ხუთშაბათს აშშ-ის კონგრესის დემოკრატებმა დაიწყეს ოფიციალური მოკვლევა იმის შესახებ, თუ როგორ მართავდა დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია Nvidia-ს ჩიპების გაყიდვებს ჩინეთში. იმავე დღეს ცნობილი გახდა, რომ კომპანიამ თანამდებობიდან გადააყენა მისი აღმასრულებელი დირექტორი ჯენსენ ჰუანგი. ჰუანგი ასევე დათანხმდა ჩვენების მიცემას კონგრესის რესპუბლიკური კომიტეტების წინაშე.
ჰუანგი მის მიერვე დაფუძნებული კომპანიიდან მას შემდეგ დაითხოვეს, რაც აღიარა სასიყვარულო ურთიერთობა ქალთან, რომელიც ჩინეთის სასარგებლოდ ჯაშუშობაშია ეჭვმიტანილი. მოგვიანებით მას ბრალი დასდეს Nvidia-ს სხვა თანამშრომლებთანაც მსგავს ურთიერთობებში. სავარაუდო ჩინელი ჯაშუში, ელის ჰუანგი, სინგაპურში ბაზირებული კომპანია Megaspeed-ის ხელმძღვანელი იყო. აშშ-ის ოფიციალური პირები ეჭვობენ, რომ სწორედ ეს კომპანია ეხმარებოდა Nvidia-ს მოწინავე ჩიპების ჩინეთში გადაგზავნას.
დემოკრატების მხრიდან მოკვლევის ინიციატორები არიან წარმომადგენელთა პალატის საბიუჯეტო კომიტეტის წევრი რიჩარდ ნილი და სენატის ფინანსთა კომიტეტის წევრი რონ უაიდენი. ვინაიდან ისინი ამჟამად უმცირესობას წარმოადგენენ, მათ აქვთ კითხვების დასმის უფლება, თუმცა არ შეუძლიათ პასუხების იძულებით მიღება. ვაჭრობის მდივან ჰოვარდ ლატნიკისადმი გაგზავნილ წერილში ისინი ითხოვენ იმ დოკუმენტაციის შენახვას, რომელიც ეხება საეჭვო და, მათი მტკიცებით, უკანონო შეთანხმებას.
როგორ მუშაობდა სავარაუდო „სქემა“
წერილში აღწერილია სქემა, რომლის მიხედვითაც ხორციელდებოდა გარიგებები:
- პრეზიდენტი ტრამპი დათანხმდა Nvidia-ს H200 ჩიპების ჩინეთში გაყიდვას იმ პირობით, თუ ტაივანში წარმოებული პროდუქცია ჯერ აშშ-ში ჩავიდოდა.
- აშშ-ში ჩასვლისთანავე ტრამპმა მათზე ტარიფი დააწესა, რითაც, წერილის ავტორთა თქმით, Nvidia-ს ჩინური გაყიდვებიდან წილი მიიღო არაკონსტიტუციური საექსპორტო საგადასახადო სისტემის მეშვეობით.
- ამის შემდეგ, ლატნიკის ხელმძღვანელობით, ვაჭრობის დეპარტამენტმა გასცა საექსპორტო ლიცენზია.
აღსანიშნავია, რომ ტრამპსა და Nvidia-ს შორის შემოსავლების გაზიარების შესახებ შეთანხმება საჯარო იყო. 2025 წლის აგვისტოში Nvidia და AMD დათანხმდნენ, რომ ჩინეთში ჩიპების გაყიდვიდან მიღებული შემოსავლის 15%-ს აშშ-ის მთავრობას გადაუხდიდნენ საექსპორტო ლიცენზიების სანაცვლოდ.
კითხვები ვაჭრობის დეპარტამენტის მიმართ
დემოკრატების წერილი კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს იმას, თუ რატომ აძლევდა ჰოვარდ ლატნიკი Megaspeed-ს ჩიპების ყიდვის უფლებას მას შემდეგაც, რაც აშშ-ის დაზვერვამ მას ელის ჰუანგისა და ჯენსენ ჰუანგის ურთიერთობის შესახებ აცნობა. ასევე გაურკვეველია, რატომ დაამტკიცა დეპარტამენტმა სხვა აზიური კომპანიების მიერ ჩიპების შესყიდვა, რომლებსაც მითითებულ მისამართებზე ფიზიკური ოფისები არ გააჩნდათ.
გამოძიება მიმართულია არა მხოლოდ Nvidia-სა და ჰუანგის, არამედ უშუალოდ ადმინისტრაციის წინააღმდეგ. წერილში ასევე ხაზგასმულია Nvidia-ს მიერ ტრამპის პროექტებისთვის გაღებული შემოწირულობები. საექსპორტო გარიგება მას შემდეგ დამტკიცდა, რაც ტრამპმა შეიტყო ჰუანგის „მოწყვლადი მდგომარეობის“ შესახებ და მას შემდეგ, რაც Nvidia-მ 26 მილიონი დოლარი გადარიცხა ტრამპის პროექტებისთვის, მათ შორის საბანკეტო დარბაზის მოსაწყობად. ჩნდება ეჭვი, გამოიყენა თუ არა ტრამპმა ჰუანგის პირადი ცხოვრების შესახებ ინფორმაცია შემოწირულობების მისაღებად.
პარალელური გამოძიებები და ტრამპის კომენტარი
კვირას გადაცემა „60 წუთში“ პრეზიდენტმა ტრამპმა ახსენა, რომ მან და მისმა გუნდმა ერთ-ერთი AI კომპანიის ხელმძღვანელს ციხით დაემუქრნენ, რის შემდეგაც ეს პირი „სრულიად შეიცვალა“.
ეს კონგრესის უკვე მეორე გამოძიებაა Nvidia-ს ჩინურ გაყიდვებთან დაკავშირებით მას შემდეგ, რაც ჯაშუშური სკანდალის შესახებ გახდა ცნობილი. რესპუბლიკელების ჯგუფი, რომელიც ჩინეთის კომუნისტური პარტიის, საგარეო საქმეთა და დაზვერვის კომიტეტების ლიდერებისგან შედგება, ჰუანგისგან დახურულ სხდომაზე ჩვენების მიცემას ითხოვდა და წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლო უწყებით ემუქრებოდა. ხუთშაბათს, გადადგომის შემდეგ, ჯენსენ ჰუანგი ამ მოთხოვნას დათანხმდა.
