Uber-ის ლობირება რობოტაქსების წინააღმდეგ: დაპირისპირება Waymo-სთან ვაშინგტონის ბაზრისთვის

ვაშინგტონში წარდგენილი კანონპროექტი, რომელიც ავტონომიურ ავტომობილებს ქალაქში ოპერირების უფლებას აძლევს, Uber-ის რობოტაქსების სტრატეგიის ერთგვარ სატესტო პლატფორმად იქცა. ნაცვლად იმისა, რომ კომპანია მხოლოდ პარტნიორობითა და ინვესტიციებით შემოიფარგლოს, Uber ცდილობს გავლენა მოახდინოს იმ წესებზე, რომლებიც ამ სექტორს არეგულირებს. ეს მცდელობა მას პირდაპირ დაპირისპირებაში აყენებს საკუთარ ბიზნესპარტნიორთან, Waymo-სთან.

Uber, რომელიც მოცემულ კანონპროექტს ეწინააღმდეგება, აცხადებს, რომ შემოთავაზებული წესები ჩაანაცვლებს დასაქმებულ მძღოლებს და Waymo-ს დე ფაქტო მონოპოლიას მიანიჭებს. საჯარო ჩანაწერებისა და ინდუსტრიის წყაროების თანახმად, კომპანია ლობირებს სისტემას, რომელიც რობოტაქსებისგან მოითხოვს ისეთ ქსელებში მუშაობას, სადაც ადამიანებიც არიან დასაქმებულნი.

„ჩვენ უკვე ვნახეთ სხვა იურისდიქციებში, როგორ შეუძლია მხოლოდ პირველი მხარისთვის განკუთვნილმა მარეგულირებელმა მიდგომამ ქალაქის მუშაობის შეფერხება“, — განაცხადა ხავი კორეოსომ, Uber-ის აშშ-ის პოლიტიკისა და ფედერალური საკითხების ხელმძღვანელმა. მისი არგუმენტით, რობოტაქსები ქმნიან საცობებს უქმად დგომისას, ვერ უწევენ ფიზიკურ დახმარებას ხანდაზმულებსა თუ შშმ პირებს და ერთი ავტონომიური ავტომობილი დაახლოებით ოთხ მძღოლს ანაცვლებს.

ჰიბრიდული მოდელის შესახებ კითხვის საპასუხოდ, კორეოსომ აღნიშნა, რომ მომხმარებელს უნდა ჰქონდეს არჩევანის საშუალება: „მომხმარებელს აპლიკაციაში უნდა შეეძლოს არჩევა. მეტსაც ვიტყოდი: ეს უნდა იყოს ინდუსტრიის მარეგულირებელი ჩარჩოს ნაწილი. უნდა არსებობდეს მოთხოვნა, რომ მომხმარებელს შეეძლოს Uber-ის გამოძახება, რომელსაც ადამიანი მართავს“.

ავტონომიური ავტომობილების შესახებ კანონპროექტი

კანონპროექტი, რომელიც საბჭოს წევრმა ჩარლზ ალენმა მაისში წარადგინა, აახლებს 2012 წლის აქტს. დღეს Waymo-სა და Zoox-ს მხოლოდ უსაფრთხოების ოპერატორის თანხლებით შეუძლიათ ტესტირება, ახალი წესი კი ტრანსპორტის დეპარტამენტს (DDOT) მისცემს უფლებას, გასცეს უპილოტო ტესტირებისა და კომერციული ოპერირების ნებართვები.

კანონპროექტით გათვალისწინებული ძირითადი მოთხოვნები მოიცავს:

• მინიმუმ 5 მილიონი დოლარის ოდენობის პასუხისმგებლობის დაზღვევა.
• ავარიების შესახებ მონაცემების წარდგენა 8-დან 72 საათამდე ვადაში.
• გადასახადი გავლილ ყოველ მილზე 0.15 დოლარის ოდენობით (VMT ტაქსა).
• 1 მილიონი დოლარის გადასახადი განაცხადის შეტანისას.
• 5 მილიონი დოლარის დაუბრუნებელი გადასახადი ნებართვის დამტკიცების შემდეგ.

VMT ტაქსიდან მიღებული შემოსავლის 50% საზოგადოებრივ ტრანსპორტს მოხმარდება, დანარჩენი კი იმ მძღოლების განათლებასა და გადამზადებას, რომელთა სამუშაო ადგილებსაც რობოტები ემუქრებიან.

მხარეების პოზიციები და ინტერესთა კონფლიქტი

ორშაბათს დაგეგმილ მოსმენაზე საკუთარ პოზიციებს მრავალი მხარე წარადგენს, მათ შორის Tesla, Lyft, პროფკავშირები და შშმ პირთა უფლებების დამცველები. ფსონები მაღალია: Uber აშშ-ში უმსხვილესი გადაყვანის ქსელია, Waymo კი — უმსხვილესი რობოტაქსების ოპერატორი, რომელიც კვირაში 500,000-ზე მეტ მგზავრობას ახორციელებს 11 ქალაქში.

