SEC-მა ელექტრომობილების მწარმოებელ Fisker-ის წინააღმდეგ გამოძიება შეწყვიტა

აშშ-ის ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიამ (SEC) გასული წლის სექტემბერში დაასრულა გამოძიება გაკოტრებული ელექტრომობილების სტარტაპის, Fisker-ის წინააღმდეგ. აღნიშნული პროცესი დაახლოებით ერთი წლის განმავლობაში მიმდინარეობდა. ინფორმაცია გამოძიების შეწყვეტის შესახებ მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც ფინანსურმა რეგულატორმა იანვარში ინფორმაციის თავისუფლების აქტის (FOIA) საფუძველზე გაგზავნილ მოთხოვნას უპასუხა.

SEC-ის შესაბამისი დეპარტამენტის განცხადებით, გამოძიებასთან დაკავშირებით იდენტიფიცირებულია „დაახლოებით 21.7 გიგაბაიტი ელექტრონული ჩანაწერი“. როგორც წესი, სააგენტო დოკუმენტაციას მანამ არ ასაჯაროებს, სანამ გამოძიება აქტიურ ფაზაშია. მოგვიანებით გაგზავნილ ელექტრონულ წერილში რეგულატორმა დააზუსტა, რომ საქმე „2025 წლის სექტემბერში დაიხურა“. ამ ეტაპზე უცნობია, თუ რამდენად შორს წავიდა საგამოძიებო პროცესი მის შეწყვეტამდე.

კომისიამ გამოძიების არსებობის შესახებ პირველად 2024 წლის ოქტომბერში, Fisker-ის გაკოტრების საქმესთან დაკავშირებულ დოკუმენტებში მიუთითა. იმ პერიოდში უწყება წერდა, რომ კომპანიას სასამართლო უწყებები (subpoenas) გაეგზავნა და შესაძლოა, მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში დამატებითი დოკუმენტების გამოთხოვაც გამხდარიყო საჭირო. სააგენტოს წარმომადგენელმა კომენტარზე უარი განაცხადა, ხოლო კომპანიის დამფუძნებელსა და ყოფილ აღმასრულებელ დირექტორს, ჰენრიკ ფისკერს, მედიის კითხვებისთვის არ უპასუხია.

აღსრულების ღონისძიებების კლება

Fisker-ის წინააღმდეგ გამოძიების შეწყვეტა დაემთხვა პრეზიდენტ ტრამპის მეორე ვადის განმავლობაში აღსრულების ღონისძიებებისა და მორიგებების მკვეთრ შემცირებას. იურიდიული ფირმა Paul, Weiss-ის ანალიზის თანახმად, 2025 წელს SEC-მა მხოლოდ 313 აღსრულების პროცედურა წამოიწყო, რაც ბოლო ათწლეულის განმავლობაში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია და 27%-ით ნაკლებია პრეზიდენტ ბაიდენის ვადის ბოლო წელთან შედარებით.

აღსანიშნავია, რომ ამ ღონისძიებებიდან მხოლოდ ოთხი იყო მიმართული საჯარო კომპანიების წინააღმდეგ. გარდა ამისა, ფულადი ანაზღაურების სახით მიღებული მორიგებების ჯამური მოცულობა 2024 წელთან შედარებით 45%-ით შემცირდა.

სიტუაცია ელექტრომობილების სექტორში

Fisker იყო ერთ-ერთი ბოლო ელექტრომობილების სტარტაპი, რომლის საქმიანობასაც SEC სწავლობდა. ბოლო წლების განმავლობაში სააგენტომ თაღლითობის ან სხვა დარღვევების მუხლით დავა დაასრულა ისეთ კომპანიებთან, როგორიცაა Nikola, Lordstown Motors, Canoo და Hyzon Motors. 2023 წელს კი Lucid Motors-ის წინააღმდეგ დაწყებული გამოძიება სასამართლო სარჩელის გარეშე დაიხურა.

ამჟამად ერთადერთი ცნობილი აქტიური გამოძიება Faraday Future-ის წინააღმდეგ მიმდინარეობს, რომელიც უკვე თითქმის ოთხ წელს ითვლის. 2025 წლის ივლისში SEC-მა Faraday-ს და მის რამდენიმე ხელმძღვანელ პირს ე.წ. „Wells notices“ გაუგზავნა — წერილები, რომლებიც ადრესატს ატყობინებს, რომ გამომძიებლები აღსრულების ღონისძიების გატარების რეკომენდაციას იძლევიან. თუმცა, მას შემდეგ არანაირი ქმედება არ განხორციელებულა, Faraday-ს მარეგულირებელი დოკუმენტებიდან კი ირკვევა, რომ კომპანიას ამ შეტყობინებებზე ჯერ არ უპასუხია.

Fisker-ის გაკოტრების მიზეზები

Fisker-მა გაკოტრების შესახებ განაცხადი 2024 წლის ივნისში შეიტანა. ამის მიზეზი მისი პირველი ელექტრომობილის, Ocean SUV-ის გარშემო შექმნილი მრავალრიცხოვანი პრობლემები გახდა. კომპანია წლების განმავლობაში აკეთებდა ხმამაღალ დაპირებებს რადიკალურად ახალი ტექნოლოგიების შემუშავებაზე, თუმცა ამ იდეებზე უარი არაერთხელ თქვა. კოლაფსამდე კომპანიას სერიოზული ფინანსური სირთულეებიც ჰქონდა.

საბოლოოდ, Fisker-მა გაკოტრების კოდექსის მე-11 თავით გათვალისწინებული პროცედურა გამოიყენა, რათა Ocean-ის მოდელების დარჩენილი მარაგი იმ კომპანიისთვის მიეყიდა, რომელიც ავტომობილებს ტაქსის მძღოლებზე აქირავებს, ხოლო სხვა აქტივების ლიკვიდაცია მოეხდინა.