გასულ თვეში ჩატბოტების პლატფორმამ, Character.ai-მ, გაშვებიდან სულ რაღაც ხუთ წელიწადში გაკოტრების შესახებ განაცხადა. ცოტა ხნის წინ კი, კონფიდენციალურობაზე ორიენტირებულმა AI ასისტენტმა Ollie-მ დახურვის შესახებ გვამცნო. Character.ai-სა და Ollie-ს გარდა, ხელოვნური ინტელექტის სფეროში უამრავი წამოწყება იმ კომპანიების შიგნითაც კი ვერ გადარჩა, რომლებმაც ისინი შექმნეს.
S&P Global Market Intelligence-ის მონაცემებით, ხელოვნური ინტელექტის ინიციატივების დაახლოებით 42%-ს კორპორაციული მშობელი კომპანიები საბოლოოდ აუქმებენ. მიზეზები სხვადასხვაგვარია: არასაკმარისი დაფინანსება, ტექნიკური სირთულეები, კონკურენცია, მასშტაბირების პრობლემა ან უბრალოდ მომხმარებელთა მხრიდან დაბალი მოთხოვნა. შედეგად, AI-ს „სასაფლაო“ სულ უფრო იზრდება.
ქვემოთ მოცემულია ხელოვნური ინტელექტის ყველაზე გამორჩეული პროდუქტების, სტარტაპებისა და ინიციატივების სია, რომლებიც დაიხურა, შეიცვალა ან მოლოდინები მნიშვნელოვნად ვერ გაამართლა. ეს სია უნდა აღვიქვათ არა როგორც წარუმატებლობის ანგარიში, არამედ როგორც ჩანაწერი იმისა, თუ რა შეიძლება ასწავლოს ამ მცდელობებმა ინდუსტრიის დანარჩენ წარმომადგენლებს.
OpenAI-ს რამდენიმე მარცხი
მარცხისგან დაზღვეული არც ყველაზე დიდი მოთამაშეები არიან. OpenAI-ს, რომელიც მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ძვირადღირებული კერძო კომპანიაა, საკუთარი წარუმატებლობები და შეცდომები ჰქონია. ერთ-ერთი ბოლო მაგალითი იყო მცდელობა, ChatGPT გადაექციათ ფართო „სუპერ აპლიკაციად“ (super app).
9 ივლისს OpenAI-მ განაახლა აპლიკაცია, რათა გაეერთიანებინა რამდენიმე გამოცდილება, მათ შორის ცალკეული „Chat“, „Codex“ და „Work“ რეჟიმები, ხოლო ტრადიციულ, ნაცნობ ვერსიას „ChatGPT Classic“ დაარქვა. რედიზაინმა მალევე გამოიწვია მომხმარებელთა კრიტიკა, რომლებმაც ახალი ინტერფეისი დამაბნეველად და გადატვირთულად მიიჩნიეს. OpenAI-მ ცვლილება მალევე გააუქმა და ChatGPT-ის ნაცნობი ინტერფეისი დააბრუნა.
ეს არ იყო OpenAI-ს ერთადერთი მცდელობა ყველაფრის ერთ ჭერქვეშ მოქცევისა. კომპანიამ ასევე დახურა რამდენიმე დამოუკიდებელი აპლიკაცია და მათი ფუნქციები პირდაპირ ChatGPT-ში გადაიტანა — სტრატეგია, რომელმაც რედიზაინზე უკეთ იმუშავა. ChatGPT Atlas, ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული დამოუკიდებელი ბრაუზერი, ერთ წელზე ნაკლებ ხანს არსებობდა და 9 აგვისტოს დაიხურა, მისი ყველაზე სასარგებლო ფუნქციები კი ChatGPT-მ შეითვისა.
კომპანიამ იგივე გააკეთა Operator-ის შემთხვევაშიც — ეს იყო AI აგენტი, რომელსაც შეეძლო ინტერნეტში ძიება და მომხმარებლის სახელით დავალებების შესრულება. გარდა ამისა, OpenAI სულ უფრო მეტად აინტეგრირებს გამოსახულების გენერირებას პირდაპირ ChatGPT-ში, რითაც ამცირებს DALL-E-ს, როგორც გამოსახულების შესაქმნელი ცალკეული პლატფორმის როლს. ასევე აღსანიშნავია ვიდეოების გაზიარების პლატფორმა Sora, რომელსაც მაღალი საოპერაციო ხარჯებისა და მომხმარებლების შენარჩუნების პრობლემები შეექმნა და 2026 წლის მარტში დაიხურა.
