OSHA SpaceX-ის Starbase-ის ობიექტზე თანამშრომლის გარდაცვალების ფაქტს იძიებს

პარასკევს, სამხრეთ ტეხასში მდებარე SpaceX-ის Starbase-ის კოსმოდრომზე თანამშრომელი გარდაიცვალა, რის გამოც შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის ადმინისტრაციამ (OSHA) გამოძიება დაიწყო. გავრცელებული ინფორმაციით, შემთხვევა 15 მაისს, ადგილობრივი დროით დაახლოებით 04:17 საათზე მოხდა.

გამოცემა San Antonio Express-News-მა ორშაბათს გაავრცელა ინფორმაცია დაღუპულის შესახებ, რასაც მოგვიანებით The Wall Street Journal-იც დაეთანხმა ადგილობრივ შერიფზე დაყრდნობით. OSHA-მ TechCrunch-თან დაადასტურა, რომ სავარაუდო უბედურ შემთხვევას იძიებს. ბრაუნსვილის პოლიციისა და სახანძრო სამსახურის წარმომადგენლებს, ისევე როგორც თავად SpaceX-სა და ახლად დაარსებულ ქალაქ Starbase-ს, კომენტარის მოთხოვნაზე პასუხი არ გაუციათ.

ამ ეტაპზე თანამშრომლის გარდაცვალების ზუსტი გარემოებები უცნობია. OSHA-ს განცხადებით, დამატებითი ინფორმაცია გამოძიების დასრულებამდე არ გასაჯაროვდება, რასაც შესაძლოა რამდენიმე თვე დასჭირდეს. აღსანიშნავია, რომ ეს ტრაგიკული შემთხვევა SpaceX-ის განახლებული Starship-ის რაკეტის დაგეგმილ გაშვებამდე რამდენიმე დღით ადრე მოხდა. გარდა ამისა, ილონ მასკის კოსმოსური კომპანია მიმდინარე კვირაში აქციების პირველადი საჯარო შეთავაზების (IPO) დეტალური პროსპექტის გამოქვეყნებასაც გეგმავს, რაც მომავალ თვეში დაგეგმილი ტრანზაქციისას შესაძლოა ისტორიაში უმსხვილესი აღმოჩნდეს.

უსაფრთხოების პრობლემები Starbase-ის ობიექტზე

SpaceX-ის Starbase-ის ობიექტზე, სადაც Starship-ის პროტოტიპების გაშვება და აქტიური სამშენებლო სამუშაოები მიმდინარეობს, თანამშრომელთა უსაფრთხოების საკითხი დიდი ხანია პრობლემურია. 2025 წელს TechCrunch-მა OSHA-ს მონაცემები გააანალიზა და დაადგინა, რომ ტეხასის კოსმოდრომზე ტრავმიანობის მაჩვენებელი ბევრად აღემატებოდა კონკურენტების მონაცემებს, რაც მას SpaceX-ის ყველაზე სახიფათო სამუშაო ზონად აქცევდა.

Reuters-ის 2023 წლის გამოძიებამ ასევე გამოავლინა ათობით მანამდე უცნობი დაზიანება და ერთი თანამშრომლის გარდაცვალების ფაქტი, რომელიც 2014 წელს მაკგრეგორში (ტეხასი) მდებარე საგამოცდო პოლიგონზე მოხდა. მიმდინარე წლის იანვარში OSHA-მ SpaceX-ს შვიდი „სერიოზული“ დარღვევისთვის სანქციები დააკისრა, მათ შორის გასული წლის ივნისში ამწის ჩამონგრევამდე მისი არასათანადო შემოწმების გამო.

უსაფრთხოების სააგენტომ ექვს დარღვევაზე მაქსიმალური ფინანსური ჯარიმა გამოიყენა, რამაც ჯამში 115,850 აშშ დოლარი შეადგინა. ფედერალური ჩანაწერების მიხედვით, SpaceX ამ ჯარიმებს ასაჩივრებს. ბოლო წლებში კომპანიის წინააღმდეგ Starbase-ზე მიღებული დაზიანებების გამო რამდენიმე სარჩელიც შევიდა.

სასამართლო დავები და ინციდენტები

დეკემბერში SpaceX-ის ერთ-ერთი ქვეკონტრაქტორის თანამშრომელმა სასამართლოში სარჩელი შეიტანა მას შემდეგ, რაც ამწედან ჩამოვარდნილმა დიდმა ლითონის საყრდენმა დააზიანა. დაზარალებულმა ედუარდო კავაზოსმა მენჯის, მუხლისა და დიდი წვივის ძვლის მოტეხილობა მიიღო. OSHA-მ ამ ფაქტზე „სწრაფი რეაგირების გამოძიება“ დაიწყო, როგორც ამის შესახებ TechCrunch დეკემბერში იტყობინებოდა.

საჯარო ჩანაწერების მოთხოვნის საფუძველზე ირკვევა, რომ OSHA-მ მას შემდეგ დახურა აღნიშნული გამოძიება ყოველგვარი საჯარიმო სანქციების გარეშე. კავაზოსის ადვოკატის განცხადებით, სარჩელი ახლახან გაუქმდა, რადგან დამსაქმებელი (ქვეკონტრაქტორი) უზრუნველყოფს თანამშრომელთა კომპენსაციის დაზღვევას, რაც კომპანიის წინააღმდეგ სასამართლო დავის გაგრძელებას სამართლებრივად გამორიცხავს.