Caterpillar-მა Monarch Tractor-ის აქტივები შეიძინა: აგროტექნოლოგიური სტარტაპის დაცემის ისტორია

აშშ-ის პატენტებისა და სასაქონლო ნიშნების უწყებაში (USPTO) წარდგენილი დოკუმენტაციის თანახმად, სამშენებლო ტექნიკის გიგანტმა Caterpillar-მა Monarch Tractor-ის აქტივები შეიძინა. აღნიშნული გადაწყვეტილება მას შემდეგ იქნა მიღებული, რაც სტარტაპმა პროგრამული უზრუნველყოფის სერვისებზე გადასვლა წარუმატებლად სცადა. ინფორმაცია თავდაპირველად Bloomberg-მა გაავრცელა.

ეს შესყიდვა Monarch Tractor-ისთვის რამდენიმეწლიანი რთული პერიოდის დასასრულს ნიშნავს. კომპანიამ ბოლო წლებში თანამშრომელთა მასობრივი დათხოვნის რამდენიმე ტალღა გადაიტანა, დაუპირისპირდა სამ სხვადასხვა დილერს სასამართლოში და დაკარგა უმსხვილესი საწარმოო პარტნიორი Foxconn-ის სახით. გარდა ამისა, სულ რამდენიმე კვირის წინ, კომპანიის თანადამფუძნებელმა კარლო მონდავიმ განაცხადა, რომ იგი აიძულეს დაეტოვებინა პოსტი აღმასრულებელი დირექტორის, პრავინ პენმეცას სტრატეგიასთან შეუთანხმებლობის გამო.

Monarch Tractor 2018 წელს კარლო მონდავის, პრავინ პენმეცასა და Tesla-ს ყოფილი მენეჯერის, მარკ შვაგერის მიერ დაფუძნდა. რვა წლის განმავლობაში კომპანიამ 200 მილიონ დოლარზე მეტი ინვესტიცია მოიზიდა. მათი მიზანი იყო „არასავალდებულო მძღოლის“ მქონე ელექტრო ტრაქტორების შექმნა, რომლებსაც ავტონომიურად შეეძლებოდათ გადაადგილება ვენახებში, ხილის ბაღებსა და ფერმებში.

წარმოების სირთულეები და Foxconn-თან პარტნიორობა

თავდაპირველად Monarch გეგმავდა მცირე ზომის ტრაქტორების წარმოებას საკუთარ ობიექტზე ლივერმორში, კალიფორნიაში. თუმცა, მოგვიანებით იგი გახდა ერთ-ერთი იმ ოთხი კომპანიიდან, რომელიც ტაივანურ ელექტრონიკის გიგანტ Foxconn-ს დაუკავშირდა. წარმოება ოჰაიოს შტატში, ლორდსტაუნში მდებარე General Motors-ის ყოფილ ქარხანაში უნდა დაწყებულიყო.

Foxconn-ს ამ ქარხანაში ელექტრომობილების სტარტაპებისთვის — Fisker, Lordstown Motors და IndiEV — ავტომობილები უნდა ეწარმოებინა, ხოლო Monarch-ისთვის — ტრაქტორები. თუმცა, პროცესები გეგმის მიხედვით არ წარიმართა: Lordstown Motors გაკოტრდა, Fisker-მა და IndiEV-მა კი გაკოტრების პროცესი მანამ დაიწყეს, სანამ Foxconn მათ წარმოებას შეძლებდა. მიუხედავად იმისა, რომ Foxconn-მა რამდენიმე ასეული Monarch-ის ტრაქტორი დაამზადა, 2025 წლის აგვისტოში მან ქარხანა SoftBank-ს მიჰყიდა, რამაც Monarch მწარმოებლის გარეშე დატოვა.

ფინანსური კრიზისი და სასამართლო დავები

2024 წლის დასაწყისში, 133 მილიონი დოლარის მოზიდვამდე, Monarch-მა თანამშრომელთა ნაწილი დაითხოვა. სულ რამდენიმე თვეში კი კომპანიამ კიდევ უფრო მეტი თანამშრომელი გაათავისუფლა და გამოაცხადა რესტრუქტურიზაცია, რათა ფოკუსირება მოეხდინა პროგრამულ უზრუნველყოფასა და ავტონომიური ტექნოლოგიების ლიცენზირებაზე.

პარალელურად, დილერებმა, რომლებმაც Monarch-ის ტრაქტორები შეიძინეს, განაცხადეს, რომ კომპანიის ავტონომიური ტექნოლოგია თავიდანვე გამართულად არ მუშაობდა. ერთ-ერთმა დილერმა, რომელმაც კომპანიას 2025 წლის სექტემბერში უჩივლა, აღნიშნა, რომ ტრაქტორები იყო „დეფექტური“ და „ავტონომიურად მუშაობის უნარის არმქონე“. Monarch-მა ეს ბრალდებები სასამართლოში უარყო, თუმცა მას შემდეგ კიდევ ორმა დილერმა შეიტანა მსგავსი სარჩელი ფედერალურ სასამართლოში.

შიდა დაპირისპირება და სტრატეგიული შეცდომები

იანვარში წარდგენილი დოკუმენტების მიხედვით, Monarch-მა აირჩია კრედიტორთა სასარგებლოდ უფლებების გადაცემის გზა (Assignment for the Benefit of Creditors), რაც გაკოტრების მე-7 თავის (Chapter 7) ალტერნატივაა. კარლო მონდავიმ თავისი წასვლის შესახებ სოციალურ ქსელში ისაუბრა და აღნიშნა, რომ კომპანია ერთი წლის წინ დატოვა ფუნდამენტური განსხვავებების გამო.

„მე მსურდა პრობლემების მოგვარება აპარატურული (hardware) ცვლილებებით, ხოლო აღმასრულებელი დირექტორი თვლიდა, რომ მათი მოგვარება პროგრამული უზრუნველყოფით იყო შესაძლებელი. მე მტკიცედ მჯეროდა სხვა გზის, მაგრამ საბოლოოდ დამაბლოკეს და სხვა თანადამფუძნებელთან ერთად მაიძულეს წასვლა“, — განაცხადა მონდავიმ.

მიმდინარე წლის დასაწყისში კომპანიამ დარჩენილი ტრაქტორების უმეტესობა აუქციონზე გაყიდა. ამ ეტაპზე Caterpillar-ს კომენტარი არ გაუკეთებია, ხოლო Monarch-ის ხელმძღვანელობა მხოლოდ იმით შემოიფარგლა, რომ მათი ტექნოლოგია „მსხვილმა გლობალურმა მწარმოებელმა“ შეიძინა.