The New York Times-მა ხელოვნური ინტელექტის სტარტაპ Perplexity-ს საავტორო უფლებების დარღვევისთვის უჩივლა

გავლენიანმა გამოცემამ The New York Times-მა ხელოვნური ინტელექტის საძიებო სტარტაპ Perplexity-ის წინააღმდეგ საავტორო უფლებების დარღვევის ბრალდებით სასამართლო სარჩელი შეიტანა. ეს უკვე მეორე შემთხვევაა, როდესაც გამოცემა AI კომპანიას უჩივის და ამ ნაბიჯით უერთდება სხვა მედიასაშუალებებს, მათ შორის Chicago Tribune-ს, რომელიც ასევე სამართლებრივ დავას იწყებს Perplexity-სთან.

სარჩელის თანახმად, The New York Times-ი ამტკიცებს, რომ Perplexity საკუთარ მომხმარებლებს სთავაზობს კომერციულ პროდუქტებს, რომლებიც პირდაპირ ცვლის გამოცემის ორიგინალურ კონტენტს, ყოველგვარი ნებართვისა და ფინანსური ანაზღაურების გარეშე. ეს სარჩელი იმ ფართო სტრატეგიის ნაწილია, რომელსაც გამომცემლები წლებია მიმართავენ: ისინი იყენებენ სამართლებრივ ბერკეტებს, რათა აიძულონ AI კომპანიები, ოფიციალურად მოიპოვონ კონტენტის ლიცენზია და უზრუნველყონ შემქმნელების კომპენსაცია, რითაც ორიგინალური ჟურნალისტიკის ეკონომიკური სიცოცხლისუნარიანობა შენარჩუნდება.

„ჩვენ გვჯერა ხელოვნური ინტელექტის ეთიკური და პასუხისმგებლიანი გამოყენების, მაგრამ კატეგორიულად ვეწინააღმდეგებით Perplexity-ის მიერ ჩვენი კონტენტის არალიცენზირებულ გამოყენებას საკუთარი პროდუქტების განვითარებისა და პოპულარიზაციისთვის“, — განაცხადა The Times-ის წარმომადგენელმა, გრემ ჯეიმსმა. „ჩვენ გავაგრძელებთ ბრძოლას იმ კომპანიების პასუხისგებაში მისაცემად, რომლებიც უარს ამბობენ ჩვენი შრომის ღირებულების აღიარებაზე“.

სარჩელში განსაკუთრებული ყურადღება გამახვილებულია Perplexity-ის მუშაობის მეთოდზე, რომელიც ცნობილია როგორც RAG (Retrieval-Augmented Generation). ეს ტექნოლოგია ვებგვერდებიდან და მონაცემთა ბაზებიდან ინფორმაციის შეგროვებით პასუხობს მომხმარებლის შეკითხვებს. The Times-ის მტკიცებით, Perplexity ამ გზით მოპოვებულ ორიგინალურ კონტენტს „ხელახლა აფორმებს“ და მომხმარებელს აწვდის პასუხებს, რომლებიც ხშირად წარმოადგენს გამოცემის საავტორო უფლებებით დაცული მასალების „სიტყვასიტყვით ან თითქმის სიტყვასიტყვით გამეორებას, შეჯამებას ან შემოკლებულ ვერსიას“.

გრემ ჯეიმსის თქმით, RAG ტექნოლოგია Perplexity-ს საშუალებას აძლევს, „მოიპაროს კონტენტი ჩვენი ფასიანი ბარიერის (paywall) მიღმა და რეალურ დროში მიაწოდოს ის თავის მომხმარებლებს. ეს კონტენტი მხოლოდ ჩვენი ფასიანი ხელმომწერებისთვის უნდა იყოს ხელმისაწვდომი“. გარდა ამისა, The Times-ი აცხადებს, რომ Perplexity-ის საძიებო სისტემა ზოგჯერ იგონებს ინფორმაციას და მას მცდარად მიაწერს გამოცემას, რაც მის ბრენდს აზიანებს.

