United Airlines-მა ვებგვერდის გამოყენების პირობები განაახლა, რომლის მიხედვითაც, ხელოვნური ინტელექტის (AI) ნებისმიერ აგენტს, რომელიც კომპანიის პლატფორმაზე ბილეთების ძიებას, დაჯავშნას ან შესყიდვას ახორციელებს, სპეციალური წერილობითი ნებართვა დასჭირდება. ცვლილებები ძალაში 11 ნოემბრიდან შევიდა და ის ვრცელდება როგორც united.com-ზე, ისე ავიაკომპანიის მობილურ აპლიკაციაზე.
მიუხედავად მკაცრი შეზღუდვებისა AI აგენტებისთვის, ავიაკომპანია კვლავ აძლევს საძიებო სისტემებს საჯარო გვერდების ინდექსირების უფლებას. თუმცა, პირობები კრძალავს United-ის საიტიდან ან აპლიკაციიდან მიღებული მონაცემების — მათ შორის ტარიფების, განრიგების, ადგილების ხელმისაწვდომობისა და ფასების — გამოყენებას ხელოვნური ინტელექტის მოდელების მოსამზადებლად, დასახვეწად (fine-tune), დასაყრდნობად (grounding), შესაფასებლად ან სხვაგვარი განვითარებისთვის.
ეს ნაბიჯი United-ის იმ გადაწყვეტილების ნაწილია, რომელიც მიზნად ისახავს არაავტორიზებული მესამე მხარის AI აგენტების შეზღუდვას საკუთარ პლატფორმებზე, ტურისტულ სააგენტოებსა და დაჯავშნის საიტებზე. ავიაკომპანიამ იმავე დღეს განაახლა გადაყვანის ხელშეკრულებაც (contract of carriage), რომელიც წარმოადგენს მგზავრსა და კომპანიას შორის დადებულ შეთანხმებას ბილეთის შეძენისას. SEO და ელექტრონული კომერციის გუნდებისთვის, რომლებმაც უკვე შეიმუშავეს საკუთარი წესები AI აგენტებისთვის, United-ის ეს მიდგომა დიდი კორპორაციის მიერ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯის მაგალითია.
რას გულისხმობს United-ის განცხადება
ავიაკომპანიის განმარტებით, ანგარიშზე შესასვლელი მონაცემების მესამე მხარის AI ასისტენტებისთვის გაზიარებამ შესაძლოა საფრთხე შეუქმნას მომხმარებელთა სენსიტიურ ინფორმაციას. გარდა ამისა, არსებობს ისეთი რისკები, როგორიცაა „უნებლიე შესყიდვები, ცვლილებები ანგარიშში ან MileagePlus მილების არასანქცირებული გამოყენება“.
ამ რისკების გარდა, AI ასისტენტის მიერ განხორციელებულმა ავტომატიზებულმა ქმედებებმა შესაძლოა დაარღვიოს აშშ-ის სამოქალაქო ავიაციის ფედერალური ადმინისტრაციისა (FAA) და ტრანსპორტის დეპარტამენტის (DOT) რეგულაციები. United-ს მაგალითად მოჰყავს რეგისტრაციის (check-in) პროცესი, რომელიც მოითხოვს, რომ ადამიანმა პირადად დაადასტუროს, რომ მის ბარგში არ არის აკრძალული ნივთები, მაგალითად, ფეთქებადი ნივთიერებები.
United-ის ციფრული ნდობის ცენტრის (Digital Trust Center) ხშირად დასმული კითხვების (FAQ) სექციაში განმარტებულია, რომ ნებისმიერი AI აგენტი, ბოტი, ბრაუზერის გაფართოება ან ფუნქცია მიიჩნევა არაავტორიზებულად, თუ ის ნებართვის გარეშე ახორციელებს ძიებას, დაჯავშნას, ყიდვას, მართვას ან ინფორმაციის შეგროვებას united.com-ზე ან აპლიკაციაში. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენება მოგზაურობის დასაგეგმად და კვლევისთვის დასაშვებია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ინსტრუმენტი უშუალოდ არ შედის United-ის პლატფორმებზე.
ამ ეტაპზე United-ი არ თანამშრომლობს არცერთ მესამე მხარის AI აგენტთან. თუმცა, 11 ნოემბრამდე აგენტების მიერ განხორციელებული ჯავშნები არ გაუქმდება. The Wall Street Journal-ის ინფორმაციით, კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორმა, სკოტ კირბიმ ჩიკაგოში გამართულ ღონისძიებაზე განაცხადა: „მე არ მსურს კიდევ ერთი შუამავლის შექმნა“.
