SpaceX-ი აქციების „მნიშვნელოვან“ ემისიას აანონსებს: იგეგმება თუ არა Tesla-სთან შერწყმა?

SpaceX-ი ინვესტორებს აფრთხილებს, რომ მომავალი IPO-ს (აქციების პირველადი საჯარო შეთავაზება) შემდეგ, შესაძლოა, „სამომავლო ტრანზაქციების“ ფარგლებში „მნიშვნელოვანი რაოდენობის აქციები“ გასცეს. აღნიშნული ფორმულირება კომპანიის დოკუმენტაციაში იმ ფონზე გაჩნდა, როდესაც ინდუსტრიაში აქტიურად განიხილება ილონ მასკის შესაძლო გეგმა — გააერთიანოს თავისი კოსმოსური და ხელოვნური ინტელექტის კომპანია Tesla-სთან.

ეს ახალი ჩანაწერი SpaceX-ის IPO-ს განაცხადის პირველ ოფიციალურ შესწორებაში, რისკ-ფაქტორების განყოფილებაშია მოცემული. კომპანიამ აღნიშნული წინადადება იმ აბზაცის ბოლოს დაამატა, რომელიც შერწყმისა და შესყიდვების (M&A) პროცესებთან დაკავშირებულ რისკებს ეხება: „ჩვენ შესაძლოა გამოვუშვათ მნიშვნელოვანი რაოდენობის კაპიტალი სამომავლო ტრანზაქციებთან დაკავშირებით“.

SpaceX ბოლო პერიოდში აქტიურად ახორციელებს შესყიდვებს. გასულ წელს კომპანიამ მასკის ხელოვნური ინტელექტის სტარტაპი xAI შეიძინა, ახლახან კი Cursor-თან გააფორმა ხელშეკრულება, რომელიც IPO-ს შემდეგ სტარტაპის 60 მილიარდ დოლარად (აქციებით) გამოსყიდვის ოფციონს ითვალისწინებს. სავარაუდოა, რომ Nasdaq-ის ბირჟაზე გასვლის შემდეგ SpaceX 75 მილიარდ დოლარს მოიზიდავს, საიდანაც 20 მილიარდი xAI-სა და X-ის (ყოფილი Twitter) ვალების დასაფარად იქნება მიმართული.

ექსპერტების აზრით, ეს გაფრთხილება ინვესტორების მოსამზადებლად არის გამიზნული ისეთი მასშტაბური მოვლენისთვის, როგორიც აქციების მნიშვნელოვანი დილუციაა (წილის შემცირება), რაც შეიძლება Tesla-სთან გაერთიანებას მოჰყვეს. მასკი წლებია საუბრობს თავისი კომპანიების შესაძლო შერწყმაზე, SpaceX-ის IPO კი ამ დისკუსიას კიდევ უფრო ამძაფრებს.

სამართლებრივი ბარიერები და მართვის სადავეები

ასეთი მასშტაბის შერწყმა უამრავ სამართლებრივ და რეგულატორულ გამოწვევას წააწყდება და სავარაუდოდ, Tesla-ს აქციონერთა კენჭისყრასაც საჭიროებს. თუმცა, IPO-ს დოკუმენტები ცხადყოფს, რომ SpaceX-ში მასკს აბსოლუტური ძალაუფლება აქვს. ის ერთადერთი პირია, ვისაც შეუძლია შერწყმის პროცესს მხარი დაუჭიროს ან დაბლოკოს.

აღსანიშნავია, რომ მასკის ხმის მიცემის უფლება SpaceX-ში საფრთხის ქვეშ არ დადგება აქციების მასშტაბური ემისიის შემთხვევაშიც კი. კომპანიას IPO-სთვის აქციების სამი ძირითადი კლასი აქვს მომზადებული:

• A კლასის აქციები: გაიყიდება საჯაროდ და თითოეულ აქციას ექნება ერთი ხმის უფლება.
• B კლასის აქციები: ექსკლუზიურად ილონ მასკის საკუთრებაა და თითოეულ აქციას 10 ხმის უფლება აქვს.
• C კლასის აქციები: საერთოდ არ გააჩნია ხმის უფლება. ამჟამად ისინი მენეჯმენტის კომპენსაციისთვის გამოიყენება, თუმცა მასკს შეუძლია მათი გამოყენება სხვა კომპანიების შესაძენად საკუთარი გავლენის შემცირების გარეშე.

გარდა ამისა, SpaceX-ს რეზერვში აქვს D კლასის აქციებიც, რომლებსაც შემცირებული ეკონომიკური უფლებები გააჩნია. კომპანიას ჯერ არ გადაუწყვეტია, ექნება თუ არა ამ კლასის აქციებს ხმის მიცემის უფლება.