საპასუხოდ, Perplexity-ის კომუნიკაციების ხელმძღვანელმა, ჯესი დუაიერმა, განაცხადა: „გამომცემლები ახალ ტექნოლოგიურ კომპანიებს ასი წელია უჩივიან, დაწყებული რადიოთი, ტელევიზიით, ინტერნეტით, სოციალური მედიით და ახლა უკვე AI-ით. საბედნიეროდ, ამას არასდროს უმუშავია, თორემ დღეს ამ თემაზე ტელეგრაფით ვისაუბრებდით“. თუმცა, სტატიაში აღნიშნულია, რომ გამომცემლებს წარსულში მოუგიათ მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ბრძოლები, რასაც მოჰყოლია შეთანხმებები და ლიცენზირების რეჟიმების ჩამოყალიბება.

Perplexity-მ გასულ წელს სცადა კომპენსაციის საკითხის მოგვარება „გამომცემელთა პროგრამის“ (Publishers’ Program) ამოქმედებით, რომელიც მონაწილე მედიასაშუალებებს, როგორიცაა Gannett, TIME და Los Angeles Times, სარეკლამო შემოსავლების წილს სთავაზობს. კომპანიამ ასევე გამოუშვა სერვისი Comet Plus, რომლის $5-იანი ყოველთვიური გადასახადის 80% მონაწილე გამომცემლებზე ნაწილდება და მრავალწლიანი სალიცენზიო ხელშეკრულება გააფორმა Getty Images-თან.

ეს სარჩელი The New York Times-ის მიერ Perplexity-სთვის გამაფრთხილებელი წერილის გაგზავნიდან ერთი წლის შემდეგ შევიდა, რომელშიც გამოცემა კატეგორიულად ითხოვდა მისი კონტენტის გამოყენების შეწყვეტას. გამოცემის მტკიცებით, ბოლო 18 თვის განმავლობაში მათ არაერთხელ სცადეს კომპანიასთან შეთანხმების მიღწევა. The Times-ი ასევე უჩივის OpenAI-სა და მის ინვესტორ Microsoft-ს, იმავე მიზეზით — AI მოდელების გამოცემის მილიონობით სტატიაზე უკანონო ტრენინგისთვის.

სამართლებრივ წრეებში ყურადღებით აკვირდებიან მსგავს დავებს, მაგალითად, საქმეს Anthropic-ის წინააღმდეგ, სადაც სასამართლომ დაადგინა, რომ პირატული წიგნების გამოყენება AI-ს ტრენინგისთვის საავტორო უფლებებს არღვევს. ეს საქმე 1.5 მილიარდი დოლარის ოდენობის შეთანხმებით დასრულდა და შესაძლოა, პრეცედენტი გახდეს სხვა დავებისთვისაც. Perplexity-ზე სამართლებრივი წნეხი იზრდება, რადგან მასზე პრეტენზიები აქვთ ისეთ კომპანიებსაც, როგორიცაა News Corp, Encyclopedia Britannica და Reddit. ამასთან, Wired-მა და Forbes-მა სტარტაპი პლაგიატსა და ვებგვერდებიდან ინფორმაციის არაეთიკურ შეგროვებაში დაადანაშაულეს.

სარჩელში The New York Times-ი ითხოვს მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას და Perplexity-სთვის მისი კონტენტის გამოყენების აკრძალვას. ამავდროულად, გამოცემა არ არის ხელოვნურ ინტელექტთან თანამშრომლობის წინააღმდეგი, თუკი ეს სამართლიან კომპენსაციას ითვალისწინებს. ამის მაგალითია The Times-ის მრავალწლიანი შეთანხმება Amazon-თან, რომლის ფარგლებშიც კომპანია გამოცემის კონტენტს საკუთარი AI მოდელების გასავითარებლად იყენებს.