ფლორიდის შტატმა OpenAI-სა და სემ ალტმანს უჩივლა: პირველი პრეცედენტული დავა ძალადობრივ ინციდენტებთან კავშირის გამო

ორშაბათს ფლორიდის შტატის გენერალურმა პროკურორმა OpenAI-სა და მის აღმასრულებელ დირექტორს, სემ ალტმანს, სასამართლოში უჩივლა. ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც შტატის დონეზე იწყება სამართლებრივი დავა ChatGPT-ის სავარაუდო კავშირზე რამდენიმე ძალადობრივ ინციდენტთან. სარჩელი OpenAI-ს უსაფრთხოების საკითხების იგნორირებაში ადანაშაულებს და მიუთითებს, რომ კომპანიის პრიორიტეტი „ხელოვნური ინტელექტის შეიარაღების რბოლაში“ გამარჯვება და დიდი ქონების დაგროვება იყო.

ფლორიდის გენერალურმა პროკურორმა, ჯეიმს უთმეიერმა განაცხადა, რომ OpenAI-მ და ალტმანმა უგულებელყვეს შიდა და გარე გაფრთხილებები უსაფრთხოების შესახებ. მისი თქმით, ამ ქმედებამ ბავშვები დიდი რისკის ქვეშ დააყენა და სახიფათო პროდუქტი ფლორიდის მილიონობით მცხოვრებლისთვის გახადა ხელმისაწვდომი.

83-გვერდიანი სარჩელის თანახმად, ChatGPT-ის შესახებ გავრცელებული მცდარი ინფორმაციისა და მისი დაუფიქრებელი დანერგვის გამო, მასობრივ მკვლელებს ხელი შეეწყოთ სისხლიანი თავდასხმების განხორციელებაში. დოკუმენტში ასევე აღნიშნულია, რომ ჩატბოტმა მოწყვლად ადამიანებს თვითმკვლელობისკენ უბიძგა, პროფესიონალებმა საჯარო დამცირება განიცადეს, მომხმარებლებმა კრიტიკული აზროვნების უნარი დაკარგეს, ხოლო არასრულწლოვნები დამოკიდებულნი გახდნენ ინსტრუმენტზე, რომელიც ადამიანურ თანაგრძნობას იმიტირებს მათი მონაცემების შესაგროვებლად ყოველგვარი მშობლის ზედამხედველობის გარეშე.

გამოძიება და კონკრეტული ინციდენტები

გენერალური პროკურორის ოფისმა კომპანიის წინააღმდეგ სისხლისსამართლებრივი გამოძიება აპრილში დაიწყო. გამოძიების მიზანი იყო დაედგინა, რა როლი ითამაშა ChatGPT-მ გასულ წელს ფლორიდის სახელმწიფო უნივერსიტეტში (Florida State University) მომხდარ მასობრივ სროლაში. არსებული ინფორმაციით, თავდასხმამდე მსროლელი ჩატბოტთან კონსულტაციებს გადიოდა. გარდა ამისა, OpenAI-ს წინააღმდეგ სამოქალაქო სარჩელი ამავე სროლისას დაღუპული ერთ-ერთი მსხვერპლის ოჯახმაც შეიტანა.

OpenAI მანამდე კატეგორიულად უარყოფდა პასუხისმგებლობას ფლორიდის სროლაზე. კომპანიის წარმომადგენელმა NBC News-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ გასული წლის ტრაგედია საშინელი დანაშაული იყო, თუმცა ChatGPT მასზე პასუხისმგებელი არ არის. გამოცემა TechCrunch-მა კომენტარისთვის OpenAI-ს კვლავ მიმართა.

სხვა სამართლებრივი დავები

OpenAI-მ ახლახან დაასრულა კიდევ ერთი სამართლებრივი დავა ყოფილ თანადამფუძნებელთან, ილონ მასკთან. მასკი კომპანიას 2024 წელს უჩიოდა და ადანაშაულებდა თავდაპირველი მისიის ღალატში, რაც კაცობრიობის დახმარებას გულისხმობდა. მისი მტკიცებით, ორგანიზაცია მომგებიან ბიზნესად გადაიქცა. აღნიშნული საქმე მას შემდეგ დაიხურა, რაც ნაფიცმა მსაჯულებმა დაადგინეს, რომ მასკმა სარჩელის შესატანად დააგვიანა და ხანდაზმულობის ვადა უკვე გასული იყო.

ფლორიდის სარჩელი მხოლოდ უახლესი შემთხვევაა იმ სამართლებრივ დავებს შორის, რომლებიც ChatGPT-ს ძალადობრივ სიკვდილთან აკავშირებენ. გასულ წელს OpenAI-ს წინააღმდეგ სარჩელი შეიტანეს ადამ რეინის მშობლებმაც. კალიფორნიელი მოზარდი მას შემდეგ გამოესალმა სიცოცხლეს, რაც ჩატბოტთან სუიციდის თემაზე ისაუბრა. სარჩელის მიხედვით, ChatGPT-მ მას თვითმკვლელობის სხვადასხვა მეთოდის „ტექნიკური მახასიათებლები“ მიაწოდა, მიუხედავად იმისა, რომ პარალელურად ფსიქიკური ჯანმრთელობის რესურსებისკენაც მიუთითებდა.

ამჟამად მიმდინარეობს სხვა სასამართლო პროცესებიც, სადაც ჩატბოტს ბრალად ედება კავშირი თვითმკვლელობებთან, დევნასა (stalking) და მკვლელობებთან.