Meta-ს მიერ Manus-ის 2 მილიარდ დოლარად შესყიდვა ვაშინგტონსა და პეკინს შორის დაპირისპირების მიზეზი ხდება

Meta-ს მიერ ხელოვნური ინტელექტის ასისტენტების პლატფორმა Manus-ის 2 მილიარდ დოლარად შესყიდვა, მოლოდინისამებრ, მარეგულირებელთა ინტერესთა კონფლიქტის საგანი გახდა. თუმცა, ამჯერად მთავარი დაბრკოლება არა ამერიკული, არამედ ჩინური მხრიდან იკვეთება. Financial Times-ის ინფორმაციით, აშშ-ის რეგულატორები გარიგების ლეგიტიმურობაში დარწმუნებულნი არიან, მიუხედავად იმისა, რომ მანამდე Benchmark-ის მიერ Manus-ში განხორციელებულ ინვესტიციასთან დაკავშირებით გარკვეული ეჭვები არსებობდა. ჩინეთის მარეგულირებლები კი საკითხს გაცილებით სკეპტიკურად უყურებენ.

მიმდინარე წლის დასაწყისში, როდესაც Benchmark-მა Manus-ის დაფინანსების რაუნდს უხელმძღვანელა, ამ ინვესტიციამ მყისიერი დაპირისპირება გამოიწვია. აშშ-ის სენატორმა ჯონ კორნინმა X-ზე (ყოფილი Twitter) უკმაყოფილება გამოთქვა, რასაც აშშ-ის ფინანსთა სამინისტროს მხრიდან მოკვლევა მოჰყვა. უწყება დაინტერესდა, ხომ არ ირღვეოდა ახალი წესები, რომლებიც ჩინურ ხელოვნური ინტელექტის კომპანიებში ამერიკულ ინვესტიციებს ზღუდავს. აღნიშნული შეშფოთება იმდენად სერიოზული აღმოჩნდა, რომ Manus-მა სათავო ოფისი პეკინიდან სინგაპურში გადაიტანა. ერთ-ერთმა ჩინელმა პროფესორმა WeChat-ზე ეს პროცესი შეაფასა, როგორც კომპანიის „ეტაპობრივი გამიჯვნა ჩინეთისგან“.

ამჟამად ვითარება შეიცვალა. ჩინელი მაღალჩინოსნები იკვლევენ, ხომ არ არღვევს Meta-სთან დადებული გარიგება ტექნოლოგიების ექსპორტის კონტროლის წესებს. ეს პეკინს აძლევს ბერკეტს, რომლის არსებობასაც თავიდან ბევრი ვერ პროგნოზირებდა. კერძოდ, მოწმდება, სჭირდებოდა თუ არა Manus-ს ექსპორტის ლიცენზია ძირითადი გუნდის ჩინეთიდან სინგაპურში გადაყვანისას. ეს პრაქტიკა ბოლო დროს იმდენად გახშირდა, რომ მას „სინგაპურული რეცხვაც“ (Singapore washing) კი შეარქვეს.

პეკინის შესაძლო ბერკეტები და სამართლებრივი რისკები

Wall Street Journal-ის ბოლოდროინდელ სტატიაში გამოითქვა ვარაუდი, რომ ჩინეთს გარიგებაზე გავლენის მოხდენის მცირე საშუალება აქვს, რადგან Manus-ი უკვე სინგაპურშია ბაზირებული. თუმცა, ეს შეფასება შესაძლოა ნაადრევი აღმოჩნდეს. პეკინის მთავარი საფიქრალია, რომ ამ გარიგების წარმატებით დასრულებამ შესაძლოა სხვა ჩინურ სტარტაპებსაც უბიძგოს ქვეყნის დატოვებისკენ, რათა თავი აარიდონ შიდა სახელმწიფო კონტროლს.

ნიუ-იორკის უნივერსიტეტის სამართლის სკოლის პროფესორმა და Dragon Capital-ის პარტნიორმა, უინსტონ მამ, Journal-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ თუ გარიგება შეფერხებების გარეშე დაიხურება, „ეს შექმნის ახალ გზას ჩინეთის ახალგაზრდა AI სტარტაპებისთვის“. ისტორიული გამოცდილება აჩვენებს, რომ პეკინს მსგავსი მექანიზმების გამოყენება შეუძლია — ჩინეთმა ექსპორტის კონტროლი ტრამპის პირველი ვადის დროსაც გამოიყენა, როდესაც პრეზიდენტი TikTok-ის აკრძალვას ცდილობდა. WeChat-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ჩინელი პროფესორი იმასაც კი აღნიშნავს, რომ Manus-ის დამფუძნებლებს შესაძლოა სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობაც დაეკისროთ, თუ დადასტურდება შეზღუდული ტექნოლოგიების უნებართვო ექსპორტი.

ვაშინგტონის პოზიცია და სამომავლო პერსპექტივები

ამავდროულად, ზოგიერთი ამერიკელი ანალიტიკოსი ამ შესყიდვას ვაშინგტონის მიერ დაწესებული საინვესტიციო შეზღუდვების გამარჯვებად მიიჩნევს. მათი არგუმენტით, ეს ფაქტი ადასტურებს, რომ ჩინელი AI ტალანტები ამერიკულ ეკოსისტემაში გადასვლას ამჯობინებენ. Financial Times-თან საუბრისას ერთ-ერთმა ექსპერტმა აღნიშნა, რომ ეს გარიგება აჩვენებს, თუ რამდენად უფრო მიმზიდველია ამჟამად აშშ-ის ხელოვნური ინტელექტის ეკოსისტემა.

ჯერჯერობით ნაადრევია იმის თქმა, თუ როგორ იმოქმედებს ეს პროცესები Meta-ს გეგმებზე, მოახდინოს Manus-ის პროგრამული უზრუნველყოფის ინტეგრირება საკუთარ პროდუქტებში. თუმცა, აშკარაა, რომ 2 მილიარდ დოლარიანი გარიგება იმაზე ბევრად რთული აღმოჩნდა, ვიდრე ვინმე წარმოიდგენდა.