რამდენად სუფთაა ჰაერი სამუშაო ადგილზე? სწორედ ამ კითხვის შესწავლა დაიწყეს ტანვი თომბრემ და ლაქშია სარაფმა, როდესაც ისინი უნივერსიტეტის ლაბორატორიაში (makerspace) ინჟინერიას სწავლობდნენ. მუშაობის პროცესში ისინი გაუცნობიერებლად ექვემდებარებოდნენ ლაზერული მჭრელებისგან, 3D პრინტერებისა და სარჩილავებისგან გამოყოფილ ტოქსიკურ ორთქლს. პრობლემა მანამ ვერ შეამჩნიეს, სანამ თომბრეს მეგობარი ცუდად არ გახდა და საავადმყოფოში არ მოხვდა.
ამ შემთხვევის შემდეგ დამფუძნებლებმა შიდა სივრცეებში ჰაერის დაბინძურების საკითხის კვლევა დაიწყეს. აღმოჩნდა, რომ ეს უხილავი, მაგრამ სახიფათო რისკია, განსაკუთრებით სკოლებში, ოფისებში, სასტუმროებსა და კომერციულ შენობებში, სადაც კონდიცირების სისტემების გამო ფანჯრები იშვიათად იღება. პრობლემა მაშინაც კი არსებობს, როდესაც შენობა აღჭურვილია ჰაერის გამწმენდებით.
სარაფის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ სტანდარტული გამწმენდები ეფექტურად აშორებენ მტვერსა და ყვავილის მტვერს, ისინი ნაკლებად ეფექტურები არიან ტოქსიკური აირების წინააღმდეგ, როგორიცაა ნახშირორჟანგი, ფორმალდეჰიდი და ბენზოლი. ეს ნივთიერებები მიეკუთვნება აქროლად ორგანულ ნაერთებს (VOCs) — ქიმიკატებს, რომლებიც ჰაერში ადვილად ორთქლდებიან.
თომბრეს თქმით, VOC-ები დაკავშირებულია ქრონიკულ დაავადებებთან და „ავადმყოფი შენობის სინდრომთან“ (sick building syndrome). ეს არის მდგომარეობა, როდესაც შენობაში მყოფი ადამიანები დისკომფორტს და ჯანმრთელობის გაუარესებას გრძნობენ, თუმცა კონკრეტული მიზეზის დადგენა ვერ ხერხდება. ჰარვარდის კვლევა ასევე ადასტურებს, რომ შიდა ჰაერის ხარისხის გაუმჯობესება პირდაპირ აისახება კოგნიტურ ფუნქციებსა და პროდუქტიულობაზე. სწორედ ამიტომ, სტარტაპი Greenairy, რომელიც წლევანდელი TechCrunch Disrupt-ის Startup Battlefield 200-ის მონაწილეა, მიზნად ისახავს სამუშაო სივრცეებში ტოქსიკურ აირებთან ბრძოლას.
როგორ მუშაობს Greenairy-ს ტექნოლოგია
Greenairy-ს მიდგომა ეფუძნება მცენარეული კოშკების შექმნას, რომლებიც ჰაერს ისრუტავენ, შლიან ტოქსიკურ აირებს და შემდეგ გასუფთავებულ ჰაერს უკან გამოყოფენ. სარაფის თქმით, ქოთანში ჩარგული მცენარე ჰაერს ნელა წმენდს, თუმცა მცენარის გარშემო პირობების შეცვლით, ეს პროცესი გაცილებით სწრაფი და ეფექტური ხდება.
- ბუნებრივი ფილტრაცია: ზოგიერთი გამწმენდი ფილტრი VOC-ების მხოლოდ მცირე ნაწილს აშორებს და საჭიროებს ხშირ გამოცვლას.
- მდგრადობა: მცენარეები ბუნებრივი გამოსავალია, რომელიც არ წარმოქმნის მავნე გვერდით პროდუქტებს და არ საჭიროებს ფილტრების მუდმივ ცვლას.
ტესტირების შედეგები და ეფექტურობა
Greenairy-მ უკვე ჩაატარა მოკლევადიანი საპილოტე პროექტები სინგაპურში. RESET-ის სერტიფიცირებული ჰაერის მონიტორების გამოყენებით ჩატარებულ ტესტებში ერთმანეთს შეადარეს სამი ტიპის ოფისი:
- ოფისი Greenairy-ს მცენარეული კოშკებით.
- ოფისი სამედიცინო დონის იონიზატორით.
- ოფისი HEPA ჰაერის გამწმენდით.
შედეგებმა აჩვენა, რომ Greenairy-ს კოშკმა ყველაზე სწრაფად და ეფექტურად შეამცირა VOC-ების დონე. ოფისის თანამშრომლებმა ასევე აღნიშნეს ბუნებრივი „სუფთა“ არომატი და სასიამოვნო გარემო, რომელიც კოშკმა შექმნა. თომბრეს თქმით, გაუმჯობესება მყისიერი იყო: სამუშაო საათებში VOC-ების საშუალო და პიკური მაჩვენებლები 50%-ით შემცირდა. შედეგები კიდევ უფრო უმჯობესდება მცენარეებისა და მიკრობების ზრდასთან ერთად, რაც ხელს უშლის აირების დაგროვებას.
სამომავლო გეგმები
სტარტაპის შედეგები დაადასტურა გერმანულმა სატესტო და სერტიფიცირების კომპანიამ TÜV SÜD. დამფუძნებლები გეგმავენ ფართომასშტაბიანი წარმოების დაწყებას სერტიფიცირების დასრულებისთანავე. ამჟამად სარაფი ბერკლიში (კალიფორნია) იმყოფება, თომბრე კი — სინგაპურში. ეს განლაგება მათ საშუალებას აძლევს, ერთდროულად იმუშაონ ტესტირებაზე სინგაპურში და ინვესტიციების მოზიდვაზე აშშ-ში.
გეგმის მიხედვით, 2027 წლის პირველ ნახევარში ორივე დამფუძნებელი სინგაპურში შეიკრიბება, რათა დაიწყონ პირველი მასობრივი წარმოების კოშკების გაშვება და მათი ინსტალაცია პირველი კლიენტებისთვის.
დამატებითი ინფორმაციისთვის შეგიძლიათ ეწვიოთ TechCrunch Disrupt-ს სან-ფრანცისკოში 13-15 ოქტომბერს, სადაც Greenairy სხვა გუნდებთან ერთად წარადგენს თავის პროექტს ვენჩურული კაპიტალისტების წინაშე.