თუ Uber-ის ჰიბრიდული მოდელი დამტკიცდება, Waymo-ს ორი გზა დარჩება: ან განათავსოს თავისი ავტომობილები Uber-ის მსგავს აპლიკაციებში, ან თავად დაიქირაოს ადამიანები მძღოლებად. თავის მხრივ, Uber შიშობს, რომ კანონპროექტის ამჟამინდელი სახით მიღების შემთხვევაში, ის საერთოდ განიდევნება ბაზრიდან.

დაცვა და გაფართოება

ეს ბრძოლა Uber-ის სტრატეგიის ნაწილია, დაიცვას ლიდერობა ბაზარზე. კომპანია პარტნიორობს 30-ზე მეტ ავტონომიური ტექნოლოგიების მწარმოებელთან და შექმნა AV Labs — ქვედანაყოფი, რომელიც რეალურ მონაცემებს აგროვებს დეველოპერებისთვის. თუმცა, პარალელურად, ის ლობირებს პოლიტიკას, რომელიც ავტონომიურ ტრანსპორტს ადამიანებთან ერთად ერთ პლატფორმაზე მუშაობას აიძულებს.

Uber-ის წარმომადგენლის, ნოა ედვარდსენის თქმით, ვაშინგტონის კანონპროექტი ფაქტობრივად კრძალავს ჰიბრიდულ ქსელებს. Waymo ამას უარყოფს და აცხადებს, რომ მხარს არ უჭერს ავტონომიური ტრანსპორტის შეზღუდვას კონკრეტული ტიპის ქსელებით. „ჩვენ მივესალმებით ცვლილებებს, რომლებიც განმარტავს, რომ ოლქში სხვადასხვა ტიპის ქსელებს შეუძლიათ ოპერირება“, — განაცხადა Waymo-ს წარმომადგენელმა ეთან ტაიხერმა.

ზოგიერთი ექსპერტი, მათ შორის გრეგ როჯერსი (The Innovation Majority), Uber-ის ამ ნაბიჯს „მარეგულირებელ მიტაცებას“ უწოდებს. მისი თქმით, ბიზნესმოდელების იძულებითი თავსმოხვევა არ აუმჯობესებს მომხმარებლის არჩევანს ან უსაფრთხოებას.

„ჩვენი გამოცდილებამ შეგვცვალა. დღეს ჩვენ ქალაქებთან ვპარტნიორობთ და არა ვუპირისპირდებით მათ“, — დაწერა Uber-ის საოპერაციო დირექტორმა ენდრიუ მაკდონალდმა, რითაც მიანიშნა კომპანიის წარსულ აგრესიულ ტაქტიკაზე უარის თქმაზე.

„მეგობარი მტრები“

Waymo-სა და Uber-ის დაპირისპირებას ხანგრძლივი ისტორია აქვს. 2017 წელს Waymo-მ Uber-ს სავაჭრო საიდუმლოების მოპარვისთვის უჩივლა. პროცესი ხუთ დღეში მორიგებით დასრულდა. წლების შემდეგ, როდესაც Uber-მა საკუთარი ავტონომიური განყოფილება გაყიდა, ყოფილი მეტოქეები დაპარტნიორდნენ: 2023 წელს ფენიქსში Waymo-ს ავტომობილები Uber-ის აპლიკაციაში გამოჩნდა.

ეს პარტნიორობა გაფართოვდა ოსტინსა და ატლანტაში (ჯორჯიის შტატი), სადაც მომხმარებლები რობოტაქსებს მხოლოდ Uber-ის მეშვეობით იძახებენ. თუმცა, ბოლო თვეებში ურთიერთობა კვლავ დაიძაბა. Uber-ის ტექნოლოგიურმა დირექტორმა საჯაროდ გააკრიტიკა Waymo-ს უსაფრთხოება, ხოლო აღმასრულებელმა დირექტორმა, დარა ხოსროშაჰიმ, ირიბად მიანიშნა ინციდენტებზე, რომლებიც რობოტაქსებს უკავშირდებოდა.

დაპირისპირება გლობალურ მასშტაბებსაც იღებს, მათ შორის ლონდონში. Uber ფსონს ჰიბრიდულ მომავალზე ჩამოდის. „ჩვენ მიგვაჩნია, რომ სატრანსპორტო სისტემის მომავალი ჰიბრიდულია. საჯარო პოლიტიკა ამ რეალობაზე უნდა იყოს მორგებული და არა მხოლოდ ავტონომიურ მომავალზე, რომელიც ჯერ არ არსებობს“, — განაცხადა Uber-ის წარმომადგენელმა ჰარი ჰარტფილდმა.