K2 Space ორბიტაზე მონაცემთა ცენტრების მოსაწყობად პირველ მძლავრ თანამგზავრს უშვებს

ამბიციური კოსმოსური სტარტაპი K2 Space უახლოეს კვირებში ერთ-ერთ ყველაზე მძლავრ კოსმოსურ ხომალდს გაუშვებს. ეს მისია მიზნად ისახავს იმ ტექნოლოგიების დემონსტრირებას, რომლებიც აუცილებელია ორბიტაზე მონაცემთა ცენტრების ასაშენებლად. კომპანია 2022 წელს SpaceX-ის ყოფილმა ინჟინრებმა, ძმებმა კარან და ნილ კუნჯურებმა დააფუძნეს.

მათ მიერ შექმნილი თანამგზავრი, სახელად Gravitas, SpaceX-ის Falcon 9 რაკეტით გაიგზავნება, რომლის სტარტიც, სავარაუდოდ, მიმდინარე თვის ბოლოს იგეგმება. Gravitas-ის მასა ორ მეტრულ ტონას შეადგენს, ხოლო მისი მზის პანელების გაშლის შემდეგ ფრთების სიგრძე 40 მეტრს აღწევს. ამ მასშტაბური თანამგზავრის მთავარი დანიშნულება დიდი ენერგიის გამომუშავებაა.

Gravitas-ს შეუძლია 20 კილოვატი (kW) ელექტროენერგიის წარმოება, რაც განკუთვნილია ისეთი დატვირთვისთვის, როგორიცაა მძლავრი სენსორები, ტრანსივერები და კომპიუტერული სისტემები. შედარებისთვის, გაცილებით დიდი და ძვირადღირებული ViaSat-3 ხომალდი 25 კილოვატზე მეტს აწარმოებს, ხოლო ილონ მასკის განცხადებით, Starlink V3 თანამგზავრები 20 კილოვატს მიაღწევენ. თუმცა, კოსმოსური ხომალდების უმეტესობა ამჟამად მხოლოდ რამდენიმე კილოვატს გამოიმუშავებს.

„მომავალი მაღალ სიმძლავრეებშია“, — განმარტავს კომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი კარან კუნჯური. ამ ხედვის რეალობად ქცევისთვის K2-მა 450 მილიონი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდა, ხოლო 2025 წლის დეკემბრის მონაცემებით, ინვესტორებმა კომპანია 3 მილიარდ დოლარად შეაფასეს. მოახლოებული გაშვება კომპანიის პირველი ნაბიჯი იქნება რეალურ კოსმოსურ ოპერაციებში, რასაც კუნჯური „ეტაპობრივი განვითარების გზის დასაწყისს“ უწოდებს.

მისიის დეტალები და წარმატების კრიტერიუმები

Gravitas-ის მისია ორბიტაზე 12 გასაიდუმლოებულ სასარგებლო დატვირთვის მოდულს გაიტანს სხვადასხვა მომხმარებლისგან, მათ შორის აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტისგან. ასევე, ხომალდზე განთავსებულია 20 კილოვატიანი ელექტროძრავა, რომელიც, კომპანიის მოლოდინით, კოსმოსში ოდესმე გაფრენილ ძრავებს შორის ყველაზე მძლავრი იქნება.

კარან კუნჯურის განცხადებით, მისიის წარმატება რამდენიმე ეტაპად შეფასდება:

• პირველი ეტაპი: შეძლებს თუ არა K2 ხომალდის წარმატებით გაშლას და ენერგიის გამომუშავების დაწყებას?
• მეორე ეტაპი: შეძლებს თუ არა სისტემა სასარგებლო დატვირთვის მოდულების ამუშავებას და მძლავრი ძრავის ტესტირებას?
• მესამე ეტაპი: წარმატების შემთხვევაში, შეძლებს თუ არა ხომალდი ძრავის გამოყენებით ათასობით კილომეტრით მაღალ ორბიტაზე ასვლას?

კუნჯური აცნობიერებს, რომ ახალი კოსმოსური ხომალდის გაშვება რთული პროცესია — კომპონენტების 85% კომპანიის შიგნით არის შექმნილი და აწყობილი. მისი თქმით, ყველაზე მნიშვნელოვანი მონაცემების მაქსიმალური შეგროვება იქნება, რაც მომდევნო მოდელების დახვეწას დაეხმარება. K2 მომდევნო ორი წლის განმავლობაში 11 თანამგზავრის გაშვებას გეგმავს, რაც სადემონსტრაციო და კომერციული მისიების ნაზავი იქნება.

ბიზნეს პერსპექტივები და ეკონომიკური ფაქტორები

2028 წლისთვის კომპანია გეგმავს, რომ მომხმარებლებისთვის მაღალი სიმძლავრის კოსმოსური ხომალდების კომერციული ქსელების მშენებლობა დაიწყოს. ენერგიის სიმრავლე ახალ ბიზნეს შესაძლებლობებს აჩენს. პირველ რიგში, ეს აისახება საკომუნიკაციო ქსელებზე — მეტი ენერგია ნიშნავს მონაცემთა გადაცემის მაღალ სიჩქარეს და სიგნალს, რომელიც უფრო მდგრადია ჩახშობის მიმართ.

ორბიტაზე მონაცემთა დამუშავების მნიშვნელობის ზრდასთან ერთად, მძლავრი თანამგზავრები აუცილებელი გახდება მოწინავე პროცესორების მუშაობისთვის. თუმცა, მთავარ გამოწვევად კვლავ კოსმოსში გაშვების ხარჯები რჩება. K2-ის საწყისი გეგმა SpaceX-ის Starship-ის გამოყენებას ეფუძნებოდა, რომელსაც ორბიტაზე ტვირთის გატანის ფასის მკვეთრი შემცირება შეუძლია. მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ უცნობია, როდის გახდება Starship სრულად ოპერაციული, K2-ის ხომალდები სხვა პირობებშიც ინარჩუნებენ აქტუალობას.

კომპანია ამტკიცებს, რომ მათი ხომალდები მომგებიანია იმ შემთხვევაშიც კი, თუ გაშვება Falcon 9-ით 7.2 მილიონი დოლარი დაჯდება (ნაცვლად Starship-ის პოტენციური 600,000 დოლარისა). კუნჯურის თქმით, Gravitas-ის 15-მილიონიანი ფასი მას გაცილებით იაფს ხდის, ვიდრე ტრადიციული კონტრაქტორების მიერ აგებული მძლავრი თანამგზავრებია, და ამავდროულად, ის ბევრად უფრო მძლავრია, ვიდრე იმავე ფასის მქონე მცირე ზომის ხომალდები.

სამომავლოდ, როდესაც გიგანტური რაკეტები რეგულარულ ფრენებს დაიწყებენ, K2 მზად იქნება კიდევ უფრო დიდი პროექტებისთვის. კომპანიის ქარხანაში უკვე მომზადებულია 100 კილოვატიანი თანამგზავრის პროექტი, რომელიც მასშტაბებით მთელ შენობას მოიცავს. „ჩვენი მიზანია შევქმნათ ყველა საჭირო კომპონენტი, რათა ვიყოთ პირველები, როდესაც Starship და New Glenn ყველასთვის ხელმისაწვდომი გახდება“, — განაცხადა კუნჯურმა.