AI სტარტაპები ვენჩურულ ინდუსტრიას იპყრობენ: ამონაგები ჯერჯერობით იმედისმომცემია

ახალი მონაცემები ადასტურებს, რომ ხელოვნური ინტელექტის (AI) სტარტაპები ვენჩურულ ბაზარზე დომინირებენ. გასულ წელს Carta-ს პლატფორმაზე კომპანიების მიერ მოზიდული 128 მილიარდი დოლარის 41% სწორედ AI სექტორზე მოდიოდა, რაც რეკორდული წლიური მაჩვენებელია.

ინვესტორები გასულ წელს განსაკუთრებული აქტიურობით აბანდებდნენ კაპიტალს AI სტარტაპებში. სტატისტიკა აჩვენებს, რომ სტარტაპების მხოლოდ 10%-მა დაფინანსების ნახევარი მიითვისა. ამ კომპანიებს შორის არიან Anthropic, OpenAI და xAI, რომლებმაც გასულ წელს ასტრონომიული შეფასებებით მრავალმილიარდიანი ინვესტიციები მოიზიდეს.

კაპიტალის მოზიდვის ტემპი კიდევ უფრო დაჩქარდა. იანვარში xAI-მ E სერიის ფარგლებში 20 მილიარდი დოლარი მოიზიდა. თებერვალში OpenAI-მ 110 მილიარდი დოლარის რაუნდი დახურა, რაც ერთ-ერთი უმსხვილესი კერძო რაუნდია ისტორიაში და კომპანია 1 ტრილიონ დოლარიან შეფასებასთან მაქსიმალურად დააახლოვა. ამ ორ გიგანტს შორის მოექცა Anthropic, რომელმაც გასულ თვეში G სერიის ფარგლებში 30 მილიარდი დოლარი მოიზიდა 380 მილიარდი დოლარის შეფასებით.

ბიფურკაცია ვენჩურულ ბაზარზე

OpenAI-მ და Anthropic-მა გასულ თვეში გლობალურად მოზიდული 189 მილიარდი დოლარის ვენჩურული კაპიტალის მნიშვნელოვანი ნაწილი დაიკავეს. xAI-სთან ერთად, ამ კომპანიებმა მიმდინარე წლის ბოლოსთვის შესაძლო IPO-ებზეც მიანიშნეს, რამაც ინვესტორების ინტერესი კიდევ უფრო გაამძაფრა.

ვენჩურული ბაზრის ამჟამინდელი მდგომარეობა "K-სებრი" ანუ ბიფურკაციულია. კაპიტალი კონცენტრირებულია რამდენიმე შერჩეულ ფირმაში, რომლებიც შემდეგ მხარს უჭერენ მცირე რაოდენობის კომპანიებს, მაშინ როცა დანარჩენი ბაზარი სტაგნაციას განიცდის.

„მიუხედავად იმისა, რომ დაფინანსების რაუნდების მოზიდვა ოდნავ გართულდა, თითოეულ რაუნდში კაპიტალის მოცულობა გაიზარდა“, — განუცხადა TechCrunch-ს პიტერ უოლკერმა, Carta-ს კვლევების ხელმძღვანელმა.

მისივე თქმით, ფსონების რაოდენობა შემცირდა, თუმცა კაპიტალი გაიზარდა. AI სტარტაპები დიდ რაუნდებს იმიტომ კი არ ატარებენ, რომ ბევრი თანამშრომელი ჰყავთ (პირიქით, მათი რაოდენობა მცირეა), არამედ იმიტომ, რომ AI მოდელების მუშაობის ხარჯებია ძალიან მაღალი.

ამონაგები და მომავლის პერსპექტივები

Carta-ს უახლესი მონაცემები აჩვენებს, რომ 2023 და 2024 წლებში (2022 წლის ბოლოს ChatGPT-ის გამოსვლის შემდეგ) შექმნილმა ფონდებმა შიდა უკუგების ყველაზე მაღალი მაჩვენებელი (IRR) დააფიქსირეს, 2017-2020 წლების ფონდების კლებადი IRR-ის ფონზე. ანგარიში ბოლო წლების გაზრდილ IRR-ს პოზიტიურ ინდიკატორად მიიჩნევს იმ ფონდებისთვის, რომლებიც მხარს უჭერენ წამყვან AI სტარტაპებს.

პიტერ უოლკერი აღნიშნავს, რომ ახალგაზრდა ფონდების ძლიერი სტარტი იმედისმომცემია, თუმაც გასათვალისწინებელია რამდენიმე ფაქტორი. კერძოდ, ახალი ფონდები ქაღალდზე შესაძლოა იმაზე უკეთ გამოიყურებოდნენ, ვიდრე სინამდვილეში არიან. მაგალითად, თუ მათ ინვესტიცია განახორციელეს Seed რაუნდში და შემდეგ კომპანიამ Series A უფრო მაღალი შეფასებით დახურა, ქაღალდზე ეს მოკლე დროში მაღალ ამონაგებად ჩანს.

„ეს ზრდის IRR-ს,“ — ამბობს უოლკერი. „ასევე სავარაუდოა, რომ უახლესი ფონდების პორტფელები სავსეა AI-ზე ორიენტირებული სტარტაპებით, რაც 2020-2021 წლების ფონდების შემთხვევაში ასე არ იყო“.

დრო აჩვენებს, გადაითარგმნება თუ არა ეს ადრეული ენთუზიაზმი რეალურ ამონაგებად ისეთი გამოსვლებით (exits), როგორიცაა მასშტაბური IPO-ები ან მრავალმილიარდიანი შესყიდვები, თუ ჩვენ უბრალოდ „ბუშტის“ ჰაიპის ფაზაში ვიმყოფებით, რომელიც ადრე თუ გვიან გასკდება.