Sophia Space-მა 10 მილიონი დოლარი მოიზიდა კოსმოსური კომპიუტერების ინოვაციური გაგრილების სისტემის შესაქმნელად

კოსმოსური ინდუსტრიის განვითარებასთან ერთად, ორბიტაზე მაღალტექნოლოგიური ჩიპების განთავსება სულ უფრო პრიორიტეტული ხდება. თუმცა, ამ მძლავრი პროცესორების გაგრილების საკითხი კვლავ უმთავრეს გამოწვევად რჩება. NVidia-ს აღმასრულებელმა დირექტორმა, ჯენსენ ჰუანგმა, კოსმოსურ მონაცემთა ცენტრებზე საუბრისას აღნიშნა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ კოსმოსში დაბალი ტემპერატურაა, ჰაერის ნაკადის არარსებობის გამო სითბოს გაფანტვა მხოლოდ კონდუქციის (გამტარობის) გზით არის შესაძლებელი.

სტარტაპმა Sophia Space-მა ამ პრობლემის გადასაჭრელად ინვესტორებისგან, მათ შორის Alpha Funds-ის, KDDI Green Partners Fund-ისა და Unlock Venture Partners-ისგან, 10 მილიონი დოლარის ოდენობის საწყისი (seed) დაფინანსება მოიზიდა. კომპანია გეგმავს, ჯერ დედამიწაზე გამოსცადოს კოსმოსური კომპიუტერების პასიური გაგრილების ახალი მეთოდი, შემდეგ კი Apex Space-ისგან შეიძინოს სატელიტური პლატფორმა და 2027 წლის ბოლოსთვის ან 2028 წლის დასაწყისისთვის მისი ეფექტურობა უშუალოდ ორბიტაზე დაამტკიცოს.

ისეთი კომპანიები, როგორიცაა SpaceX, Google ან Starcloud, თავიანთი კოსმოსური მონაცემთა ცენტრებისთვის ტრადიციული ფორმის თანამგზავრებს განიხილავენ, რომლებიც ჩიპების ოპტიმალური ტემპერატურის შესანარჩუნებლად მასიურ რადიატორებს იყენებენ. თუმცა, Sophia Space-ის დამფუძნებლებს — ტექნიკურ დირექტორ ლეონ ალკალაის, აღმასრულებელ დირექტორ რობ დემილოსა და ზრდის მიმართულების ხელმძღვანელ ბრაიან მონინს — სრულიად განსხვავებული მიდგომა აქვთ.

ტექნოლოგიური საფუძვლები და ინოვაციური დიზაინი

კომპანიის ტექნოლოგია უჩვეულო წყაროდან მოდის: კალიფორნიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის (Caltech) 100 მილიონი დოლარით დაფინანსებული პროგრამიდან, რომელიც ორბიტალური მზის ელექტროსადგურების შექმნას ისახავდა მიზნად. მკვლევრებმა შეიმუშავეს თხელი და მოქნილი, „აფრისებრი“ სტრუქტურა, რომელიც რადიკალურად განსხვავდება ტრადიციული, ყუთის ფორმის თანამგზავრებისგან.

მიუხედავად იმისა, რომ დედამიწისთვის ელექტროენერგიის ორბიტიდან მიწოდება ტექნიკური და რეგულაციური ბარიერების გამო რთულია, ალკალაიმ, რომელიც Caltech-ის რეაქტიული მოძრაობის ლაბორატორიის (JPL) მკვლევარია, გადაწყვიტა ეს დიზაინი კოსმოსური პროცესორების კვებისათვის გამოეყენებინა. მსგავსი იდეა გაუჩნდა კიდევ ერთ სტარტაპს, Aetherflux-საც.

TILE სისტემა და ეფექტურობა

Sophia Space-მა, რომელიც NVidia-ს პარტნიორია, შექმნა მოდულური სერვერული თაროები ინტეგრირებული მზის პანელებით, რომლებსაც TILES-ს უწოდებს. თითოეული მოდულის ფართობი 1 კვადრატული მეტრია, ხოლო სისქე — სულ რამდენიმე სანტიმეტრი. ამ თხელი ფორმ-ფაქტორის წყალობით, პროცესორები განთავსებულია სითბოს პასიურ გამავრცელებელზე, რაც აქტიური გაგრილების საჭიროებას აქრობს.

• ენერგოეფექტურობა: პროგნოზირებულია, რომ გამომუშავებული ენერგიის 92% უშუალოდ მონაცემთა დამუშავებაზე დაიხარჯება, რაც მნიშვნელოვანი წინსვლაა ტრადიციულ დიზაინებთან შედარებით.
• პროგრამული მართვა: სისტემა მოითხოვს დახვეწილ პროგრამულ უზრუნველყოფას პროცესორებს შორის დატვირთვის დასაბალანსებლად.
• სამომავლო გეგმები: 2030-იანი წლებისთვის კომპანია გეგმავს ათასობით TILE-ისგან შემდგარი გიგანტური მონაცემთა ცენტრების აგებას (50მ x 50მ), რომლებიც 1 მეგავატი სიმძლავრის გამოთვლით რესურსს უზრუნველყოფენ.

ბაზრის საჭიროებები და „ინდუსტრიის საიდუმლო“

რობ დემილო მიიჩნევს, რომ ნაკლებად ეფექტური სისტემებით კოსმოსური მონაცემთა ცენტრების აშენება ეკონომიკურად წამგებიანი იქნება. მისი თქმით, ერთიანი დიდი სტრუქტურის შექმნა უფრო მარტივია, ვიდრე ლაზერებით დაკავშირებული დანაწევრებული ქსელისა.

თავდაპირველად Sophia გეგმავს TILE-ების შეთავაზებას იმ თანამგზავრების ოპერატორებისთვის, რომლებსაც ორბიტაზე მძლავრი გამოთვლები სჭირდებათ. პოტენციურ პარტნიორებს შორის არიან:

• დედამიწის დისტანციური ზონდირების თანამგზავრები, რომლებიც დიდი მოცულობის სენსორულ მონაცემებს აგროვებენ.
• სარაკეტო თავდასხმის ადრეული შეტყობინებისა და თვალთვალის სისტემები, რომლებშიც პენტაგონი მილიარდობით დოლარის ინვესტიციას ახორციელებს.
• რთული საკომუნიკაციო ქსელები.

„სატელიტური ინდუსტრიის პატარა, უსიამოვნო საიდუმლო ის არის, რომ ჩვენ გვაქვს საოცარი სენსორები, რომლებიც ყოველ რამდენიმე წუთში ტერაბაიტობით ან პეტაბაიტობით მონაცემებს აწარმოებენ, მაგრამ ამ ინფორმაციის უდიდეს ნაწილს უბრალოდ ვყრით. ეს იმიტომ ხდება, რომ მათი დამუშავება ადგილზე, ხომალდზე შეუძლებელია, ხოლო დედამიწაზე მონაცემების სწრაფი გადაცემა და უკან მიღება ვერ ხერხდება“, — განუცხადა დემილომ TechCrunch-ს.