TechCrunch Mobility: „ფიზიკური ხელოვნური ინტელექტი“ ტექნოლოგიური ტრენდების ეპიცენტრშია

ლას-ვეგასში გამართულმა სამომხმარებლო ელექტრონიკის ყოველწლიურმა გამოფენამ (CES) აჩვენა, რომ ამერიკულმა ავტომწარმოებლებმა პოზიციები მნიშვნელოვნად დათმეს. მათ მიერ დატოვებული სიცარიელე ლას-ვეგასის საკონვენციო ცენტრში ავტონომიური ტრანსპორტის ტექნოლოგიურმა კომპანიებმა (Zoox, Tensor Auto, Tier IV და Waymo), ჩინურმა ავტოგიგანტებმა (Geely და GWM), პროგრამული უზრუნველყოფისა და საავტომობილო ჩიპების მწარმოებლებმა შეავსეს.

გამოფენის მთავარი თემა იყო ის, რასაც Nvidia-ს აღმასრულებელი დირექტორი, ჯენსენ ჰუანგი, „ფიზიკურ ხელოვნურ ინტელექტს“ (Physical AI) უწოდებს. ეს ტერმინი, რომელსაც ზოგჯერ „განხორციელებულ ხელოვნურ ინტელექტსაც“ (embodied AI) უწოდებენ, აღწერს AI-ს გამოყენებას ციფრული სამყაროს მიღმა — რეალურ, ფიზიკურ გარემოში. AI მოდელები, სენსორებთან, კამერებთან და მოტორიზებულ მართვის სისტემებთან კომბინაციაში, საშუალებას აძლევს ფიზიკურ ობიექტებს — იქნება ეს ჰუმანოიდი რობოტი, დრონი, ავტონომიური დამტვირთველი თუ რობოტაქსი — აღიქვან გარემო და მიიღონ დამოუკიდებელი გადაწყვეტილებები მასში ოპერირებისთვის.

ეს ტექნოლოგია ყველგან იყო წარმოდგენილი: სოფლის მეურნეობიდან და რობოტექნიკიდან დაწყებული, ავტონომიური ტრანსპორტით, ინდუსტრიული წარმოებითა და ტარებადი მოწყობილობებით დასრულებული. Hyundai-ს ექსპოზიცია ერთ-ერთი ყველაზე დატვირთული აღმოჩნდა, თუმცა კორეულ ავტომწარმოებელს ავტომობილები არ გამოუფენია. ნაცვლად ამისა, წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა ფორმის რობოტები, მათ შორის ჰუმანოიდი Atlas-ი (შვილობილი კომპანია Boston Dynamics-ისგან), ელექტრომობილების დამტენი რობოტი და ოთხბორბლიანი ელექტრო პლატფორმა Mobile Eccentric Droid (MobEd), რომლის წარმოებაც წელს იწყება.

ჰუმანოიდი რობოტებისა და ფიზიკური AI-ს გარშემო არსებული აჟიოტაჟი საგრძნობი იყო. Mobileye-ს თანადამფუძნებელმა და პრეზიდენტმა, ამნონ შაშუამ, რომლის კომპანიამაც ცოტა ხნის წინ 900 მილიონ დოლარად შეიძინა ჰუმანოიდური რობოტექნიკის სტარტაპი, აღნიშნა, რომ ეს სფერო რეალურია. მან პარალელი გაავლო 2000 წლის ინტერნეტ-კრიზისთან და განმარტა, რომ „ჰაიპი“ მხოლოდ კომპანიების დროებით გადაფასებას ნიშნავს და არა თავად დარგის არარსებობას. მისი რწმენით, ჰუმანოიდების სფერო ნამდვილად პერსპექტიულია.

პოლიტიკური სიახლეები და ჩინური ავტომწარმოებლები

დონალდ ტრამპის განცხადებამ დეტროიტის ეკონომიკურ კლუბში, ჩინური ავტომწარმოებლების აშშ-ში დაშვების შესახებ, ინდუსტრიაში დიდი ვნებათაღელვა გამოიწვია. ინსაიდერების ინფორმაციით, საავტომობილო ინოვაციების ალიანსი (Alliance for Automotive Innovation) შეშფოთებულია. ტრამპმა აღნიშნა, რომ მიესალმება ჩინური და იაპონური კომპანიების მიერ აშშ-ში ქარხნების აშენებასა და ადგილობრივების დასაქმებას.

