აზიური AI სტარტაპები Anthropic-ის მოდელების ჩასანაცვლებლად საკუთარ ალტერნატივებს უშვებენ

ოთხშაბათს ჩინურმა კიბერუსაფრთხოების კომპანია 360-მა წარადგინა Tulongfeng — ხელოვნური ინტელექტის ინსტრუმენტი, რომელიც, მათი განცხადებით, Anthropic-ის Mythos-ის პირდაპირი კონკურენტია. Mythos კიბერუსაფრთხოებაზე ფოკუსირებული მოდელია, რომელიც იმდენად მძლავრად მიიჩნევა, რომ ტრამპის ადმინისტრაციამ მასზე და მის შეზღუდულ ვერსიაზე, Fable 5-ზე, არამერიკელებისთვის წვდომის აკრძალვა დააწესა.

იმავე კვირის დასაწყისში, ტოკიოში ბაზირებულმა სტარტაპმა Sakana AI-მ გამოუშვა Fugu — მოდელი, რომელსაც სახელი იაპონური თევზის, ფუგუს პატივსაცემად დაერქვა. კომპანიის განცხადებით, ეს მოწინავე მოდელი Anthropic-ის Fable 5-ისა და Mythos Preview-ს თანასწორია. იგი სპეციალურად აგენტებისთვისაა შექმნილი და სხვა მოდელებზე წვდომის ორკესტრირება მათი API-ების მეშვეობით შეუძლია.

ეს ორი ახალი აზიური პროდუქტი ბაზარზე სწორედ მაშინ გამოჩნდა, როდესაც აშშ-ის მთავრობის მიერ დაწესებული აკრძალვა ძალაში შევიდა. Anthropic-ისთვის Mythos-სა და Fable-ზე გლობალური წვდომის შეზღუდვის ბრძანება ორი კვირის წინ გაიცა. Sakana AI-ს წარმომადგენელმა TechCrunch-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ ახალი მოდელის გამოშვება „სრულიად შემთხვევითი“ იყო, თუმცა კომპანია ამ მომენტს სათავისოდ მაინც იყენებს. მათ ვებგვერდზე განთავსებულია რეკლამა: „მოწინავე შესაძლებლობების მიწოდება საექსპორტო კონტროლის რისკის გარეშე“.

„Sakana Fugu-ზე მუშაობა გასული წლიდან მიმდინარეობდა — მის უკან მდგარი კვლევა წელს ICLR-ზე იქნა წარდგენილი. ეს ასახავს მიდგომას, რომელიც ცენტრალურია Sakana AI-სთვის მოწინავე ღირებულების შესაქმნელად. ჩვენ დარწმუნებულები ვიყავით პროდუქტში მისივე თვისებების გამო; დროში დამთხვევამ კი უბრალოდ იმაზე მეტი ყურადღება მიაპყრო მას, ვიდრე ველოდით“, — განაცხადა სპიკერმა Mythos/Fable-ის ექსპორტის აკრძალვის პერიოდში მოდელის გაშვებასთან დაკავშირებით.

Sakana AI-ს სტრატეგია და იაპონური ბაზარი

Sakana, რომელიც 2023 წელს Google-ის ყოფილმა მკვლევრებმა — რენ იტომ, ლიონ ჯონსმა და დევიდ ჰამ დააფუძნეს, ქმნის ხელმისაწვდომ გენერაციულ AI მოდელებს. ეს მოდელები ეფექტურად მუშაობენ მცირე მონაცემთა ბაზებთან და ოპტიმიზებულია იაპონური ენისა და კულტურისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ კომპანია Fugu-ს სამიზნე აუდიტორია იაპონური ბიზნესები და სამთავრობო სააგენტოებია, რომლებსაც საექსპორტო კონტროლის გამკაცრებისგან თავის დაზღვევა სურთ, კომპანია ჯერჯერობით არ აცხადებს, რომ აზიაში ამერიკულ AI-ზე უარის თქმის შეუქცევადი პროცესი დაიწყო.

„აშშ-ის მოდელები აზიისთვის კვლავ მნიშვნელოვანია“, — აღნიშნა სპიკერმა. ეს პოზიცია ემთხვევა თანადამფუძნებლის, რენ იტოს გამოსვლას გასულ კვირას ევინში გამართულ G7-ის სამიტზე, სადაც AI-ზე წვდომა და საექსპორტო კონტროლი ერთ-ერთი მთავარი თემა იყო. „ჩვენ ამ მომენტს უფრო ასე დავახასიათებდით, ვიდრე რომელიმე კონკრეტული მოთამაშისკენ მუდმივ გადახრას“.