Apple-ის Siri AI
როდესაც Apple-მა 2024 წელს Apple Intelligence წარადგინა, გაუმჯობესებული Siri ერთ-ერთი მთავარი მახასიათებელი იყო. დაპირების თანახმად, Siri-ს უნდა შეძლებოდა კონტექსტის გაგება, აპლიკაციებში მიმდინარე პროცესების აღქმა და დავალებების ეფექტურად შესრულება.
თუმცა, Apple-მა არაერთხელ გადადო ახალი Siri-ს გამოშვება საინჟინრო პრობლემებისა და ხარვეზების გამო. ამ შეფერხებამ საბოლოოდ ხელი შეუწყო 250 მილიონი დოლარის ოდენობის შეთანხმებას იმ სარჩელებზე, რომლებიც ეხებოდა Apple-ის მიერ iPhone 16-ის AI შესაძლებლობების მარკეტინგულ წარდგენას. Siri AI საბოლოოდ გამოჩნდა iOS 27-ის ბეტა ვერსიაში მიმდინარე წლის ივლისში, ხოლო ინგლისურენოვანი მომხმარებლებისთვის სრულად ამ თვეში ჩაეშვა; სხვა ენების მხარდაჭერა მოგვიანებით იგეგმება.
Character.ai
Character.ai 2021 წელს Google-ის ყოფილმა მკვლევარებმა, ნოამ შაზირმა და დანიელ დე ფრეიტასმა დააფუძნეს. ეს იყო სამომხმარებლო AI აპლიკაცია, რომელიც ადამიანებს საშუალებას აძლევდა ესაუბრათ პერსონალიზებულ ბოტებთან, რომელთაგან ბევრი ცნობილი ადამიანებისა და გამოგონილი პერსონაჟების მოდელი იყო. 2023 წელს კომპანიამ 150 მილიონი დოლარის ინვესტიცია მოიზიდა 1 მილიარდი დოლარის შეფასებით.
მომდევნო წელს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ Google-მა 2.7 მილიარდი დოლარი გადაიხადა ტექნოლოგიის ლიცენზირებისთვის და დამფუძნებლების უკან დასაბრუნებლად, რის შემდეგაც სტარტაპმა მუშაობა მათ გარეშე გააგრძელა. წლების განმავლობაში Character.ai ბევრ პრობლემას წააწყდა: ოჯახებმა სასამართლოში უჩივლეს და ამტკიცებდნენ, რომ ჩატბოტებმა ხელი შეუწყვეს მოზარდების თვითმკვლელობასა და თვითდაზიანებას, ხოლო Disney-მ გაუგზავნა გაფრთხილება მისი პერსონაჟების უნებართვო გამოყენების გამო.
გასული წლის ბოლოს Character.ai-მ 18 წლამდე მომხმარებლებს შეუზღუდა წვდომა ღია ჩატებზე და 2026 წლის დასაწყისში Google-თან ერთად რამდენიმე სარჩელის მოგვარებაზე დათანხმდა. თუმცა, ეს საკმარისი არ აღმოჩნდა. კომპანიამ ოქტომბრის დასაწყისში გაკოტრების შესახებ განაცხადა, მიზეზად კი სამართლებრივი, მარეგულირებელი და საოპერაციო სირთულეები დაასახელა. ირონიულია, რომ ახლა Disney არის პირველი პრეტენდენტი, რომელიც 20 მილიონ დოლარს სთავაზობს კომპანიას მისი ინტელექტუალური საკუთრების ნაწილის ლიცენზირებისთვის. აპლიკაცია პროცესის განმავლობაში კვლავ მუშაობს, გაყიდვის დასრულება კი ნოემბრის ბოლოს ან დეკემბრის დასაწყისშია მოსალოდნელი.
