ეპშტეინის ფაილები: რა კავშირი ჰქონდა სკანდალურ მილიონერს სილიკონის ველის ელექტრომობილების სტარტაპებთან

აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტის მიერ ჯეფრი ეპშტეინის საქმესთან დაკავშირებული ახალი დოკუმენტების გამოქვეყნებამ ნათელი მოჰფინა მის ფარულ კავშირებს სილიკონის ველის ტექნოლოგიურ სამყაროსთან. ჟურნალისტურმა გამოძიებამ გამოკვეთა იდუმალი ბიზნესმენის, დევიდ შტერნის როლი, რომელიც ეპშტეინთან მჭიდროდ თანამშრომლობდა და მას ელექტრომობილების (EV) სექტორში ინვესტირებას სთავაზობდა.

საუბარია ისეთ ცნობილ სტარტაპებზე, როგორიცაა Faraday Future, Lucid Motors და Canoo. მიუხედავად იმისა, რომ ეპშტეინს ამ კომპანიებში პირდაპირი ინვესტიცია არ განუხორციელებია, დოკუმენტები აჩვენებს, თუ რამდენად ღრმად იყო ის ჩართული მაღალტექნოლოგიური გარიგებების განხილვაში. ეს მიმოწერები საშუალებას იძლევა, სხვა თვალით შევხედოთ იმ პერიოდს, როდესაც „მობილობის“ (mobility) სფერო ისეთივე პოპულარული იყო, როგორც დღეს ხელოვნური ინტელექტია.

დაახლოებით ათი წლის წინ, ელექტრომობილების ბაზარზე ჩინური კაპიტალის მოზღვავება შეინიშნებოდა. ჩინური სახელმწიფო კომპანიები და ავტომწარმოებლები ცდილობდნენ, სილიკონის ველის სტარტაპების იმიჯი მოერგოთ, რისთვისაც ამერიკულ კომპანიებში დიდ თანხებს დებდნენ ან ადგილზე ოფისებს ხსნიდნენ. სწორედ ამ გარემოში გაჩნდა ბევრი ისეთი კომპანია, რომელთა დაფინანსების სრული სურათი დღემდე ბუნდოვანი რჩებოდა.

იდუმალი ინვესტორები და Canoo-ს საქმე

ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი ისტორია კომპანია Canoo-ს უკავშირდება, რომელიც ამჟამად გაკოტრებულია. 2018 წელს ბაზარზე გამოჩენისას, კომპანია არ ასაჯაროებდა თავის ინვესტორებს. მათი ვინაობა მხოლოდ მოგვიანებით, ხელმძღვანელებს შორის დაწყებული სასამართლო დავის შედეგად გახდა ცნობილი. ინვესტორებს შორის იყვნენ ჩინელი ბიზნესმენი (ჩინეთის კომპარტიის ყოფილი მაღალჩინოსნის სიძე), ტაივანელი ელექტრონიკის მაგნატი და დევიდ შტერნი.

შტერნი გერმანელი ბიზნესმენი იყო, რომელსაც ჩინეთთან მჭიდრო კავშირები ჰქონდა. იმ პერიოდში ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ ის პრინც ენდრიუსთანაც მეგობრობდა. სწორედ პრინც ენდრიუსთან სიახლოვემ გააჩინა ეჭვი ეპშტეინთან შესაძლო კავშირზე, რაც მოგვიანებით დოკუმენტებითაც დადასტურდა. შტერნი, რომელიც მანამდე „აჩრდილად“ მიიჩნეოდა, აღმოჩნდა ადამიანი, რომელიც აქტიურად სთავაზობდა ეპშტეინს სხვადასხვა გარიგებებს.

ინვესტიციების შეთავაზებები და სტრატეგია

დოკუმენტებიდან ირკვევა, რომ დაახლოებით წელიწადნახევრის განმავლობაში შტერნი ცდილობდა ეპშტეინის დაყოლიებას შემდეგ პროექტებზე:

• Faraday Future: შტერნი ცდილობდა დაერწმუნებინა ეპშტეინი, რომ კომპანიაში რამდენიმე ასეული მილიონი დოლარი ჩაედო.
• Lucid Motors: განიხილებოდა კომპანიის 30%-იანი წილის გამოსყიდვა, რომელიც Faraday Future-ის დამფუძნებელს ეკუთვნოდა.
• Canoo: შტერნმა საბოლოოდ თავად განახორციელა ინვესტიცია ამ კომპანიაში და დაეხმარა მის დაფუძნებაში.

მიუხედავად იმისა, რომ ეპშტეინს ამ პროექტებში ფული არ ჩაუდვია, შტერნთან მისი ურთიერთობა 2008 წლიდან ათწლეულის განმავლობაში გაგრძელდა. მიმოწერებიდან ჩანს, რომ მათი მთავარი მიზანი არა კომპანიების მშენებლობა, არამედ ფულის სწრაფად გამომუშავება იყო.

Lucid Motors და Ford-ის შესაძლო გარიგება

განსაკუთრებით საინტერესოა Lucid Motors-ის შემთხვევა. იმ დროს კომპანია Series D დაფინანსების მოზიდვას ცდილობდა და სერიოზული სირთულეები ჰქონდა. შტერნი ეპშტეინის მეშვეობით ცდილობდა Morgan Stanley-დან შიდა ინფორმაციის მოპოვებას. მათ იცოდნენ, რომ Ford-ი Lucid-ის შესყიდვას ან მასში დიდი ინვესტიციის განხორციელებას გეგმავდა.

შტერნი და ეპშტეინი განიხილავდნენ სქემას: ეყიდათ წილი „საჩუქარ ფასად“ (fire sale prices), რათა რამდენიმე თვეში, როდესაც Ford-ი ბაზარზე შემოვიდოდა, დიდი მოგებით გაეყიდათ. საბოლოოდ ეს გარიგება არ შედგა, თუმცა ეს ფაქტი კარგად აჩვენებს მათ მიდგომას ბიზნესისადმი.

ეთიკური მხარე და სილიკონის ველის რეაქცია

მნიშვნელოვანია კონტექსტი: თითქმის ყველა ეს მიმოწერა 2008 წლის შემდეგ ხდებოდა. ეს არის პერიოდი, როდესაც ეპშტეინმა უკვე აღიარა დანაშაული არასრულწლოვნის პროსტიტუციაში ჩაბმის მცდელობისთვის. მიუხედავად მისი საეჭვო წარსულისა, სილიკონის ველის ბევრი წარმომადგენელი მზად იყო თვალი დაეხუჭა ამ ყველაფერზე, რადგან ეპშტეინი გავლენიან ადამიანებთან, დიდ ფულთან და ძალაუფლებასთან კავშირის წყაროს წარმოადგენდა.