კოლექტიური ინტელექტი, როგორც დაზღვევა

რენ იტომ ეს ხედვა გასულ კვირას Project Syndicate-ში გამოქვეყნებულ სტატიაშიც განავრცო. მან მოუწოდა აშშ-ის ფედერალურ მთავრობას, რომ „პირველი პრიორიტეტი წვდომის შენარჩუნება უნდა იყოს“ ამერიკის უახლოესი მოკავშირეებისთვის. მისი არგუმენტით, ხელოვნური ინტელექტი არ უნდა გახდეს ტექნოლოგია, რომელსაც მხოლოდ ერთი მხარე ფლობს; ის ერთობლივად უნდა განვითარდეს.

Sakana-ს თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, დევიდ ჰამ, Fugu აღწერა არა მხოლოდ როგორც ამერიკელი კონკურენტების სისუსტით სარგებლობის მცდელობა, არამედ როგორც ინსტრუმენტი მრავალ მოდელს შორის აგენტების გამოყენების კოორდინაციისთვის. „ორკესტრირების მოდელები შემდეგი ეტაპია, რომელიც უფრო დიდ მოდელებზე შორს მიდის“, — დაწერა მან X-ზე. მისი აზრით, ეროვნული ინფრასტრუქტურისთვის მხოლოდ ერთ მომწოდებელზე დამოკიდებულება არის რისკი, რომლის იგნორირებაც ბოლო საექსპორტო კონტროლის ფონზე შეუძლებელი გახდა. „წვდომა საუკეთესო მოდელებზე შეიძლება ერთ ღამეში გაქრეს. კოლექტიური ინტელექტი არის პრაქტიკული დაზღვევა ძალაუფლების ამგვარი კონცენტრაციის წინააღმდეგ“.

ჩინური 360-ის პირდაპირი გამოწვევა

თუ ტოკიოში ბაზირებული Sakana Fugu-ს განიხილავს როგორც დაზღვევის სტრატეგიას მოწინავე AI-ზე წვდომის შესანარჩუნებლად, ჩინური 360 ამ საკითხს უფრო პირდაპირ მიუდგა. ჩინურმა ფირმამ ორი AI უსაფრთხოების ინსტრუმენტი წარადგინა:

• Tulongfeng: შექმნილია პროგრამული უზრუნველყოფის მოწყვლადობების ავტომატური აღმოჩენისთვის.
• Yitianzhen: აგებულია კიბერდაცვისა და ინციდენტებზე რეაგირების ავტომატიზაციისთვის.

პროდუქტის გაშვებას თან ახლდა მკაფიო გზავნილი. Reuters-ის თანახმად, 360-ის დამფუძნებელმა, ჟოუ ჰონგიიმ, მოწყვლადობების აღმომჩენი AI უწოდა „ეროვნულ სტრატეგიულ აქტივს“. მან ხაზი გაუსვა ე.წ. „ცალმხრივი გამჭვირვალობის“ რისკს — სიტუაციას, როდესაც ზოგიერთ აქტორს აქვს წვდომა მოწინავე დეტექციის შესაძლებლობებზე, სხვებს კი არა.

ბაზრის დინამიკა და მომავალი

Anthropic-ი ისტორიული ზრდის ტრაექტორიაზე იმყოფებოდა. ამერიკულმა AI ლაბორატორიამ განაცხადა, რომ 2026 წლის მაისისთვის მისმა წლიურმა შემოსავალმა 47 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა. უცნობია, ამ თანხის რა ნაწილი მოდის აზიურ კორპორატიულ კლიენტებზე, თუმცა საექსპორტო შეზღუდვების ძალაში შესვლიდან რამდენიმე კვირაში, მინიმუმ ორმა კომპანიამ — ერთმა ტოკიოში და ერთმა პეკინში — უკვე დაიწყო ვაკანტური ადგილის შევსება.

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ამერიკული კომპანიები ნდობის აღდგენას შეძლებენ აკრძალვის გაუქმების შემდეგ, ადგილობრივი ალტერნატივები, რომლებიც უკეთ არიან გაწვრთნილნი ადგილობრივი ენისა და ნიუანსების გასაგებად, უკვე აქტიურად იკავებენ ბაზარს. 360-ს კომენტარის მოთხოვნაზე პასუხი არ გაუცია.