Mercor-ის დამფუძნებელი ბრენდან ფუდი Sequoia-ს „ორმაგი ფასწარმოქმნის“ სქემაში ადანაშაულებს

ბოლო პერიოდში სტარტაპების დამფუძნებლებმა და ინვესტორებად ქცეულმა ყოფილმა ანტრეპრენერებმა სოციალურ ქსელ X-ში ვენჩურული კაპიტალისტების (VC) მხრიდან არასათანადო მოპყრობის შესახებ არაერთი ისტორია გააზიარეს. ჩივილები მრავალფეროვანია: დაწყებული ინვესტორებით, რომლებსაც პრეზენტაციისას ეძინებათ, დამთავრებული რჩევებით, რომ დამფუძნებელმა საკუთარი პარტნიორი სამსახურიდან გაათავისუფლოს.

ბრენდან ფუდი, ხელოვნური ინტელექტის ტალანტების პლატფორმა Mercor-ის თანადამფუძნებელი (რომლის ბოლო შეფასებაც 10 მილიარდ დოლარს შეადგენს), კიდევ უფრო შორს წავიდა და მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ელიტური ვენჩურული ფირმა, Sequoia, საჯაროდ გააკრიტიკა. „Sequoia-ს სქემა უფრო უარესია, ვიდრე უბრალოდ ერთი საშინელი ისტორია“, — დაწერა ფუდიმ X-ზე. მისი თქმით, ბოლო 6 თვის განმავლობაში მან ნახა ნახევარი ათეული რაუნდი, სადაც Sequoia ინვესტიციას ორ ტრანშად ახორციელებს. „ყველა ისე იქცევა, თითქოს მხოლოდ მაღალი შეფასებით განხორციელდა ინვესტიცია. დამფუძნებლები ამას არასწორად წარუდგენენ თავიანთ თანამშრომლებს და შემდეგ ანგელოზ ინვესტორებსაც სთავაზობენ“.

ორმაგი ფასწარმოქმნის მექანიზმი

ვენჩურული კაპიტალის ფირმების მიერ ერთსა და იმავე რაუნდში სხვადასხვა შეფასებით ინვესტირების პრაქტიკა ადრეც იყო ცნობილი. ამ მექანიზმის მიხედვით, წამყვანი ვენჩურული ფირმა კაპიტალის დიდ ნაწილს დაბალი, შეღავათიანი შეფასებით აბანდებს, ხოლო გაცილებით მცირე ნაწილს — მკვეთრად მაღალი ფასით. საჯაროდ გამოცხადებული „მთავარი“ შეფასება ქმნის აღქმას, რომ ბაზარზე დომინანტი გამარჯვებული გამოჩნდა, რაც ნიღბავს იმ ფაქტს, რომ წამყვანი ინვესტორის რეალური საშუალო შესვლის ფასი გაცილებით დაბალი იყო.

ეს სხვაობა ხშირად საკმაოდ დიდია. მაგალითად, როდესაც AI-ზე დაფუძნებულმა IT დახმარების სტარტაპმა Serval-მა გამოაცხადა 75 მილიონი დოლარის B სერიის რაუნდი 1 მილიარდი დოლარის შეფასებით, რომელსაც Sequoia ხელმძღვანელობდა, The Wall Street Journal-ის თანახმად, ეს განცხადება სრულ სიმართლეს არ ასახავდა. რამდენიმე დღით ადრე, კომპანია 400 მილიონ დოლარზე ნაკლებად იყო შეფასებული A სერიის გაფართოების ფარგლებში, რომელშიც Sequoia ასევე მონაწილეობდა. ეს რეალური ციფრი გამოცხადებული შეფასების ნახევარზე ნაკლებია.

Serval არ არის ერთადერთი შემთხვევა. სტარტაპ Aaru-ში, რომელიც AI-ს იყენებს ბაზრის კვლევისთვის მომხმარებლის ქცევის სიმულაციისთვის, წამყვანმა ინვესტორმა Redpoint-მა კომპანია 450 მილიონ დოლარად შეაფასა, მიუხედავად იმისა, რომ საჯაროდ 1 მილიარდი დოლარი გამოცხადდა.

