Imperagen-მა 5 მილიონი ფუნტი მოიზიდა: კვანტური ფიზიკა და ხელოვნური ინტელექტი ფერმენტების ინჟინერიაში

ბიოტექნოლოგიურმა კომპანიამ Imperagen ხუთშაბათს გამოაცხადა 5 მილიონი ფუნტი სტერლინგის (6.7 მილიონი აშშ დოლარი) მოცულობის საწყისი (seed) რაუნდის დასრულების შესახებ. ინვესტიციას PXN Ventures ხელმძღვანელობდა, მასში ასევე მონაწილეობდნენ IQ Capital და Northern Gritstone. კომპანია 2021 წელს მანჩესტერის ბიოტექნოლოგიის ინსტიტუტის მეცნიერებმა — დოქტორმა ენდრიუ კურინმა, დოქტორმა ტიმ აისმა და დოქტორმა ენდი ალმონდმა დააფუძნეს და ის უნივერსიტეტის ბაზაზე შეიქმნა.

სტარტაპის მიზანია ფერმენტების ინჟინერიის პროცესის გაუმჯობესება, რათა ის უფრო სწრაფი, ეფექტური და ნაკლებხარჯიანი გახდეს. ამჟამად ინდუსტრიაში გამოყენებული მეთოდები ძირითადად ფიზიკურ ექსპერიმენტებსა და „ცდისა და შეცდომის“ პრინციპზეა დაფუძნებული, რაც საკმაოდ ნელი პროცესია. Imperagen-ი ამ სფეროს ტრანსფორმაციისთვის სამ ძირითად ტექნოლოგიას იყენებს.

კომპანია ლაბორატორიაში ფერმენტების მუტაციების მექანიკური ძიების ნაცვლად, კვანტურ ფიზიკაზე დაფუძნებულ სიმულაციებს ეყრდნობა. მოწინავე კვანტური ფიზიკის მოდელირების მეშვეობით, Imperagen-ი კომპიუტერულად წინასწარმეტყველებს ფერმენტების სხვადასხვა ვარიანტის ქცევას, რაც მილიონობით შესაძლო მუტაციის გამოკვლევის საშუალებას იძლევა.

ფერმენტების ინჟინერიის სამსაფეხურიანი მოდელი

Imperagen-ის ტექნოლოგიური პროცესი რამდენიმე ურთიერთდაკავშირებულ ეტაპს მოიცავს, რაც საბოლოო ჯამში ქმნის ე.წ. „დახურული ციკლის“ სისტემას:

1. კვანტური სიმულაცია: პირველ ეტაპზე ხდება ფერმენტების ვარიანტების ქცევის პროგნოზირება კვანტური ფიზიკის მოდელების გამოყენებით, რაც გამორიცხავს ლაბორატორიული ცდების დიდ ნაწილს.
2. AI მოდელების მომზადება: სიმულაციიდან მიღებული ინფორმაცია გადადის კომპანიის სპეციალიზებულ ხელოვნური ინტელექტის მოდელებში, რომლებიც კონკრეტული ფერმენტული ამოცანების გადასაჭრელად არის გაწვრთნილი.
3. ავტომატიზაცია და მონაცემთა უკუკავშირი: AI მოდელების მუდმივი სრულყოფისთვის, Imperagen-ი იყენებს რობოტებსა და ავტომატიზებულ სისტემებს ექსპერიმენტული მონაცემების მისაღებად. ეს მონაცემები კვლავ უბრუნდება AI მოდელს, რასაც „დახურული ციკლის სიმულაციას“ (closed-loop simulation) უწოდებენ.

ინდუსტრიული მნიშვნელობა და გამოყენების სფეროები

ფერმენტებს გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს მრავალ დარგში, განსაკუთრებით კი ფარმაცევტულ წარმოებაში, რადგან ისინი მედიკამენტების შემუშავების განუყოფელი ნაწილია. Imperagen-ის მსგავსი სტარტაპები იმედოვნებენ, რომ ფერმენტების ინჟინერიის დაჩქარება გამოიწვევს „დომინოს ეფექტს“ და, მაგალითად, წამლების აღმოჩენის პროცესს ბევრად უფრო სწრაფს გახდის.

გარდა მედიცინისა, ფერმენტები აქტიურად გამოიყენება შემდეგ სექტორებში:

• კვების მრეწველობა;
• ბიოსაწვავის წარმოება;
• სოფლის მეურნეობა;
• მდგრადი წარმოება (ეკოლოგიური ექსპერტები ფერმენტებსა და AI ტექნოლოგიებს სამრეწველო პროცესების უფრო მდგრად ფორმატში გადასაყვანად განიხილავენ).

ამ ბაზარზე Imperagen-ის კონკურენტებს შორის არიან ისეთი კომპანიები, როგორიცაა Biomatter, Cradle Bio და Absci.

ახალი ხელმძღვანელობა და სამომავლო გეგმები

ინვესტიციის მოზიდვასთან ერთად, კომპანიამ გამოაცხადა, რომ აღმასრულებელ დირექტორად (CEO) გაი ლევი-იურისტა (Guy Levy-Yurista) დაინიშნა. მას ხელოვნური ინტელექტის, სიცოცხლის შემსწავლელი მეცნიერებებისა და კორპორაციული ტექნოლოგიების სფეროში მუშაობის დიდი გამოცდილება აქვს. ლევი-იურისტას თქმით, ამჟამად ფერმენტების ინჟინერიის პროცესი ხშირად ვერ აკმაყოფილებს მოთხოვნებს, რადგან ბევრი AI ტექნოლოგია, რომელიც ლაბორატორიულ ტესტებს გადის, ინდუსტრიულ მასშტაბზე გადატანისას არაეფექტური აღმოჩნდება ხოლმე.

„Imperagen-ის ტექნოლოგია ფერმენტების შემუშავებას გახდის უფრო სწრაფს, საიმედოს და კომერციულად ხელმისაწვდომს. ეს დაეხმარება კომპანიებს უკეთესი ბიო-პროდუქტების ბაზარზე გატანაში იმ ხანგრძლივი ვადებისა და გაურკვევლობის გარეშე, რაც აქამდე ამ სფეროს აფერხებდა“, — აღნიშნა ლევი-იურისტამ.

მიუხედავად იმისა, რომ დამფუძნებლები კომპანიაში რჩებიან, ლევი-იურისტა მოწვეულია ახალი ტექნოლოგიების, მათ შორის ბიოკატალიზისთვის განკუთვნილი ვერტიკალური AI ინფრასტრუქტურის ასაშენებლად. ბიოკატალიზი არის პროცესი, რომელიც აჩქარებს ქიმიურ რეაქციებს ბუნებრივი კატალიზატორების, მაგალითად, ფერმენტების გამოყენებით.

დღეისათვის კომპანიას ჯამში 8.5 მილიონი ფუნტი (11.42 მილიონი აშშ დოლარი) აქვს მოზიდული. ახალი კაპიტალი მოხმარდება AI სპეციალისტების დაქირავებას, კვლევასა და განვითარებას (R&D), საექსპერიმენტო ლაბორატორიების გაფართოებას და მომდევნო ორი წლის განმავლობაში ბაზარზე გასვლის სტრატეგიის ჩამოყალიბებას. საბოლოო მიზანია, რომ ინჟინერული ფერმენტების ფართო გამოყენებამ ინდუსტრიებს საშუალება მისცეს აწარმოონ უფრო სუფთა და უსაფრთხო პროდუქტები, რაც კომერციულადაც მომგებიანი იქნება.