Tesla სრული ავტოპილოტის (FSD) ერთჯერადი შეძენის ოფციას აუქმებს: პროგრამა მხოლოდ გამოწერით იქნება ხელმისაწვდომი

Tesla-ს აღმასრულებელი დირექტორის, ილონ მასკის განცხადებით, კომპანია აუქმებს სრული ავტოპილოტის (Full Self-Driving - FSD) პროგრამული უზრუნველყოფის ერთჯერადი გადახდით შეძენის შესაძლებლობას. ამიერიდან, ამ ფუნქციაზე წვდომა მხოლოდ ყოველთვიური გამოწერის საშუალებით იქნება შესაძლებელი. ეს ცვლილება წარმოადგენს მნიშვნელოვან გარდატეხას იმ სტრატეგიაში, რომლითაც Tesla წლების განმავლობაში მართვის დამხმარე მოწინავე სისტემებს ყიდდა.

აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ შესაძლოა პირდაპირი გავლენა იქონიოს Tesla-ს ფინანსურ მაჩვენებლებზე, მასკის 1 ტრილიონი დოლარის ღირებულების ანაზღაურების პაკეტის ბედსა და კომპანიის მზარდ სამართლებრივ დავებზე. ცვლილება იმ ფონზე ხდება, როდესაც სხვა გლობალური ავტომწარმოებლები აქტიურად ავითარებენ საკუთარ სისტემებს Tesla-სთან კონკურენციის მიზნით.

წლების განმავლობაში Tesla-ს FSD სისტემაზე — რომელიც ჯერ კიდევ არ ხდის ავტომობილს სრულად ავტონომიურს და მძღოლის მუდმივ ყურადღებას მოითხოვს — ფასები მუდმივად იცვლებოდა. 2022 წელს ერთჯერადი გადახდის ფასმა პიკს მიაღწია და 15,000 დოლარი შეადგინა, თუმცა ბოლო პერიოდში კომპანია მომხმარებლებს 8,000 დოლარს სთხოვდა. გამოწერის მოდელი Tesla-მ 2021 წელს დანერგა, როდესაც თვიური გადასახადი 199 დოლარი იყო, ხოლო 2024 წელს ეს ფასი 99 დოლარამდე შემცირდა.

მიუხედავად იმისა, რომ მასკი ადრე მომხმარებლებს ერთჯერად გადახდას ურჩევდა და ამტკიცებდა, რომ FSD-ის ფასი შესაძლებლობების ზრდასთან ერთად მკვეთრად მოიმატებდა, 14 თებერვლიდან ეს ოფცია საერთოდ გაუქმდება. მასკს არ დაუკონკრეტებია, შეიცვლება თუ არა თავად გამოწერის ღირებულება.

ცვლილების სავარაუდო მიზეზები და მასკის მიზნები

მიუხედავად იმისა, რომ მასკს ოფიციალური განმარტება არ გაუკეთებია, არსებობს რამდენიმე სავარაუდო მიზეზი. Tesla-ს ხელმძღვანელობა საჯაროდ აღიარებს, რომ სისტემის ათვისების მაჩვენებელი მოსალოდნელზე დაბალია. 2025 წლის ოქტომბერში ფინანსურმა დირექტორმა, ვაიბჰავ ტანეჯამ განაცხადა, რომ Tesla-ს მომხმარებლების მხოლოდ 12%-ს ჰქონდა FSD შეძენილი. მხოლოდ გამოწერის მოდელზე გადასვლა დაბალი საწყისი დანახარჯით შესაძლოა დაეხმაროს ამ მაჩვენებლის გაუმჯობესებას, განსაკუთრებით პირველ კვარტალში, რომელიც კომპანიისთვის რთული იქნება.

გამოწერების რაოდენობის ზრდა მასკს დაეხმარება ერთ-ერთი მთავარი "პროდუქტული მიზნის" მიღწევაში, რაც აუცილებელია მისი ახალი 1 ტრილიონიანი ანაზღაურების პაკეტის სრულად მისაღებად. კომპანიამ მას დაავალა, რომ 2035 წლის ბოლომდე მიაღწიოს "10 მილიონ აქტიურ FSD გამოწერას" (რაც სამთვიან პერიოდში ყოველდღიურად გაიზომება).

