სუნდარ პიჩაის სტენფორდის უნივერსიტეტის გამოსაშვებ ცერემონიაზე სტუდენტებმა პროტესტით და სტვენით უპასუხეს

Google-ის აღმასრულებელ დირექტორს, სუნდარ პიჩაის, სტენფორდის უნივერსიტეტში სიტყვით გამოსვლისას სტუდენტების ნაწილმა პროტესტი მოუწყო. პიჩაიმ, რომელმაც ამავე უნივერსიტეტში მასალათმცოდნეობისა და ინჟინერიის მაგისტრის ხარისხი მიიღო, გამოსაშვებ ცერემონიაზე სიტყვა წარმოთქვა, თუმცა დაახლოებით 200-მა კურსდამთავრებულმა დარბაზი პროტესტის ნიშნად დატოვა, სხვებმა კი ტექნოლოგიური გიგანტის ხელმძღვანელს სტვენით უპასუხეს.

პროტესტის მთავარი მიზეზი Google-ის კავშირებია თავდაცვის სფეროსთან, მათ შორის სკანდალური პროექტი „Nimbus“. ეს არის 1.2 მილიარდი დოლარის ღირებულების კონტრაქტი, რომელსაც Google Amazon-თან ერთად ახორციელებს ისრაელის სამხედროებისთვის ღრუბლოვანი და ხელოვნური ინტელექტის სერვისების მისაწოდებლად. გარდა ამისა, სტუდენტებმა გააპროტესტეს კომპანიის თანამშრომლობა აშშ-ის საიმიგრაციო და საბაჟო კონტროლის სამსახურთან (ICE).

აქციის მონაწილეებს ხელში ეჭირათ პლაკატები წარწერებით: „ICE ჯაშუშობს Google-ის ხელოვნური ინტელექტით“, „გენოციდი Google-ის მეშვეობით ხორციელდება“ და „თავისუფლება პალესტინას“. გავრცელებულ ვიდეომასალაში ჩანს, რომ სტუდენტები პალესტინის დროშებს აფრიალებდნენ და შესაბამის ლოზუნგებს სკანდირებდნენ.

„ჩვენ ვტოვებთ დარბაზს, რადგან უარს ვამბობთ იმ კორპორაციების განდიდებაზე, რომლებიც ამ ძალადობას უწყობენ ხელს. ჩვენ ვიყენებთ ჩვენს უფლებას, გავაკეთოთ სხვაგვარი არჩევანი“, — ნათქვამია პროტესტთან დაკავშირებულ განცხადებაში. აქცია რამდენიმე სტუდენტური ჯგუფის მიერ იყო ორგანიზებული, მათ შორის არიან „სტენფორდის სტუდენტები პალესტინაში სამართლიანობისთვის“, „ტექნოლოგიები აპარტეიდის გარეშე“ და „ტექნოლოგიები განთავისუფლებისთვის“. TechCrunch-მა კომენტარისთვის Google-ს მიმართა.

შიდა დაპირისპირება და კრიტიკა

ღაზაში მიმდინარე ომის ფონზე, Google-ის მონაწილეობამ პროექტ „Nimbus“-ში პროტესტი როგორც კომპანიის შიგნით, ისე მის გარეთ გამოიწვია. 2024 წელს Google-მა 28 თანამშრომელი გაათავისუფლა, რომლებიც ამ კონტრაქტს აპროტესტებდნენ, თუმცა შიდა უკმაყოფილება ამით არ დასრულებულა. კომპანია ასევე გააკრიტიკა ორგანიზაციამ Electronic Frontier Foundation (EFF), რომელმაც Google და სხვა ტექნოლოგიური გიგანტები ისრაელის მიერ მათი სერვისების გამოყენებაზე „თვალის დახუჭვაში“ დაადანაშაულა.

პროექტ „Nimbus“-ს მხარს უჭერს Amazon-იც. კრიტიკის ობიექტი გახდა Microsoft-იც ისრაელის სამხედრო ძალების მხარდაჭერის გამო, თუმცა ამ უკანასკნელმა ისრაელის მთავრობას ტექნოლოგიების გამოყენება მას შემდეგ შეუზღუდა, რაც გამოძიებამ დაადგინა, რომ მათი ღრუბლოვანი სერვისები პალესტინელებზე მასობრივი თვალთვალისთვის გამოიყენებოდა.

ბიზნეს ლიდერების რეაქცია

სტუდენტების პროტესტს ბიზნეს წრეების მხრიდან კრიტიკა მოჰყვა. მილიარდერმა ვინოდ ხოსლამ, Sun Microsystems-ის თანადამფუძნებელმა და სილიკონის ველის ერთ-ერთმა გავლენიანმა ინვესტორმა, სოციალურ ქსელ X-ზე დაწერა, რომ პროტესტი იყო „მიკერძოებული, იდიოტური, შორსმჭვრეტელობისგან დაცლილი და ძალიან ეგოისტური“. მისი თქმით, სტუდენტებმა უგულებელყვეს ის 3 მილიარდი ადამიანი, რომლებსაც ხელოვნური ინტელექტით სარგებლობა შეუძლიათ და მხოლოდ საკუთარ „დეზინფორმირებულ ინტერესებზე“ ზრუნავენ.

ხელოვნური ინტელექტი და ახალგაზრდების განწყობა

პიჩაის გამოსვლა სტენფორდში უფრო ფართო ტენდენციის ნაწილია. აშშ-ის სხვადასხვა უნივერსიტეტებში გამომსვლელებს ხშირად ხვდებიან უკმაყოფილო შეძახილებით, როდესაც ისინი კურსდამთავრებულების ხელოვნური ინტელექტით დაინტერესებას ცდილობენ. თუმცა, პიჩაის შემთხვევაში სტუდენტების აგრესია არა ზოგადად AI-ს, არამედ მისი კომპანიის კონკრეტულ ბიზნეს გადაწყვეტილებებს მიემართებოდა.

ზოგადად, ახალგაზრდებში არსებობს განცდა, რომ ხელოვნური ინტელექტი საფრთხეს უქმნის მათ დასაქმების პერსპექტივებს და შესაძლოა საზოგადოების სხვა სფეროებზეც უარყოფითი გავლენა იქონიოს.