არასტაბილური სადებიუტო დღე: Lenskart-ის აქციებმა რთული სტარტის შემდეგ IPO-ს ფასს მცირედით გადააჭარბა

ინდური სათვალეების საცალო ვაჭრობის კომპანია Lenskart-ის აქციებმა, ბირჟაზე რთული დაწყების მიუხედავად, ორშაბათს სავაჭრო დღე პირველადი საჯარო შეთავაზების (IPO) ფასზე მცირედით მაღლა დაასრულა. კომპანიის 72.8 მილიარდი რუპიის (821 მილიონი დოლარი) ღირებულების IPO-მ, რომელიც საათებში სრულად გაიყიდა, მისი შეფასების შესახებ დებატები გამოიწვია.

აქციებით ვაჭრობა 395 რუპიით დაიწყო, რაც IPO-ს ფასზე, 402 რუპიაზე, დაბალი იყო. სესიის განმავლობაში ფასი 11%-ით დაეცა და 356.10 რუპიას მიაღწია, თუმცა დღის ბოლოსთვის კურსი აღდგა და 404.55 რუპიაზე დაიხურა. ამ მაჩვენებლით Lenskart-ის საბაზრო კაპიტალიზაციამ დაახლოებით 702 მილიარდი რუპია (დაახლოებით 8 მილიარდი დოლარი) შეადგინა.

IPO-ზე მოთხოვნა მიწოდებას 28-ჯერ აღემატებოდა, რაშიც მთავარი როლი ინსტიტუციონალურმა ინვესტორებმა შეასრულეს. Lenskart-ი ინვესტორებს თავისი ვერტიკალურად ინტეგრირებული მოდელით იზიდავს, რომელიც წარმოებიდან საცალო მაღაზიებამდე ყველაფრის კონტროლს გულისხმობს. კომპანია მიიჩნევს, რომ ამ მოდელით ის ოპტიკის ტრადიციულ ქსელებსა და ონლაინ კონკურენტებს აჯობებს.

თუმცა, 15-წლიან კომპანიას სერიოზული კონკურენცია აქვს როგორც Titan Eye+-ის მსგავსი მსხვილი მოთამაშეებისგან, ასევე ახალი, პირდაპირ მომხმარებელზე ორიენტირებული ბრენდებისგან. ეს კი კითხვებს აჩენს იმის შესახებ, თუ რამდენად სწრაფად შეძლებს კომპანია მომგებიანად გაფართოებას ინდოეთსა და მის ფარგლებს გარეთ.

2025 წლის ფისკალურ წელს (რომელიც მარტში დასრულდა) კომპანიამ მოგება დააფიქსირა. მისი შემოსავალი წინა წელთან შედარებით 23%-ით გაიზარდა და 66.53 მილიარდი რუპია (დაახლოებით 750 მილიონი დოლარი) შეადგინა. წმინდა მოგებამ 2.97 მილიარდ რუპიას (დაახლოებით 33 მილიონი დოლარი) მიაღწია, თუმცა ეს მაჩვენებელი მოიცავდა 1.67 მილიარდი რუპიის (დაახლოებით 19 მილიონი დოლარი) ერთჯერად სააღრიცხვო (არაფულად) მოგებას, რომელიც Owndays-ის შეძენას უკავშირდებოდა. ამ ერთჯერადი ფაქტორის გამოკლებით, კომპანიის ძირითადი მოგება 1.30 მილიარდ რუპიას, ანუ დაახლოებით 15 მილიონ დოლარს შეადგენდა.

IPO-ს ფასის ზედა ზღვარით კომპანია 700 მილიარდი რუპიის (დაახლოებით 7.9 მილიარდი დოლარი) შეფასებას ისახავდა მიზნად. ეს შეფასება 60%-ზე მეტით აღემატება იმ 5 მილიარდი დოლარის ნიშნულს, რომლითაც Lenskart-ის აქციები გასული წლის ივნისში მეორად ბაზარზე გაიყიდა. აღნიშნული შეფასება კომპანიის ძირითად წმინდა მოგებას დაახლოებით 230-ჯერ, ხოლო შემოსავალს 10-ჯერ აღემატება, რამაც საცალო ინვესტორებსა და სოციალურ მედიაში აქტიური დისკუსია გამოიწვია.

კომპანიის ერთ-ერთმა ინვესტორმა, DSP Asset Managers-მა, შეფასება დაიცვა. მართალია, მათ აღიარეს, რომ ის „ძვირია“, მაგრამ კრიტიკის საპასუხოდ განაცხადეს, რომ ბიზნესი „ძლიერი და მასშტაბირებადია“. კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორმა, პეიუშ ბანსალმა, რომელიც Shark Tank India-ს ჟიურის წევრია, აღნიშნა, რომ ფასი „სამართლიანი იყო“, რაც ინსტიტუციონალური ინვესტორების გამოხმაურებას ეფუძნებოდა. „ჩვენ Lenskart-ი შეფასების მისაღწევად არ შეგვიქმნია, არამედ იმისთვის, რომ დელიდან ინდოეთის ყველაზე პატარა ქალაქებამდე მივწვდეთ ადამიანებს“, - განაცხადა მან.

Lenskart-ი IPO-დან მიღებული თანხის გამოყენებას გაფართოებისთვის გეგმავს, მათ შორის ახალი მაღაზიების გასახსნელად, მიწოდების ჯაჭვისა და საცალო ინფრასტრუქტურის გასაძლიერებლად. კომპანია ასევე აპირებს ინვესტირებას ტექნოლოგიასა და მარკეტინგში. თანხის ნაწილი შესაძლოა სხვა კომპანიების შეძენასა და ზოგად კორპორატიულ მიზნებს მოხმარდეს.

IPO-ს ფარგლებში აქციები გაყიდეს ისეთმა მსხვილმა ინვესტორებმა, როგორებიც არიან SoftBank, Schroders Capital, Premji Invest, Kedaara Capital და Alpha Wave Ventures. საკუთარი წილების ნაწილი ასევე გაასხვისეს თანადამფუძნებლებმა.

Lenskart-ის ბირჟაზე გასვლა ემთხვევა პერიოდს, როდესაც ინდოეთის არაერთი სტარტაპი საჯარო ბაზრებზე გადადის. ამის მიზეზი გვიანი ეტაპის სარისკო კაპიტალის დაფინანსების შემცირება და ადგილობრივი ინვესტორების მზარდი მადაა. IPO-სთვის ემზადებიან ისეთი კომპანიები, როგორებიცაა Groww, Pine Labs, PhysicsWallah, Capillary Technologies და BoAt.