სამართლებრივი რისკების დაზღვევა და შეუსრულებელი დაპირებები

მხოლოდ გამოწერის მოდელზე გადასვლა შესაძლოა სამართლებრივი თავდაცვის მექანიზმიც იყოს. ათწლეულის განმავლობაში მასკი და Tesla ამტკიცებდნენ, რომ მომხმარებლები ყიდულობდნენ ავტომობილებს, რომლებსაც ჰქონდათ სრული ავტონომიურობისთვის საჭირო ყველა აპარატურული უზრუნველყოფა (hardware) და მხოლოდ პროგრამული განახლება იყო საჭირო. თუმცა, ეს სიმართლეს არ შეესაბამებოდა: წლების განმავლობაში Tesla-ს არაერთი აპარატურული განახლება დასჭირდა, თავად მასკმა კი აღიარა, რომ ე.წ. "Hardware 3" მქონე ავტომობილების მფლობელებს, სავარაუდოდ, ახალი აპარატურა დასჭირდებათ.

FSD სწორედ ამ დაპირების საფუძველზე იყიდებოდა — მომხმარებლები, რომლებიც პროგრამას ერთჯერადად ყიდულობდნენ, ელოდნენ, რომ საბოლოოდ მიიღებდნენ განახლებას, რომელიც მათ მანქანას სრულად ავტონომიურს გახდიდა. Tesla-ს ეს დაპირება დღემდე არ შეუსრულებია.

ამ შეუსრულებელი დაპირებების გამო კომპანია მრავალი სამართლებრივი პრობლემის წინაშე დგას:

• დეკემბერში მოსამართლემ დაადგინა, რომ კომპანია FSD-ისა და Autopilot-ის შესახებ დეზინფორმაციულ მარკეტინგს ეწეოდა.
• კალიფორნიის ავტოტრანსპორტის დეპარტამენტმა (DMV) მოითხოვა Tesla-ს წარმოებისა და სადილერო ლიცენზიების 30 დღით შეჩერება.
• აღსრულება დროებით გადაიდო და კომპანიას 60 დღე მიეცა პროდუქტების სახელწოდებების შესაცვლელად ან დაპირებული ფუნქციონალის წარსადგენად.
• Tesla ასევე აწყდება კოლექტიურ სარჩელებს ავტომობილების მომავალ ავტონომიურ შესაძლებლობებთან დაკავშირებული განცხადებების გამო.

ერთჯერადი გაყიდვების გაუქმებით, კომპანია შესაძლოა ცდილობდეს შეზღუდოს პოტენციური პასუხისმგებლობა ამ სარჩელებში, თუ საქმე სასამართლო განხილვამდე მივა.

კონკურენცია ბაზარზე

მიუხედავად იმისა, რომ Tesla-ს FSD კვლავ ითვლება აშშ-ის ბაზარზე მძღოლის დახმარების ყველაზე მძლავრ სისტემად, კონკურენტები აქტიურად ვითარდებიან. Rivian-მა ახლახან წარადგინა საკუთარი გეგმები FSD-ის მსგავსი სისტემის შესახებ, რაც დაიწყება მათი "hands-free" მართვის ფუნქციის გეოგრაფიული გაფართოებით. Ford-სა და General Motors-ს უკვე აქვთ საკუთარი ანალოგიური სისტემები.

ჩინეთში კი Tesla-ს კონკურენტი მწარმოებლები საკუთარ გადაწყვეტილებებს ავითარებენ, ზოგიერთი მათგანი კი მძღოლის დახმარების ფუნქციებს სტანდარტულ კომპლექტაციაშიც კი სთავაზობს მომხმარებელს, რაც Tesla-სთვის დამატებით გამოწვევას წარმოადგენს.