კალიფორნიის გზებზე შესაძლოა მალე უპილოტო სატვირთოები გამოჩნდნენ

კალიფორნიის მარეგულირებლებმა გამოაქვეყნეს განახლებული წესები, რომლებმაც შესაძლოა, კომპანიებს თვითმართვადი სატვირთოების საჯარო გზებზე ტესტირებისა და საბოლოოდ, ექსპლუატაციაში გაშვების უფლება მისცეს. შტატის საავტომობილო დეპარტამენტმა (DMV), რომელიც ავტონომიურ მანქანებს არეგულირებს, ცვლილებების პროექტზე 15-დღიანი საჯარო განხილვა დაიწყო, რომელიც 18 დეკემბერს დასრულდება.

კალიფორნია მრავალი კომპანიის სახლია, რომლებიც ავტონომიური მართვის ტექნოლოგიებს ავითარებენ. სან-ფრანცისკოსა და ლოს-ანჯელესის ნაწილში რობოტაქსები უკვე ჩვეულებრივ მოვლენად იქცა, თუმცა ავტონომიური სატვირთოები გზებზე არ მოძრაობენ. არსებული რეგულაციები კრძალავს 10,000 ფუნტზე მეტი წონის ნებისმიერი უპილოტო სატრანსპორტო საშუალების საჯარო გზებზე ტესტირებას.

საავტომობილო დეპარტამენტი, რომელიც აკრძალვის მოხსნას რამდენიმე წელია განიხილავს, ცვლილებების საბოლოო პროექტი ოთხშაბათს წარადგინა. განახლებული რეგულაციები, სატვირთოების გარდა, სხვა საკითხებსაც მოიცავს. მაგალითად, დოკუმენტში გაჩნდა ფორმულირება, რომელიც სამართალდამცავებს უპილოტო მანქანების დაჯარიმების უფლებას ანიჭებს — ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალური გახდა მას შემდეგ, რაც კომპანია Waymo-მ შტატში კომერციული რობოტაქსების სერვისი გააფართოვა.

მიუხედავად ამისა, ყველაზე მეტ დავას სწორედ თვითმართვადი სატვირთოების საკითხი იწვევს. დეპარტამენტის განცხადებით, ცვლილებები ასახავს გაზაფხულზე, საჯარო განხილვების პირველი ეტაპის დროს მიღებულ უკუკავშირს. ინიციატივას ენთუზიაზმით შეხვდნენ ავტონომიური ტექნოლოგიების დეველოპერი კომპანიები, რომელთა უმეტესობა კალიფორნიაშია ბაზირებული, თუმცა ტესტირებას სხვა შტატების, მაგალითად, ტეხასის გზატკეცილებზე ატარებენ.

კომპანიებს, როგორებიცაა Aurora Innovation და Kodiak AI, სურთ, რომ მომავალში თვითმართვადმა სატვირთოებმა ტვირთი გადაზიდონ შტატებს შორის არსებულ მთავარ კომერციულ მაგისტრალებზე. „კალიფორნიის საავტომობილო დეპარტამენტის უახლესი პროექტი რეალურ პროგრესს აჩვენებს შტატში უპილოტო სატვირთოებისთვის მარეგულირებელი ჩარჩოს შექმნისკენ, რაც სანაპიროდან სანაპირომდე ავტონომიური ოპერაციების განხორციელების შესაძლებლობას შექმნის“, — განაცხადა Kodiak AI-ს საგარეო ურთიერთობების ვიცე-პრეზიდენტმა, დენიელ გოფმა.

მისივე თქმით, „ეს შემოთავაზებული რეგულაციები კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ნაბიჯია 2026 წელს კალიფორნიის ავტომაგისტრალებზე ავტონომიური სატვირთოების გამოსაჩენად, რაც გააუმჯობესებს საგზაო უსაფრთხოებას და ხელს შეუწყობს ეკონომიკის ზრდას“. თუმცა, ამ პოზიციას კატეგორიულად არ იზიარებს სატვირთო მანქანების მძღოლების უფლებების დამცველი პროფკავშირი Teamsters Union.

„ჩვენი პოზიცია უცვლელია, ჩვენ ვეწინააღმდეგებით ამ ტექნოლოგიის ჩვენს გზებზე დანერგვასა და ტესტირებას“, — განუცხადა TechCrunch-ს Teamsters California-ს საკანონმდებლო დირექტორმა, შეინ გუსმანმა. მან აღნიშნა, რომ პროფკავშირი შემოთავაზებულ ცვლილებებს შეებრძოლება და ასევე ლობირებს AB 33 კანონპროექტის მიღებას, რომელიც ნებისმიერი მძიმეწონიანი ავტონომიური სატვირთოს საჭესთან უსაფრთხოების ოპერატორის, ანუ ადამიანის ყოფნას სავალდებულოს გახდის.

DMV-ის ახალი წესების თანახმად, თვითმართვადი სატვირთოების კომპანიებს მოუწევთ ლიცენზირების ეტაპობრივი პროცესის გავლა, მსგავსად იმისა, რაც ამჟამად რობოტაქსებისთვის მოქმედებს. პირველ ეტაპზე კომპანიები მიიღებენ ტესტირების ნებართვას, რომელიც საჭესთან ადამიანის, უსაფრთხოების ოპერატორის ყოფნას ითვალისწინებს. უპილოტო ტესტირებისა და სრული ექსპლუატაციისთვის კი დეპარტამენტი ცალკე ნებართვებს გასცემს.

უპილოტო ტესტირების ან ექსპლუატაციის ნებართვის მისაღებად, მწარმოებლებს მოეთხოვებათ ავტონომიურ რეჟიმში გარკვეული რაოდენობის მილის გავლა. მაგალითად, კომპანიამ უნდა დააგროვოს მინიმუმ 500,000 მილი ავტონომიური ტესტ-დრაივი, საიდანაც 100,000 მილი უშუალოდ კალიფორნიის იმ გზებზე უნდა შესრულდეს, სადაც სატვირთოს მოძრაობა იგეგმება.

გარდა ამისა, დეპარტამენტმა წამოაყენა ცვლილებები, რომლებიც მსუბუქ ავტონომიურ მანქანებსაც შეეხება. მაგალითად, რეგულაციები გაზრდის დეპარტამენტისთვის წარსადგენი მონაცემების სიხშირესა და ტიპს ტესტირებისა და ექსპლუატაციის დროს. ასევე, კომპანიებს მოეთხოვებათ, უფრო რეგულარულად განაახლონ საგანგებო სიტუაციების სამსახურებთან ურთიერთობის გეგმები.