ელად გილი: რომელი AI ბაზრებია უკვე დაპყრობილი და სად რჩება თავისუფალი სივრცე?

ცნობილმა ვენჩურულმა ინვესტორმა, ელად გილმა, TechCrunch Disrupt 2025-ის სცენაზე განაცხადა, რომ ხელოვნური ინტელექტის ბუმი ერთ-ერთი ყველაზე არაპროგნოზირებადი აღმოჩნდა მის კარიერაში. გილი, რომლის პორტფოლიოშიც გასული ათწლეულის თითქმის ყველა წარმატებული კომპანია, მათ შორის დღევანდელი AI ლიდერებიც შედის, თვლის, რომ ზოგიერთ სექტორში გამარჯვებულები უკვე გამოიკვეთნენ, თუმცა ბაზრის უდიდესი ნაწილი კვლავ ღიაა კონკურენციისთვის.

გილმა გენერაციულ AI-ში ინვესტირება 2021 წელს დაიწყო, როდესაც ამ სფეროს ჯერ კიდევ ცოტა ვინმე აქცევდა ყურადღებას. მისი თქმით, GPT-2-სა (2019) და GPT-3-ს (2021) შორის შესაძლებლობების ნახტომი იმდენად დიდი იყო, რომ ტექნოლოგიის განვითარების ტემპის ექსტრაპოლაციით ნათელი ხდებოდა მისი მომავალი მნიშვნელობა. ამან უბიძგა მას, მხარი დაეჭირა სტარტაპებისთვის, რომლებიც დიდ ენობრივ მოდელებზე დაფუძნებულ პროდუქტებს ქმნიდნენ, მათ შორის OpenAI, Mistral, Perplexity, Harvey და სხვები.

მიუხედავად ამისა, 2024 და 2025 წლებში ფუნდამენტური მოდელების შესაძლებლობები ყოველი ახალი ვერსიის გამოშვებასთან ერთად მკვეთრად იზრდებოდა, რაც AI-ს სფეროს ყოველ რამდენიმე თვეში თავდაყირა აყენებდა. „მაშინ ვამბობდი, რომ AI ერთადერთი ბაზარია, სადაც რაც მეტს ვსწავლობ, მით ნაკლები ვიცი. როგორც წესი, პირიქით ხდება, მაგრამ AI-ს შემთხვევაში ზედმეტად ბევრი გაურკვევლობა იყო და ვფიქრობ, ასეთი სექტორები დღესაც არსებობს“, — აღნიშნა გილმა.

თუმცა, დღეს ის უკვე ხედავს ბაზრებს, სადაც აშკარა გამარჯვებულები გამოიკვეთნენ. ყველაზე ნათელი მაგალითი თავად ფუნდამენტური მოდელებია. მიუხედავად ასობით არსებული მოდელისა, გილის პროგნოზით, ლიდერები იქნებიან „ერთი მუჭა“ კომპანიები: Google, Anthropic, OpenAI, შესაძლოა xAI, Meta და Mistral. ამ სფეროში ახალ მოთამაშეებს შესვლა გაუჭირდებათ.

მოდელების შემდეგ, გილი გამოყოფს AI-ზე დაფუძნებულ კოდირების დამხმარე ინსტრუმენტებს, სადაც ლიდერებმა დიდი უპირატესობა მოიპოვეს. ამ ნიშაში არიან როგორც ფუნდამენტური მოდელების შემქმნელები (Anthropic-ის Claude Code, OpenAI-ის Codex), ასევე ისეთი სტარტაპები, როგორებიცაა Anysphere-ის Cursor და Cognition-ის Devin, რომლებთან კონკურენციაც რთული იქნება. მათ კვალდაკვალ მიჰყვებიან კარგად დაფინანსებული Magic და Poolside.

ინვესტორის აზრით, ასევე დაკავებულია სამედიცინო ტრანსკრიფციის სექტორი, სადაც ლიდერია Abridge, ხოლო Ambience ერთ-ერთი „მნიშვნელოვანი“ მოთამაშეა. მომხმარებელთა მხარდაჭერის ბაზარზე კი, რომელიც AI-სტარტაპების ერთ-ერთი პირველი სამიზნე იყო, უკვე არსებობენ ლიდერები, რომელთა დაწევაც რთულია. ასეთია, მაგალითად, მისი პორტფოლიო კომპანია Decagon და OpenAI-ის თავმჯდომარის, ბრეტ ტეილორის სტარტაპი Sierra.

მაშ, რომელი ბაზრები რჩება ღია? გილი ასახელებს ფინანსურ ტექნოლოგიებს (fintech), ბუღალტერიას, AI-უსაფრთხოებას და „სხვა ბაზრებს, რომლებიც ვიცით, რომ საინტერესოა, მაგრამ ჯერ არ ვიცით, ვინ დაიკავებს მათ“. მისი თქმით, ამ სფეროებში ჯერ კიდევ არსებობს დიდი შესაძლებლობები ახალი კომპანიებისთვის.

ირონიულია, მაგრამ სწრაფი ზრდა დღეს კომპანიის გარდაუვალი წარმატების ნიშანი აღარაა. „ყველა დიდი კომპანიის ხელმძღვანელი თავის გუნდს ეუბნება, რომ AI სტრატეგია უნდა შეიმუშაონ. გიგანტური საწარმოები მზად არიან სცადონ ის, რასაც ორი წლის წინ არასდროს გააკეთებდნენ“, — ამბობს გილი. ეს კი AI-სტარტაპებს საშუალებას აძლევს, სწრაფად მიიღონ დიდი შემოსავალი, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ კლიენტები მათთან დარჩებიან.

გილის თქმით, ბაზარი საცდელი ფაზის ბუმს გადის და მხოლოდ ამის შემდეგ გამოჩნდება, რომელი კომპანიების შემოსავალია მდგრადი. ის განასხვავებს „ცრუ სიგნალსა“ და იმას, რაც „უბრალოდ მუშაობს“. ამ უკანასკნელის მაგალითად მას იურიდიული AI-სტარტაპი Harvey მოჰყავს, რომელმაც 2025 წელს რამდენიმე თვეში სამი უმსხვილესი დაფინანსების რაუნდი მოიზიდა და მისი შეფასება 3 მილიარდი დოლარიდან ჯერ 5, შემდეგ კი 8 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.