არჯეი სკარინჯმა სამი სტარტაპისთვის 12 მილიარდ დოლარზე მეტი მოიზიდა — ინვესტორების ინტერესი კვლავ იზრდება

ინვესტორები არჯეი სკარინჯისა და მისი იდეების მიმართ ინტერესს არ კარგავენ. ათ წელზე ნაკლებ დროში, სერიულმა მეწარმემ, რომელიც ყველაზე მეტად ელექტრომობილების მწარმოებელი კომპანია Rivian-ით არის ცნობილი, ვენჩურული კაპიტალის ფირმებისგან, ასევე სტრატეგიული და ინსტიტუციონალური ინვესტორებისგან, საკუთარი სამი სტარტაპისთვის 12.3 მილიარდ დოლარზე მეტი მოიზიდა. მისი ახალი წამოწყების, Mind Robotics-ისთვის მოპოვებული ბოლო 400 მილიონი დოლარი იმის ინდიკატორია, რომ ინვესტორები კვლავ აქტიურად აგრძელებენ მასში კაპიტალის დაბანდებას.

ბოლო წლებში ახლად შექმნილი სტარტაპებისთვის მასშტაბური ინვესტიციების მოზიდვა უფრო ხშირი გახდა. თუმცა, ასობით მილიონი დოლარის მოცულობის საწყისი (seed) რაუნდები, როგორც წესი, განკუთვნილია პოპულარული თავდაცვის ტექნოლოგიების ან ხელოვნური ინტელექტის კომპანიებისთვის, რომლებიც OpenAI-ს ან Anthropic-ის ყოფილი თანამშრომლების მიერ არის დაფუძნებული. ასეთი გიგანტური ინვესტიციები ნაკლებად მიემართებოდა ისეთ ნიშურ სფეროებს, როგორიცაა ელექტრო მიკრომობილობის სტარტაპები. მიუხედავად ამისა, 2025 წელს სკარინჯმა ზუსტად ამ მიმართულებით — კომპანია Also-სთვის, რომელიც მან იმავე წელს დააფუძნა — 105 მილიონი დოლარი მოიზიდა. მას შემდეგ ამ თანხამ 300 მილიონ დოლარს გადააჭარბა, მის მხარდამჭერთა შორის კი DoorDash-იც ფიგურირებს.

ჯიტენ ბელი, Eclipse-ის პარტნიორი და Rivian-ის ზრდის ყოფილი დირექტორი, წლების განმავლობაში აკვირდებოდა და სწავლობდა სკარინჯის მუშაობის სტილს. ამჟამად მისი ფირმა სკარინჯის ერთ-ერთი უმსხვილესი მხარდამჭერია და ლიდერობს საინვესტიციო რაუნდებს როგორც Also-ში, ისე Mind Robotics-ში — ინდუსტრიული ხელოვნური ინტელექტისა და რობოტიკის სტარტაპში, რომელიც სკარინჯმა ასევე გასულ წელს დააფუძნა.

კომუნიკაცია, როგორც „სუპერძალა“

ბელის თქმით, რომელიც Rivian-ს მაშინ შეუერთდა, როდესაც კომპანიას მხოლოდ რამდენიმე თანამშრომელი ჰყავდა, სკარინჯის ერთ-ერთი მთავარი უნარი ამბის თხრობა და კომუნიკაციაა. „როდესაც არჯეი ხსნის კონკრეტულ საკითხს, თემას, შესაძლებლობას თუ ხედვას, მას აქვს უნიკალური უნარი, ეს ყველაფერი ძალიან ეფექტურად გადმოსცეს, რაც მას საოცარ სანდოობას სძენს“, — აღნიშნავს ბელი. „ის არ ცდილობს სირთულეების დაკნინებას ან შესაძლებლობების გადამეტებულად წარმოჩენას და ეს ნამდვილი ხელოვნებაა“.

სკარინჯი არ არის ერთადერთი სერიული მეწარმე, რომელიც არაერთხელ იზიდავს მასიურ კაპიტალს, თუმცა დამფუძნებლები, რომლებსაც შეუძლიათ მილიარდობით დოლარის მოპოვება რამდენიმე სხვადასხვა წამოწყებისთვის, კვლავ იშვიათობას წარმოადგენენ. ავტომობილების ენთუზიასტი, რომელმაც მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიის ინსტიტუტში (MIT) მანქანათმშენებლობის დოქტორის ხარისხი მიიღო, იმ მეწარმეთა მცირე ჯგუფს უერთდება, რომელშიც შედიან ილონ მასკი (Tesla და SpaceX), სემ ალტმანი (OpenAI), პალმერ ლაკი (Anduril და Oculus) და ჯეკ დორსი (Square და Twitter).

პიროვნული თვისებები და მართვის სტილი

ზოგიერთი ინვესტორის აზრით, სკარინჯის მთავარი განმასხვავებელი ნიშანი ის არის, რომ მას შეუძლია იდეის გაყიდვა საკუთარი თავის გაყიდვისგან განაცალკევოს. „ის ძალიან თავდაჯერებულია საკუთარ პიროვნებაში და არ ცდილობს იყოს ილონ მასკი“, — ამბობს ბელი. სხვა ინსაიდერების თქმით, სკარინჯთან საუბრისას იგრძნობა პროდუქტის მიმართ ენთუზიაზმი, რომელიც სრულიად გარეგანია და არა საკუთარ თავზე ორიენტირებული. მას აქვს უნარი, თანამოსაუბრეს თავი ოთახში ყველაზე მნიშვნელოვან ადამიანად აგრძნობინოს, რაც კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ინვესტორებთან, მომწოდებლებთან თუ მწარმოებლებთან ურთიერთობისას.

