აშშ-ის მარეგულირებელმა Tesla-ს Cybercab-ის წინააღმდეგ გამოძიება დაიწყო: რატომ დაინტერესდა NHTSA უსაჭო ავტომობილით?

აშშ-ის ავტომობილების უსაფრთხოების მთავარმა მარეგულირებელმა დაიწყო გამოძიება კომპანია Tesla-ს გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, რომელიც საზოგადოებრივ გზებზე ახალი Cybercab-ის გაშვებას ეხება. აღსანიშნავია, რომ ამ ავტომობილს არ გააჩნია ტრადიციული მართვის საშუალებები — საჭე და პედლები.

საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების ეროვნულმა ადმინისტრაციამ (NHTSA) გამოძიების დაწყების შესახებ პარასკევს დილით განაცხადა. ეს მოხდა სულ რამდენიმე საათში მას შემდეგ, რაც Tesla-მ ოსტინში, ტეხასის შტატში, პირველი Cybercab-ები ქუჩებში გამოიყვანა.

ავტომობილების უსაფრთხოების ფედერალური რეგულაციები ამჟამად მოითხოვს მექანიკურ კონტროლს, როგორიცაა მუხრუჭის პედლები. თუმცა, ტრანსპორტის დეპარტამენტმა ცოტა ხნის წინ წარადგინა ინიციატივა ამ მოთხოვნების გაუქმების შესახებ იმ ტრანსპორტისთვის, რომელიც სპეციალურად ავტონომიური მართვისთვისაა შექმნილი.

„NHTSA სრულად უჭერს მხარს ავტონომიური ავტომობილების უსაფრთხო განვითარებასა და დანერგვას. თუმცა, როგორც ფედერალურმა მარეგულირებელმა, ჩვენ უნდა უზრუნველვყოთ ყველა კანონის დაცვა“, — განაცხადა ადმინისტრატორმა ჯონათან მორისონმა. მისი თქმით, ინოვაციებისა და უსაფრთხოების ზედამხედველობის ბალანსი საშუალებას მისცემს აშშ-ს, შეინარჩუნოს გლობალური ლიდერობა ავტონომიური ტექნოლოგიების სფეროში.

გამოძიების ფოკუსი და სერტიფიცირების პროცესი

NHTSA-ს განცხადებით, Tesla-მ უწყებას აცნობა, რომ მან თავად მოახდინა Cybercab-ის სერტიფიცირება და დაადასტურა მისი შესაბამისობა ავტომობილების უსაფრთხოების ფედერალურ სტანდარტებთან (FMVSS). ავტომწარმოებლები ტრადიციულად თავად ახდენენ იმის სერტიფიცირებას, შეესაბამება თუ არა მათი პროდუქცია FMVSS-ის წესებს.

ოფიციალურ დოკუმენტაციაში სააგენტომ აღნიშნა, რომ გამოძიება იხსნება შემდეგი მიზნით:

• შეისწავლონ პროცესი და ტექნიკური მონაცემები, რომლებსაც Tesla დაეყრდნო Cybercab-ის სერტიფიცირებისას.
• გაანალიზონ მასთან დაკავშირებული სხვა საკითხები.
• შეაფასონ, რამდენად იყო დამოკიდებული კომპანიის სერტიფიცირება იმ დაშვებაზე, რომ გარკვეული ფედერალური სტანდარტები Cybercab-ზე არ ვრცელდება.

Zoox-ის პრეცედენტი და რეგულირების ეტაპები

NHTSA-ს მსგავსი მოკვლევა ადრეც ჩაუტარებია. 2022 წელს Amazon-ის მფლობელობაში არსებულმა ავტონომიური ტექნოლოგიების კომპანია Zoox-მა მოახდინა თავისი კუბის ფორმის რობოტაქსის თვითსერტიფიცირება, რომელსაც ასევე არ გააჩნდა საჭე და პედლები. ამის შემდეგ NHTSA-მ გამოსცა ე.წ. „სპეციალური განკარგულება“ დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად, მომდევნო წელს კი ოფიციალური აუდიტორული მოკვლევა დაიწყო — ზუსტად ისეთივე პროცესი, როგორსაც ახლა Tesla-ს მიმართ იყენებს.

მიუხედავად იმისა, რომ Zoox იმ დროს ჯერ კიდევ აქტიური ტესტირების ფაზაში იყო, გამოძიებამ მისი კომერციალიზაციის პროცესი შეაფერხა. კომპანიის გზა საბოლოო ნებართვამდე ასე გამოიყურებოდა:

1. 2025 წელი: ფედერალურმა სააგენტომ კომპანიას მისცა უფლება, მოეხდინა ტექნოლოგიის დემონსტრირება (და არა კომერციული ექსპლუატაცია).
2. ოფიციალური მიმართვა: Zoox-მა გაიარა ოფიციალური პროცედურა და მოითხოვა დროებითი „Part 555“ გამონაკლისი რვა ფედერალური სტანდარტიდან.
3. 2026 წლის ივლისი: კომპანიამ მიიღო საბოლოო დასტური გამონაკლისზე, რითაც მოიხსნა ერთ-ერთი ბოლო რეგულატორული ბარიერი რობოტაქსის სერვისის გაშვებამდე.

აღნიშნულმა გამონაკლისმა Zoox-ს გარკვეული შეზღუდვები დაუწესა: კომპანიას მომდევნო ორი წლის განმავლობაში კომერციულ ავტოპარკში წელიწადში მხოლოდ 2,500 ავტომობილის დამატება შეუძლია. Zoox-მა კომერციული მომსახურება რამდენიმე კვირის შემდეგ დაიწყო და ამჟამად ლას-ვეგასში მგზავრობის საფასურს აწესებს.

მომავალი პერსპექტივები

ჯერჯერობით უცნობია, მოუწევს თუ არა Tesla-ს მსგავსი ხანგრძლივი პროცესის გავლა. Zoox-მა რეგულაციებთან დაკავშირებული საკითხები ბაიდენისა და ტრამპის ადმინისტრაციების პერიოდში მოაგვარა. პარასკევს NHTSA-მ აღიარა, რომ მუშაობს FMVSS-ის იმ ნაწილების შეცვლაზე, რომლებიც მექანიკურ მართვას ეხება, რათა ხელი შეუწყოს ამერიკულ ინოვაციებს და გააუმჯობესოს საგზაო უსაფრთხოება.

სააგენტომ აღნიშნა, რომ იმედოვნებს ამ კრიტიკული განახლებების დასრულებას და ზედმეტი ბარიერების მოხსნას უახლოეს თვეებში. თუმცა, მანამ, სანამ ეს სამუშაო არ დასრულდება, არსებული სტანდარტები კვლავ ძალაში რჩება.

სტატია განახლდა NHTSA-ს მიერ მოწოდებული ახალი ინფორმაციის საფუძველზე. სტატიაში მოცემული ბმულების მეშვეობით პროდუქტის შეძენისას, შესაძლებელია გარკვეული საკომისიოს გამომუშავება, რაც გავლენას არ ახდენს სარედაქციო დამოუკიდებლობაზე.