ეს ახალგაზრდა სტარტაპი პარფიუმერიის ინდუსტრიას უპირისპირდება, რომელიც თითქმის ნახევარი საუკუნეა არ შეცვლილა

პარფიუმერიის ტექნოლოგიურმა კომპანიამ Patina-მ ინვესტორებისგან, მათ შორის Betaworks-ისა და True Ventures-ისგან, 2 მილიონი აშშ დოლარის დაფინანსება მოიზიდა. კომპანია ფოკუსირებულია სურნელის ახალი მოლეკულების შექმნაზე, რისთვისაც მოლეკულურ დიზაინს, მანქანურ სწავლებასა და სურნელების კვლევას იყენებს.

დღეისათვის სამომხმარებლო პროდუქტებში გამოყენებული სურნელოვანი მოლეკულების უმეტესობას მცირე რაოდენობის სპეციალიზებული ლაბორატორიები ქმნიან. შემდგომში ეს ლაბორატორიები მოლეკულებს პარფიუმერულ სახლებსა თუ კოსმეტიკურ კომპანიებზე ყიდიან — სწორედ ეს ბრენდები აქცევენ მათ სუნამოებად, სანთლებად ან არომატიზებულ პროდუქტებად. Patina სწორედ ამ სფეროს გარდაქმნას ცდილობს და შედის იმ სექტორში, სადაც ბოლო ნახევარი საუკუნის განმავლობაში ინოვაციები თითქმის არ განხორციელებულა.

კომპანია შონ რასპეტმა და ლორა სისონმა დააფუძნეს. რასპეტი ხელოვანი და პარფიუმერია, რომელიც დროთა განმავლობაში ადამიანის შეგრძნებებით დაინტერესდა და შემოქმედებითი ძიების პროცესში სურნელისა და გემოს ახალი მოლეკულების შექმნა დაიწყო. სისონი კი კვებისა და პროგრამული ინჟინერიის სფეროდან მოვიდა. ის მას შემდეგ დაინტერესდა ამ საკითხით, რაც აღმოაჩინა მთელი სამეცნიერო დარგი, რომელიც ადამიანის შეგრძნებების მოდელირებას ეძღვნება.

დამფუძნებლები ერთმანეთს 2024 წელს, ნიუ-იორკში, სურნელოვანი ხელოვნების გალერეაში შეხვდნენ, სადაც რასპეტი ახალ მოლეკულებს გამოფენდა, სისონი კი, როგორც ინჟინერი, ყნოსვითი სწავლების მოდელებზე მუშაობდა. კვლევითი თანამშრომლობის დაწყების შემდეგ, მათთვის ნათელი გახდა, რომ დადგა დრო ისეთი ხელსაწყოების შესაქმნელად, რომლებიც სურნელს ბიოლოგიურ დონეზე გააანალიზებდნენ.

ტექნოლოგიური ინოვაცია: Sense1 მოდელი

გასულ წელს Patina-ს გაშვების შემდეგ, გუნდმა დაიწყო მუშაობა საბაზისო მოდელზე, სახელწოდებით Sense1. მისი მიზანია ცხვირში არსებული სურნელოვანი რეცეპტორების რეპლიკაცია და „სურნელისა და გემოს პირველი უნივერსალური კოდის“ შექმნა. ამჟამად მკვლევრები სურნელების აღსაწერად ძირითადად ისეთ სიტყვებს იყენებენ, როგორიცაა „ყვავილოვანი“ ან „მერქნისებრი“. ეს არაზუსტი სისტემაა, რაც სხვადასხვა რეგიონსა და ენაში შეუსაბამობებს იწვევს.

რეცეპტორების დონეზე მუშაობა საშუალებას იძლევა შეიქმნას სრულიად ახალი მოლეკულები და აღდგეს მსოფლიოს უიშვიათესი ბუნებრივი ინგრედიენტები. Patina უკვე აწარმოებს მოლაპარაკებებს წამყვან პარფიუმერულ სახლებთან და მოდის ბრენდებთან პერსონალიზებული სურნელების შესაქმნელად.