ამ მასშტაბის საქმიანობის პარალელურად, სკარინჯი სამ კომპანიას მართავს და ხშირად მოგზაურობს პალო-ალტოს, ირვაინს, ილინოისის შტატში მდებარე Rivian-ის ქარხანასა და მეორე ქარხანას შორის, რომელიც მალე ჯორჯიის შტატში გაიხსნება. გარდა ამისა, ის დროს უთმობს ოჯახს — მას ყოფილ მეუღლესთან სამი ვაჟი ჰყავს.

საინჟინრო ცოდნისა და დიზაინის ინსტინქტის სინთეზი

ჯო ფატი, Eclipse-ის კიდევ ერთი პარტნიორი, სკარინჯის წარმატებას მის ღიაობასა და კოლაბორაციულ ბუნებას მიაწერს. მისი თქმით, სკარინჯი ფლობს იშვიათ კომბინაციას: ის არის ბრწყინვალე ინჟინერი და ამავდროულად აქვს პროდუქტის დიზაინის გამორჩეული ინსტინქტი. „ძალიან ცოტა დამფუძნებელს შეუძლია იმუშაოს ასეთ მაღალ ტექნიკურ დონეზე და ამავდროულად ესმოდეს, რა ახდენს ემოციურ გავლენას მომხმარებელზე. სწორედ ეს ხდის Rivian-ის, Also-სა და Mind-ის პროდუქტებს ასე გამორჩეულს“, — აღნიშნავს ფატი.

Rivian-ის ფინანსური ისტორია

სკარინჯის მიერ ბოლო რვა წლის განმავლობაში მოზიდული თანხების ტემპი განსაკუთრებით შთამბეჭდავია. 11 მილიარდ დოლარზე მეტი, რაც ვენჩურული და სტრატეგიული კაპიტალის უდიდესი ნაწილია, Rivian-ში ჩაიდო — ძირითადად 2018 წლიდან 2021 წლის IPO-მდე პერიოდში. აღსანიშნავია, რომ კომპანია, რომელსაც თავდაპირველად Mainstream Motors ერქვა, ჯერ კიდევ 2009 წლიდან არსებობდა, თუმცა წლების განმავლობაში მცირე, უცნობ ერთეულად რჩებოდა.

გარდამტეხი მომენტი 2018 წლის ბოლოს, ლოს-ანჯელესის ავტოშოუზე დადგა, როდესაც კომპანიამ R1T პიკაპისა და R1S SUV-ის პროტოტიპები წარადგინა. ამის შემდეგ ინვესტიციების ნაკადი ყველა მიმართულებიდან წამოვიდა:

• 2019 წლის დასაწყისი: 700 მილიონი დოლარი Amazon-ის ხელმძღვანელობით.
• Ford: 500 მილიონი დოლარის ინვესტიცია.
• Cox Automotive: 350 მილიონი დოლარი.
• 2019 წლის ბოლო: 1.3 მილიარდი დოლარი T. Rowe Price-ის, Amazon-ის, Ford-ისა და BlackRock-ის მონაწილეობით.
• 2020 წლის ივლისი: 2.5 მილიარდი დოლარი.
• 2021 წლის იანვარი: 2.65 მილიარდი დოლარი.

საჯარო შეთავაზებამდე (IPO) Rivian-მა კიდევ 2.5 მილიარდი დოლარი მოიზიდა კერძო რაუნდით. 2021 წლის ნოემბერში Nasdaq-ზე დებიუტისას, კომპანიამ 12 მილიარდ დოლარამდე შემოსავალი მიიღო, აქციის ფასი 78 დოლარად განისაზღვრა, ხოლო საბაზრო კაპიტალიზაციამ 100 მილიარდ დოლარს მიაღწია. დღეისათვის ეს მაჩვენებელი 18.2 მილიარდ დოლარამდეა შემცირებული, რაც ელექტრომობილების სექტორში არსებულ ზოგად სირთულეებს ასახავს.

ახალი ჰორიზონტები: Also და Mind Robotics

სკარინჯი Rivian-ით არ გაჩერებულა. Also-მ და Mind Robotics-მა ერთად უკვე 1.3 მილიარდ დოლარზე მეტი მოიზიდეს. განსაკუთრებით სწრაფი ტემპით ვითარდება Mind Robotics: 115 მილიონი დოლარი პირველ წელს, 500 მილიონი მარტში და კიდევ 400 მილიონი მიმდინარე კვირაში.

პარალელურად, Rivian აგრძელებს მსხვილი გარიგებების დადებას, როგორიცაა 5.8 მილიარდ დოლარიანი ერთობლივი საწარმო Volkswagen Group-თან და რობოტაქსების პარტნიორობა Uber-თან, რომელიც 1.25 მილიარდ დოლარადაა შეფასებული. კითხვაზე, თუ კიდევ რამდენის გაკეთება შეუძლია სკარინჯს, ჯიტენ ბელი პასუხობს, რომ თავად მეწარმე ამას ლიმიტების ჭრილში არ განიხილავს. მისი პერსპექტივით, არსებობს უზარმაზარი ღირებულება და გავლენა, რომელიც უნდა შეიქმნას და ის უბრალოდ აგრძელებს დასახული მიზნების განხორციელებას.