Relay
Relay, ხელოვნურ ინტელექტზე დაფუძნებული სამუშაო პროცესების ავტომატიზაციის ინსტრუმენტი, რომელიც Zapier-ის ალტერნატივად შეიქმნა, 2026 წლის აგვისტოში სრულად დაიხურა. პროდუქტი მომხმარებლებს საშუალებას აძლევდა AI აგენტების მეშვეობით მოეხდინათ ელფოსტისა და დავალებების ავტომატიზაცია. თუმცა, მას შემდეგ, რაც OpenAI-მ, Google-მა და სხვა დიდმა პლატფორმებმა მსგავსი ფუნქციები პირდაპირ თავიანთ ინსტრუმენტებში ჩააშენეს, ხუთი წლის Relay-ს გაუჭირდა დამოუკიდებელ პროდუქტად არსებობის მიზეზის შენარჩუნება.
Ollie
Ollie 2026 წლის ივნისში ჩაეშვა და იყო ერთ-ერთი პირველი მეინსტრიმ აპლიკაცია, რომელმაც SOC 2 კონფიდენციალურობის სტანდარტი დააკმაყოფილა. სხვა ოჯახზე ორიენტირებული აგენტების მსგავსად, Ollie-ს იდეა იმაში მდგომარეობდა, რომ ოჯახებს უკვე აქვთ საჭირო ინფორმაცია, მაგრამ ის გაფანტულია სასკოლო შეტყობინებებში, კალენდრებში, დავალებების სიებსა და ჯგუფურ ჩატებში. Ollie-ს მიზანი ამ ნაწილების გაერთიანება და სინქრონიზაცია იყო.
აპლიკაცია თვალს ადევნებდა კალენდრებს, ელფოსტას, შეხსენებებსა და სხვა საოჯახო დეტალებს, შემდეგ კი მომხმარებლებს შესაბამის ინფორმაციას ტექსტური შეტყობინებით აწვდიდა. თუმცა, აპლიკაცია ისეთი გიგანტების კონკურენციას წააწყდა, როგორიცაა Muse და Instinct. თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, ბილ ლენონმა, განაცხადა, რომ აპლიკაცია 6 ნოემბერს დაიხურება, რადგან ვერ შეძლო გამორჩეული ყოფილიყო ბაზარზე, ვერ გაიზარდა და ვერ მოიზიდა საკმარისი კაპიტალი.
Microsoft-ის Recall
2024 წლის Build დეველოპერულ კონფერენციაზე წარდგენილი Microsoft-ის Recall ფუნქცია რეკლამირებული იყო, როგორც Windows კომპიუტერების AI-ზე დაფუძნებული „ფოტოგრაფიული მეხსიერება“. ის პერიოდულად იღებდა ეკრანის ანაბეჭდებს, რათა მომხმარებელს მოგვიანებით შეძლებოდა საკუთარ ციფრულ ისტორიაში ძიება.
პროგნოზირებადია, რომ ამ განცხადებას მყისიერი უარყოფითი რეაქცია მოჰყვა კონფიდენციალურობისა და უსაფრთხოების გამო. კრიტიკოსები ამტკიცებდნენ, რომ Recall-ს შეეძლო შეექმნა ძებნადი არქივი ისეთი სენსიტიური ინფორმაციისა, როგორიცაა პაროლები, პირადი შეტყობინებები და ფინანსური დეტალები. Microsoft-მა ფუნქციის გამოშვება თითქმის ერთი წლით გადადო, რათა გადაეხედა უსაფრთხოების მექანიზმებისთვის. რედიზაინის შემდეგაც კი, დაპირისპირება არ ცხრება: კიბერუსაფრთხოების მკვლევარმა ცოტა ხნის წინ შექმნა ინსტრუმენტი, რომელსაც Recall-ის მიერ დაფიქსირებული მონაცემების ამოღება შეუძლია, რამაც კვლავ გააჩინა კითხვები იმის შესახებ, რეალურად გამოასწორა თუ არა Microsoft-მა ძირეული პრობლემა.
Notion Mail
Notion Mail 2025 წლის აპრილში ჩაეშვა, როგორც AI-ზე ფოკუსირებული ელფოსტის პროდუქტი, რომელიც მომხმარებლებს შემოსული წერილების ორგანიზებასა და ავტომატიზაციაში უნდა დახმარებოდა. თუმცა, კომპანიამ შეამჩნია, რომ მომხმარებლები ელფოსტის სამართავად სხვა, დამოუკიდებელ AI აგენტებს იყენებდნენ. შედეგად, Notion Mail-ის დახურვა 22 სექტემბრისთვის არის დაგეგმილი.
