ელექტრონული საჰაერო ტაქსები აშშ-ის 26 შტატში სატესტო ფრენებს იწყებენ

აშშ-ის ფედერალურმა საავიაციო ადმინისტრაციამ (FAA) რვა საპილოტე პროგრამა დაამტკიცა, რაც რამდენიმე კომპანიას, მათ შორის Archer Aviation-ს, Beta Technologies-ს, Joby Aviation-სა და Wisk-ს, საშუალებას მისცემს, მიმდინარე წლის ზაფხულიდან ელექტრონული საჰაერო ხომალდების მასშტაბური ტესტირება დაიწყონ. აღნიშნული ინიციატივა მომავლის ტრანსპორტის განვითარებისკენ გადადგმული მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.

სამწლიანი პროგრამა, რომელიც 26 შტატს მოიცავს, მიზნად ისახავს უზრუნველყოს ამერიკული კომპანიების ლიდერობა მომავალი თაობის საჰაერო ხომალდების წარმოებაში. ტრანსპორტის მდივნის, შონ დაფის განცხადებით, ეს ხომალდები გამოყენებული იქნება პერსონალური მგზავრობისთვის, რეგიონული ტრანსპორტირებისთვის, ტვირთების ლოგისტიკისა და გადაუდებელი მედიცინისთვის. პროგრამა, რომელიც ცნობილია როგორც „Advanced Air Mobility and Electric Vertical Takeoff and Landing Integration Pilot Program“, გასულ წელს პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის აღმასრულებელი ბრძანების საფუძველზე დაანონსდა, რათა დაჩქარებულიყო ფუტურისტული საფრენი აპარატების განვითარება.

ბოლო წლებში მრავალი კომპანია გამოჩნდა, რომელიც ელექტრონული ვერტიკალური აფრენა-დაფრენის (eVTOL) ტექნოლოგიაზე მუშაობს და ურბანული საჰაერო ტაქსების გაშვებას გეგმავს. თუმცა, ასეთი ხომალდების კომერციულ ექსპლუატაციაში გაშვება წლებსა და ასობით მილიონ დოლარს მოითხოვს. FAA-ს მიერ ნებისმიერი ახალი ხომალდის სერტიფიცირება მრავალწლიანი პროცესია. საპილოტე პროგრამა კი კომპანიებს საშუალებას აძლევს, გამოსცადონ თავიანთი eVTOL აპარატები მანამ, სანამ სრულ მარეგულირებელ სერტიფიკატს მიიღებენ.

ტესტირების ვადების დაჩქარებამ შესაძლოა მნიშვნელოვნად შეუწყოს ხელი ისეთი საჯარო კომპანიების საქმიანობასა და აქციების ფასებს, როგორიცაა Archer, Beta და Joby. Beta Technologies-ის დამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, კაილ კლარკმა აღნიშნა, რომ პროგრამაში მონაწილეობა კომპანიას საშუალებას მისცემს, ოპერაციები დაგეგმილზე ერთი წლით ადრე დაიწყოს. ამ სიახლის ფონზე, ორშაბათს კომპანიის აქციების ფასი თითქმის 12%-ით გაიზარდა. მსგავსი ზრდა დაფიქსირდა Archer-ისა და Joby-ის აქციებზეც.

უსაფრთხოების სტანდარტები და სამომავლო გეგმები

კომპანია Archer-მა eVTOL პროგრამა რობოტაქსების ტესტირებას შეადარა და აღნიშნა, რომ ეს დაეხმარება ნდობის მოპოვებასა და უსაფრთხოების წესების შემუშავებაში. კომპანია ამჟამად მუშაობს ოთხადგილიან პილოტირებად ხომალდზე, სახელწოდებით Midnight. Archer-ის გეგმით, ეს აპარატები მზად იქნება ლოს-ანჯელესის 2028 წლის ოლიმპიური თამაშებისთვის საჰაერო ტაქსის სერვისის უზრუნველსაყოფად.

„ეს პარტნიორობა დაგვეხმარება უკეთ გავიგოთ, როგორ მოვახდინოთ ამ ხომალდების უსაფრთხო და ეფექტური ინტეგრაცია ეროვნულ საჰაერო სივრცეში“, - განაცხადა FAA-ს ადმინისტრატორის მოადგილემ, კრის როშელომ. „პროგრამა მოგვცემს ღირებულ ოპერაციულ გამოცდილებას, რაც საფუძვლად დაედება Advanced Air Mobility-ის უსაფრთხო მუშაობისთვის საჭირო სტანდარტებს“.

FAA-ს ინფორმაციით, მათ სულ 30 წინადადება მიიღეს. პროგრამის ფარგლებში კომპანიები ვალდებულნი არიან ითანამშრომლონ შტატის, ადგილობრივ ან ტერიტორიულ მთავრობებთან. პროექტები მოიცავს ელექტრონული ხომალდების გამოყენების სხვადასხვა სფეროს, მათ შორის ურბანულ საჰაერო ტაქსებსა და რეგიონულ ფრენებს.

რეგიონული პროექტები და პარტნიორობა

კონკრეტული თანამშრომლობის მაგალითები მოიცავს შემდეგ პროექტებს:

• ნიუ-იორკი და ნიუ-ჯერსი: პორტის ადმინისტრაცია პარტნიორობს Archer-თან, Beta-სთან, Electra-სა და Joby-სთან ათზე მეტი ოპერაციული კონცეფციის შესასწავლად, მათ შორის მანჰეტენის ვერტმფრენების მოედნიდან ფრენების განსახორციელებლად.
• ტეხასი: ტრანსპორტის დეპარტამენტი იმუშავებს Archer-თან, Beta-სთან, Joby-სა და Wisk-თან რეგიონული ფრენების დასატესტად, რომლებიც დააკავშირებს დალასს, ოსტინს, სან-ანტონიოსა და ჰიუსტონს. პროექტი ითვალისწინებს საჰაერო ტაქსების ქსელების შექმნას თითოეულ ქალაქში.

გეოგრაფიული მასშტაბები და სპეციალიზებული მიმართულებები

ზოგიერთ პროექტს ფართო გეოგრაფიული გავლენა აქვს. მაგალითად, იუტას შტატის მიერ მართული პროექტი გამოსცდის მომავალი თაობის ხომალდებს წყნარი ოკეანის ჩრდილო-დასავლეთში, კლდოვან მთებსა და ოკლაჰომას დაბლობებზე. პენსილვანიის ტრანსპორტის დეპარტამენტის ხელმძღვანელობით კი 13 შტატი გაერთიანდება ქვეყნის მასშტაბით რეგიონული ფრენების აღსადგენად.

სხვა პროექტები ფოკუსირებულია ტვირთების მიწოდებაზე, სამედიცინო რეაგირებასა და ავტომატიზაციაზე:

• Beta და Elroy Air: განახორციელებენ სატვირთო და სამგზავრო ფრენებს მექსიკის ყურეში, ასევე ენერგეტიკული ინდუსტრიის ობიექტებზე ლუიზიანაში, ტეხასსა და მისისიპიში.
• ფლორიდა, ლუიზიანა და ჩრდილოეთ კაროლინა: ამ შტატების ტრანსპორტის დეპარტამენტები ასევე ხელმძღვანელობენ საკუთარ პროექტებს.
• ალბუკერკე: ქალაქი თანამშრომლობს Reliable Robotics-თან ავტონომიური ოპერაციების გამოსაცდელად.