Tesla-ს დიდი რებრენდინგი: ელექტრომობილების მწარმოებლიდან ხელოვნური ინტელექტის გიგანტამდე

Tesla-ს აღმასრულებელი დირექტორი, ილონ მასკი, წლებია ცდილობს კომპანია მხოლოდ ელექტრომობილების (EV) მწარმოებლად არ აღიქმებოდეს. ჯერ კიდევ 2016 წელს, Solar City-ს შეძენისას, მან Tesla მდგრადი ენერგიის კომპანიად წარადგინა. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში კი აქცენტი ხელოვნურ ინტელექტსა (AI) და რობოტიზაციაზე გადაიტანა. თუმცა, მასკის ამბიციური ბრენდინგი მკაცრ ფინანსურ რეალობას ეჯახება: კომპანიის შემოსავლის ძირითადი ნაწილი კვლავ ელექტრომობილების გაყიდვებზე მოდის.

2025 წლის ფინანსური ანგარიშის მიხედვით, Tesla-ს შემოსავალმა 94.8 მილიარდი დოლარი შეადგინა. აქედან 69.5 მილიარდი დოლარი ელექტრომობილების გაყიდვით, ლიზინგითა და მარეგულირებელი კრედიტებით იქნა მიღებული. დარჩენილი 25 მილიარდი დოლარი თითქმის თანაბრად ნაწილდება ენერგიის გამომუშავება-შენახვის ბიზნესსა (მზის პანელები) და სხვადასხვა სერვისებზე, რაც მოიცავს Supercharger-ების ქსელს, სათადარიგო ნაწილებსა და სრული ავტოპილოტის (FSD) გამოწერებს. ვინაიდან კომპანია მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული ავტომობილების მიწოდებაზე, ბაზარზე ელექტრომობილების გაყიდვების კლებამ Tesla-ს ბალანსზეც უარყოფითად იმოქმედა — 2025 წელს მოგება წინა წელთან შედარებით 46%-ით შემცირდა.

Tesla ცდილობს სხვა მიმართულებების განვითარებით დააკომპენსიროს გაყიდვების კლება. მეოთხე კვარტლის ანგარიშში გამოიკვეთა გადასვლა მხოლოდ AI-რობოტიზაციაზე საუბრიდან კონკრეტულ ქმედებებზე. ამ ეტაპზე ეს ქმედებები დიდ ხარჯებთან არის დაკავშირებული. მასკმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ 2026 წელი იქნება მასშტაბური კაპიტალური დანახარჯების (CapEx) წელი — ხარჯები გაორმაგდება და 20 მილიარდ დოლარს მიაღწევს, რაც კომპანიას ნეგატიური ფულადი ნაკადების ზონაში გადაიყვანს.

სტრატეგიული ცვლილებები და ახალი პროექტები

Tesla-ს სტრატეგიაში რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცვლილება იგეგმება, რაც კომპანიის მომავალს განსაზღვრავს:

• Model S-ისა და Model X-ის წარმოების შეწყვეტა: ეს ნაბიჯი უფრო სიმბოლურია, ვიდრე ფინანსური, რადგან ეს მოდელები გაყიდვების მხოლოდ 2%-ს შეადგენს. თუმცა, ეს ნიშნავს გარკვეული ეპოქის დასასრულს ავტოინდუსტრიაში, რომელიც 2012 წელს Model S-ის გამოჩენამ სამუდამოდ შეცვალა.
• Optimus-ის რობოტები: Model S-ისა და X-ის წარმოების შეწყვეტით გამოთავისუფლებულ ადგილს ფრიმონტის (კალიფორნია) ქარხანაში ჰუმანოიდი რობოტები, Optimus-ები დაიკავებენ.
• Robotaxi და TerraFab: 2026 წელს იგეგმება რობოტაქსების ოპერაციების გაფართოება მეტ ქალაქში. ასევე განიხილება TerraFab ქარხნის მშენებლობა ჩიპების მიწოდების უზრუნველსაყოფად.
• ინვესტიცია xAI-ში: Tesla გეგმავს 2 მილიარდი დოლარის ინვესტირებას მასკის კიდევ ერთ კომპანიაში — xAI. ვრცელდება ინფორმაცია მასკის სამი კომპანიის — SpaceX, Tesla და xAI — შესაძლო გაერთიანების შესახებაც.