ბაზრის მოთხოვნები და მდგრადი წარმოება

მომხმარებლები სულ უფრო ხშირად ითხოვენ ახალ, უსაფრთხო და ექსპრესიულ სუნამოებს. ამას ემატება მიწოდების ჯაჭვის პრობლემებიც: ბევრი ბუნებრივი ინგრედიენტის, მაგალითად, ვარდის ზეთის წარმოება რთულდება და ძვირდება. სინთეტიკურ ალტერნატივებს ამ პრობლემის მოგვარება შეუძლიათ. Patina-ს მოლეკულებს შეუძლიათ ვარდის ზეთის სურნელის სიმულირება ბიოლოგიურ დონეზე, მცენარეული ექსტრაქციის საჭიროების გარეშე.

ეს რეპლიკაციები ნაკლებად აზიანებს გარემოს, ვიდრე ორიგინალური მცენარეული ექსტრაქტები, რადგან მნიშვნელოვნად ნაკლებ წყალსა და ნავთობქიმიკატებს მოიხმარს. ამ სფეროში Patina-ს კონკურენტები არიან ისეთი სტარტაპები, როგორიცაა Osmo, და ინდუსტრიის გიგანტები — Givaudan და Symrise.

ინტელექტუალური საკუთრება და AI-ს როლი

Patina-სთვის მნიშვნელოვანია ინტელექტუალური საკუთრების საკითხიც. ამჟამად პატენტის მოპოვება მხოლოდ სურნელოვან მოლეკულებზეა შესაძლებელი და არა თავად ფორმულებზე, რაც სურნელების ადვილად კოპირების საშუალებას იძლევა. ეს აწყობთ დიდ პარფიუმერულ სახლებს, რომლებსაც აქვთ რესურსი ლაბორატორიებში უამრავი ვარიაცია შექმნან. ხელოვნური ინტელექტი ამ პროცესს აიაფებს და აჩქარებს, რაც მცირე კომპანიებს საშუალებას აძლევს, პერსონალიზებული ინგრედიენტები წლების ნაცვლად კვირებში შექმნან.

ხელოვნური ინტელექტი ინდუსტრიის სხვა ნაწილებსაც ცვლის:

• ცხოველებზე ტესტირების ჩანაცვლება: ახალ მოდელებს შეუძლიათ ადამიანის კანის რეაქციის პროგნოზირება მაღალი სიზუსტით.
• მოლეკულური გარღვევები: AI ეხმარება იმის გაგებაში, თუ როგორ ფუნქციონირებს შეგრძნებები მოლეკულურ დონეზე, რაც რამდენიმე წლის წინ წარმოუდგენელი იყო.

მომავლის გეგმები: „სურნელების Pantone“

ახალმა დაფინანსებამ გუნდს საშუალება მისცა ბრუკლინში, ბუშვიკში მდებარე პროფესიონალურ ოფისში გადასულიყო. მოზიდული თანხა მოხმარდება ახალი მოლეკულების გაშვებას და ახალი პარტნიორობების დაფინანსებას. კომპანია თანამშრომლობს სხვა სტარტაპებთან და აკადემიურ ლაბორატორიებთან რეცეპტორების აქტივაციის მონაცემების შესაგროვებლად.

გრძელვადიანი ამბიციაა ე.წ. „სურნელების Pantone-ის“ შექმნა — უნივერსალური სისტემის, რომელიც დაადგენს ძირითად სურნელოვან მოლეკულებს, რომელთაგანაც ნებისმიერი სუნის ან გემოს აწყობა იქნება შესაძლებელი. დამფუძნებლების თქმით, ეს ინფორმაცია ყოველთვის არსებობდა, თუმცა ტექნოლოგიურ განვითარებასა და შესაბამისი ექსპერტიზის მქონე გუნდს ელოდა მის გამოსავლენად.