რას უშვებს და კრძალავს ვებგვერდის პირობები
United-ის მომსახურების პირობები „ავტომატიზებულ აგენტს“ განმარტავს, როგორც ნებისმიერ პროგრამულ უზრუნველყოფას, სერვისს ან ფუნქციას, რომელიც სრული ან ნაწილობრივი ავტონომიით ახორციელებს ძიებას, დაჯავშნას, ყიდვას ან მართვას United-ის პლატფორმებზე, ან ახდენს მონაცემების ამოღებას (extract) და კოპირებას. ეს მოიცავს:
- AI ასისტენტებს და ბოტებს;
- სკრეიპერებს (scrapers);
- ბრაუზერის გაფართოებებს და ჩაშენებულ ფუნქციებს;
- ნებისმიერ ინსტრუმენტს, მაშინაც კი, თუ მის მოქმედებებს ადამიანი ზედამხედველობს.
არცერთ ავტომატიზებულ აგენტს არ აქვს უფლება შევიდეს United-ის საიტზე ან აპლიკაციაში წინასწარი წერილობითი ნებართვის გარეშე. კომპანია იტოვებს უფლებას დაბლოკოს ან შეაფერხოს აგენტის მუშაობა ნებისმიერ დროს, მიუხედავად იმისა, თუ ვინ მართავს მას — მომხმარებელი, მესამე მხარე თუ AI კომპანია.
მომსახურების პირობებიდან გამონაკლისს წარმოადგენს საძიებო სისტემები, რომლებიც ახდენენ საჯარო გვერდების ინდექსირებას. ასევე, შეზღუდვა არ ეხება დამხმარე ტექნოლოგიებს (assistive technology) და სტანდარტულ ბრაუზერებს, რომლებსაც ადამიანი იყენებს. თუმცა, ბრაუზერში ჩაშენებული AI აგენტის ფუნქციები გამონაკლისებში არ შედის.
საინტერესოა, რომ პირობებში არ არის დაკონკრეტებული, როგორ განიხილება საძიებო სისტემების ინდექსებზე დაფუძნებული AI პასუხები. United-ის მსგავსი პოლიტიკა სხვა გიგანტებსაც აქვთ: სექტემბერში Amazon-მა დაბლოკა Meta-ს Muse აგენტი, ხოლო eBay-მ იანვარში თავის წესებს დაამატა „AI აგენტები და LLM ბოტები“, რომელთაც ნებართვა სჭირდებათ.
წესები ტურისტული სააგენტოებისთვის
გადაყვანის ხელშეკრულება იყენებს ტერმინს „AI Agent“ ყველა იმ კომპიუტერული აპლიკაციის აღსაწერად, რომელიც გამოიყენება მოგზაურის სახელით United-ის შეთავაზებების მოსაძიებლად, დასაჯავშნად ან სამართავად. ეს მოიცავს სოციალურ მედიაში, მესინჯერებში ან საძიებო პლატფორმებში ჩაშენებულ ასისტენტებს და მესამე მხარის AI ინსტრუმენტებს, რომლებიც დაკავშირებულია United-თან ტურისტული სააგენტოების ინტერფეისის მეშვეობით.
ხელშეკრულების 6.J.6 მუხლი კრძალავს AI აგენტების გამოყენებას ბილეთის შესაძენად, შესაცვლელად ან მომსახურების მისაღებად. 5.H მუხლის მიხედვით კი, United-ი გაფრთხილების გარეშე გააუქმებს ნებისმიერ ჯავშანს, რომელიც განხორციელდა ან შეიცვალა AI აგენტის მიერ.
FAQ-ის თანახმად, ტურისტულ სააგენტოებსა და დაჯავშნის პლატფორმებს არ აქვთ უფლება გამოიყენონ მესამე მხარის AI აგენტები მომხმარებლების სახელით. სააგენტოებმა ასევე უნდა მიიღონ ნებართვა United-ისგან, სანამ საკუთარ AI ინსტრუმენტებს გამოიყენებენ.
რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი
United-ის პირობები მკაფიოდ მიჯნავს საძიებო ინდექსირებას და AI აგენტების წვდომას. მნიშვნელოვანია, რომ ეს ყველაფერი არ არის დამოკიდებული მხოლოდ robots.txt ფაილზე. ვინაიდან პერსონალური აგენტები (როგორიცაა Muse) ხშირად არ აქვეყნებენ იდენტიფიკატორს (user agent) robots.txt-ისთვის, კომპანიებისთვის აუცილებელი ხდება წესების, პირობებისა და ბოტებისგან დაცვის მექანიზმების ერთობლივი გადახედვა.
სამომავლო გეგმები
United-ი აცხადებს, რომ გააგრძელებს დაკვირვებას, თუ როგორ ურთიერთქმედებენ AI ასისტენტები მის სერვისებთან. კომპანია განაახლებს FAQ სექციას, თუ გადაწყვეტს მესამე მხარის აგენტებთან თანამშრომლობას. ვინაიდან ჯერჯერობით უცნობია, როგორ მოხდება აგენტების აღმოჩენა, ინდუსტრია ყურადღებით აკვირდება, როგორ აღსრულდება ეს წესები და მიჰყვებიან თუ არა სხვა ავიაკომპანიები United-ის მაგალითს.