სიახლეები Waymo-ს გარშემო

კულუარული ინფორმაციით, Waymo აქტიურად მუშაობს დაფინანსების მოზიდვაზე. ვრცელდება ცნობები, რომ კომპანია გეგმავს 15 მილიარდი დოლარის მოზიდვას, სადაც მთავარი ინვესტორი მისი მშობელი კომპანია Alphabet იქნება. არსებობს დიდი ინტერესი გარე ინვესტორების მხრიდანაც, მათ შორის ერთ-ერთი შესაძლოა ავტომობილების მწარმოებელი მსხვილი კომპანია (OEM) იყოს.

მნიშვნელოვანი გარიგებები სექტორში

ავტონომიური ტრანსპორტის სფეროში რამდენიმე მსხვილი გარიგება დაფიქსირდა:

• Waabi და Uber: სტარტაპმა Waabi-მ C სერიის რაუნდში 750 მილიონი დოლარი მოიზიდა. დამატებით 250 მილიონი დოლარი კი Uber-ისგან მიიღო 25,000-ზე მეტი რობოტაქსის პლატფორმაზე განსათავსებლად. ეს ნიშნავს, რომ Waabi, რომელიც აქამდე მხოლოდ სატვირთოებზე იყო ფოკუსირებული, ახლა ტექნოლოგიის ყველა მიმართულებით გავრცელებას გეგმავს.
• Gatik AI: სტარტაპმა, რომელიც ავტონომიურ სატვირთოებს ავითარებს, 600 მილიონი დოლარის ღირებულების 5-წლიანი კონტრაქტი გააფორმა სამომხმარებლო საქონლის მწარმოებელ მსხვილ კომპანიასთან. მათი უპილოტო სატვირთოები 2025 წლის შუა პერიოდიდან უკვე აქტიურად მუშაობენ.
• Luminar-ის გაყიდვა: Luminar-ის ლიდარების ბიზნესი 33 მილიონ დოლარად კომპანია MicroVision-მა შეიძინა.
• Rad Power Bikes: გაკოტრების პროცესში მყოფი ელექტროველოსიპედების კომპანია Life EV-მ 13.2 მილიონ დოლარად შეიძინა. აღსანიშნავია, რომ კომპანიას თავის დროზე 329 მილიონი დოლარი ჰქონდა მოზიდული და მისი შეფასება 1.65 მილიარდს აღწევდა.
• Redwood Materials: კომპანიამ E სერიის რაუნდში 425 მილიონი დოლარი მოიზიდა, სადაც ახალ ინვესტორებს შორის Google და Nvidia-ს ვენჩურული ფონდიც არიან.

სხვა მნიშვნელოვანი სიახლეები

Obi-ს მონაცემებით, სან-ფრანცისკოში ფასებს შორის სხვაობა Waymo-სა და ტრადიციულ სერვისებს (Uber, Lyft) შორის მცირდება. Uber-მა შექმნა ახალი ქვედანაყოფი Uber AV Labs, რომელიც მიზნად ისახავს მონაცემთა გაზიარებას პარტნიორებთან (Lucid, Waymo, Waabi) და არა საკუთარი რობოტაქსების წარმოებას.

Waymo-მ მიიღო ნებართვა სან-ფრანცისკოს საერთაშორისო აეროპორტში (SFO) ოპერირებაზე. თუმცა, კომპანიის წინააღმდეგ გამოძიება მიმდინარეობს სანტა-მონიკაში მომხდარი ინციდენტის გამო, სადაც რობოტაქსი ბავშვს დაეჯახა. ასევე, სან-ფრანცისკოს პოლიცია იძიებს Zoox-ის ავტონომიური ავტომობილის შეჯახებას გაჩერებულ მანქანასთან.

მასკის კომპანიების შესაძლო გაერთიანების შემთხვევაში, საინტერესოა, რა სახელი ან სიმბოლო ექნება ახალ სუპერკომპანიას საფონდო ბირჟაზე.