Humane AI Pin
Humane AI Pin ალბათ ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი მარცხია AI აპარატურის სფეროში. მოწყობილობა შექმნილი იყო იმისთვის, რომ მომხმარებელს AI ფუნქციები სმარტფონის ნაცვლად ტანზე დასამაგრებელი აქსესუარით მიეღო. Humane-მა ინვესტორებისგან 230 მილიონი დოლარი მოიზიდა და დიდი ყურადღება მიიპყრო. თუმცა, პროდუქტს სერიოზული პრობლემები ჰქონდა მუშაობის ხარისხთან დაკავშირებით. მდგომარეობა კიდევ უფრო გაუარესდა, როდესაც კომპანიამ მომხმარებლები გააფრთხილა, შეეწყვიტათ დამტენი ჩასადების გამოყენება ელემენტის აალების რისკის გამო.
საბოლოოდ, Humane-მა AI Pin-ის ბიზნესი 2025 წლის თებერვალში დახურა, კომპანიის აქტივების უდიდესი ნაწილი კი HP-მ 116 მილიონ დოლარად შეიძინა.
Rabbit R1
Rabbit R1 კიდევ ერთი ხმაურიანი AI მოწყობილობა იყო. 2024 წლის იანვარში CES-ზე წარდგენილი ეს AI კომპანიონი მფლობელის ნაცვლად დავალებების შესასრულებლად შეიქმნა. Rabbit-ის განცხადებით, გაშვებიდან მალევე 100,000 ერთეული გაიყიდა. თუმცა, მაღალი გაყიდვები არ ნიშნავდა კარგ პროდუქტს. პირველადმა მიმოხილვებმა მოწყობილობა აღწერა, როგორც დაუსრულებელი, არასაიმედო მუშაობითა და შეზღუდული სასარგებლო ინტეგრაციებით.
მიუხედავად ამისა, კომპანიას მუშაობა არ შეუწყვეტია. ის აგრძელებს R1-ის განახლებას და პოზიციონირებს მას, როგორც კომპიუტერის კონტროლერს. ცოტა ხნის წინ მათ ასევე დააანონსეს ახალი აპარატურული პროექტი სახელწოდებით „Project Cyberdeck“, რომელიც მიზნად ისახავს პორტატული მოწყობილობის შექმნას „vibe-coding“-ისთვის.
Huxe
Huxe იყო AI აუდიო აპლიკაცია, რომელიც Google-ის NotebookLM-ის ყოფილმა დეველოპერებმა შექმნეს. მას წერილობითი ინფორმაცია სასაუბრო, პოდკასტის სტილის აუდიოდ უნდა ექცია. კომპანია 2026 წლის მაისში დაიხურა, ნაწილობრივ იმის გამო, რომ დიდმა პლატფორმებმა მსგავსი ფუნქციების შეთავაზება საკუთარი მრავალმილიონიანი აუდიტორიისთვის დაიწყეს. მაგალითად, Spotify აქტიურად აფართოებს საკუთარ AI აუდიო ინსტრუმენტებს.
Yupp
Yupp საინტერესო AI პროდუქტი იყო: უფასო პლატფორმა, რომელიც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევდა გვერდიგვერდ შეედარებინათ ასობით AI მოდელის პასუხები. მომხმარებლებს შეეძლოთ ხმა მიეცათ პასუხებისთვის და პლატფორმის მეშვეობით კრიპტოვალუტა გამოემუშავებინათ. პიკის დროს პლატფორმაზე 800-ზე მეტი მოდელის ტესტირება იყო შესაძლებელი, მათ შორის OpenAI-ს, Google-ისა და Anthropic-ის მოდელების. თუმცა, დამფუძნებლების თქმით, Yupp-მა ვერ მიაღწია ბაზართან შესაბამისობას (product-market fit) და 2026 წლის მარტში დაიხურა.
Figgs AI
Figgs AI 2023-დან 2024 წლამდე ფუნქციონირებდა და მომხმარებლებს საშუალებას აძლევდა შეექმნათ პერსონალიზებული AI პერსონაჟები როლური თამაშებისა და ისტორიების მოსაყოლად. პლატფორმამ 1 მილიონზე მეტი მომხმარებელი მიიზიდა, თუმცა დეველოპერების განცხადებით, სერვისის უფასოდ შენარჩუნება ზედმეტად ძვირი დაჯდა, რის გამოც პროექტი დაიხურა.