თუმცა, არსებობს მნიშვნელოვანი ბარიერები. იაპონური კომპანიები, როგორიცაა Toyota, უკვე დიდი ხანია ოპერირებენ აშშ-ში. მთავარი დაბრკოლება კი მოქმედი კანონმდებლობაა. 2025 წელს აშშ-ის ვაჭრობის დეპარტამენტის მრეწველობისა და უსაფრთხოების ბიურომ გამოსცა წესი, რომელიც ზღუდავს ჩინეთთან ან რუსეთთან დაკავშირებული გარკვეული დაკავშირებული სატრანსპორტო საშუალებებისა და აპარატურის იმპორტსა და გაყიდვას. ეს, ფაქტობრივად, კრძალავს ჩინური მანქანების გაყიდვას ქვეყანაში.

ორგანიზაცია SAFE-ის აღმასრულებელი დირექტორი, ევერი ეში, აფრთხილებს, რომ ჩინური ავტომწარმოებლების დაშვება საფრთხეს შეუქმნის აშშ-ის ეროვნულ უსაფრთხოებას, თავდაცვის ინდუსტრიულ ბაზას და ავტოინდუსტრიას. ამავდროულად, კანადა საპირისპირო გზას ირჩევს: პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ გამოაცხადა, რომ ქვეყანა ჩინურ ელექტრომობილებზე 100%-იან იმპორტის გადასახადს 6.1%-მდე შეამცირებს.

მნიშვნელოვანი გარიგებები

• ბიუჯეტური ავიაკომპანია Allegiant დათანხმდა კონკურენტი Sun Country Airlines-ის შეძენას დაახლოებით 1.5 მილიარდ დოლარად (ნაღდი ფულითა და აქციებით).
• კომპანია Dealerware, რომელიც პროგრამულ მომსახურებას აწვდის ავტომწარმოებლებს, ინვესტორთა ჯგუფმა შეიძინა Wavecrest Growth Partners-ისა და Radian Capital-ის ხელმძღვანელობით.
• შორ მანძილზე მგზავრობის პროვაიდერმა Flix-მა შეიძინა ევროპული აეროპორტების ტრანსფერის პლატფორმის, Flibco-ს საკონტროლო პაკეტი.
• კალიფორნიულმა სტარტაპმა JetZero-მ, რომელიც საწვავის დამზოგავ სამკუთხა თვითმფრინავებს ავითარებს, B სერიის რაუნდში 175 მილიონი დოლარი მოიზიდა.
• Joby Aviation-მა ოჰაიოში 700,000 კვადრატული ფუტის ფართობის საწარმოო ობიექტის შეძენაზე შეთანხმებას მიაღწია, რათა 2027 წლისთვის წარმოება გააორმაგოს.
• Luminar-მა თავისი ლიდარების ბიზნესი კომპანია Quantum Computing Inc.-ს მხოლოდ 22 მილიონ დოლარად მიჰყიდა. შედარებისთვის, 2021 წელს Luminar-ის ღირებულება 11 მილიარდ დოლარს აღწევდა.

სხვა საინტერესო სიახლეები

• Bluspark Global: ნიუ-იორკში ბაზირებულმა ლოგისტიკურმა კომპანიამ აღმოაჩინა, რომ მისი პლატფორმა დაუცველი იყო. უსაფრთხოების მკვლევარებისა და TechCrunch-ის დახმარებით ხარვეზი გამოსწორდა.
• GM და OnStar: ფედერალურმა სავაჭრო კომისიამ (FTC) აკრძალა General Motors-ისა და OnStar-ის მიერ მომხმარებელთა მონაცემების გაზიარება საკრედიტო ბიუროებისთვის.
• InDrive: კომპანია „სუპერ აპლიკაციის“ სტრატეგიაზე გადადის, რაც გულისხმობს რეკლამის გაზრდას აპლიკაციაში და პროდუქტების მიტანის სერვისის გაფართოებას პაკისტანში.
• Motional: Hyundai-ს მფლობელობაში არსებულმა ავტონომიური მართვის კომპანიამ მუშაობა განაახლა ახალი, „AI-first“ მიდგომით.
• რობოტაქსები ნიუ-იორკში: გუბერნატორი ქეთი ჰოჩული გეგმავს კანონპროექტის წარდგენას, რომელიც ნიუ-იორკის შტატში (ქალაქ ნიუ-იორკის გარდა) რობოტაქსების ლეგალიზებას მოახდენს.
• Tesla: კომპანია უარს ამბობს Full Self-driving (Supervised) პროგრამული უზრუნველყოფის ერთჯერადი გადახდით შეძენაზე და სრულად გადადის ყოველთვიური გამოწერის მოდელზე.
• Wing: დრონებით მიტანის სერვისი Walmart-ის კიდევ 150 მაღაზიაში გახდება ხელმისაწვდომი.