Sequoia-ს პასუხი და არგუმენტები

Sequoia-ს პარტნიორი შონ მაგუაირი ფუდის ბრალდებებს პირდაპირ გამოეხმაურა. „სიმართლე გითხრათ, მეც მინახავს მსგავსი ქცევა, მაგრამ ვფიქრობ, უსამართლობაა ამას 'Sequoia-ს სქემა' ეწოდოს“, — დაწერა მაგუაირმა. მისი თქმით, Sequoia-ში მუშაობის შვიდი წლის განმავლობაში მსგავსი შემთხვევა დაახლოებით ხუთჯერ მოხდა.

მაგუაირის განმარტებით, ეს ხდება მაშინ, როდესაც სხვა ინვესტორები მზად არიან გადაიხადონ მაღალი ფასი პოპულარული კომპანიისთვის (ჩვეულებრივ AI სფეროში) — იმაზე მეტი, ვიდრე Sequoia მიიჩნევს მიზანშეწონილად. „ამიტომ ჩვენ ვცდილობთ გავმიჯნოთ კომპანიის მშენებლობის პროცესში პარტნიორული ურთიერთობა კაპიტალისგან, რაც იწვევს ორ ტრანშს სხვადასხვა შეფასებით მცირე დროის ინტერვალში“. მან ასევე დასძინა, რომ ვენჩურული კაპიტალი განმეორებადი თამაშია და ხალხის შეცდომაში შეყვანა მათ ინტერესებში არ შედის.

გავლენა თანამშრომლებსა და ანგელოზ ინვესტორებზე

მიუხედავად იმისა, რომ ორმაგი ფასწარმოქმნა ზრდის სტარტაპის აღქმულ ღირებულებას და ეხმარება ტალანტების მოზიდვაში, ამ პრაქტიკის „თაღლითობად“ წოდება შესაძლოა გადაჭარბებული იყოს. Armanino-ს პარტნიორის, ჯეისონ ვუს თქმით, თანამშრომლების საფონდო ოპციონების ფასი თეორიულად ყველა ტრანშის საშუალო ღირებულებაზე დაყრდნობით უნდა განისაზღვროს და არა საჯაროდ გამოცხადებული ციფრით.

სტარტაპები იყენებენ დამოუკიდებელ 409A შეფასებებს ოპციონების ფასის დასადგენად, რაც უნდა ასახავდეს კომპანიის სამართლიან საბაზრო ღირებულებას. თუმცა, აქ არის ერთი ნიუანსი: 409A შეფასებები ხშირად ხელოვნურად დაბალია. ვინაიდან დაბალი ფასი კომპანიისთვის ნაკლებ გადასახადს ნიშნავს, არსებობს სტრუქტურული სტიმული, რომ ეს ციფრი მინიმუმამდე დაიყვანონ.

ანგელოზი ინვესტორების შემთხვევაში მდგომარეობა უფრო რთულია. თანამშრომლებისგან განსხვავებით, ისინი რეალურ ფულს იხდიან და მათსა და დამფუძნებლის მიერ დასახელებულ ციფრს შორის არანაირი დამოუკიდებელი შემფასებელი არ დგას.

ARR-ის მანიპულირება: კიდევ ერთი ტაქტიკა

ორმაგი ფასწარმოქმნა მხოლოდ ერთი გზაა წარმატების ილუზიის შესაქმნელად. კიდევ ერთი გავრცელებული მეთოდია წლიური განმეორებადი შემოსავლის (ARR) მანიპულირება ან გადაჭარბება. ნიკო ბონატსოსმა, General Catalyst-ის ვეტერანმა და Verdict Capital-ის დამფუძნებელმა, ამ საკითხზე TechCrunch-ის ღონისძიებაზე ისაუბრა.

ბონატსოსის თქმით, ხშირად დამფუძნებლები აწვდიან ძალიან მაღალ ARR მაჩვენებლებს, რაც რეალობას არ შეესაბამება. „როდესაც ვეკითხები, რატომ არის ციფრები ასეთი მაღალი, მპასუხობენ: 'ოჰ, ეს არის გუშინდელი შემოსავალი გამრავლებული 365-ზე, რადგან ერთ-ერთი კამპანია ძალიან წარმატებული გამოდგა'. ასე რომ, ზოგიერთმა ტერმინმა აზრი დაკარგა“, — აღნიშნა მან.

ბრენდან ფუდიმ დამატებით კომენტარზე უარი თქვა, ხოლო Sequoia-სგან ოფიციალური პასუხი ამ დრომდე არ მიღებულა.