რობოტაქსების ერა: ტექნოლოგიური გარღვევა თუ ახალი საფრთხეები გზებზე?

ავტონომიური მანქანების ინდუსტრია უპრეცედენტო სისწრაფით ვითარდება და რობოტაქსები სულ უფრო მეტი ქალაქის ქუჩებში ჩნდება. თუმცა, ამ სწრაფ ზრდას თან ახლავს მზარდი კრიტიკა და სერიოზული გამოწვევები, რაც კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს ტექნოლოგიის მზაობას მასობრივი დანერგვისთვის.

კომპანია Waymo აქტიურად აფართოებს გეოგრაფიას და ფილადელფიაში უსაფრთხოების ოპერატორით აღჭურვილი ავტომობილების ტესტირებას იწყებს, ბალტიმორში, სენტ-ლუისსა და პიტსბურგში კი მონაცემების შესაგროვებლად მანუალურ რეჟიმში იმოძრავებს. პარალელურად, Uber-მა და Avride-მა დალასში რობოტაქსის სერვისი ჩაუშვეს, სადაც თავდაპირველად საჭესთან ადამიანი ოპერატორი იჯდება. კალიფორნიის საავტომობილო დეპარტამენტმა კი გამოაქვეყნა განახლებული წესები, რომლებიც კომპანიებს შტატის გზებზე თვითმართვადი სატვირთოების ტესტირებისა და საბოლოოდ, ექსპლუატაციის საშუალებას მისცემს.

ტექნოლოგიის მასშტაბირებასთან ერთად, უსაფრთხოების საკითხებიც უფრო აქტუალური ხდება. აშშ-ის საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების ეროვნულმა ადმინისტრაციამ (NHTSA) Waymo-სგან დამატებითი ინფორმაცია მოითხოვა მას შემდეგ, რაც ოსტინის სასკოლო ოლქმა განაცხადა, რომ კომპანიის რობოტაქსებმა წელს 19-ჯერ დაარღვიეს მოძრაობის წესი და სასკოლო ავტობუსს გაასწრეს. სააგენტოს უკვე დაწყებული აქვს გამოძიება Waymo-ს მუშაობის შესახებ სასკოლო ავტობუსების სიახლოვეს.

განსაკუთრებული რეზონანსი გამოიწვია კიდევ ერთმა ინციდენტმა, როდესაც 27 ოქტომბერს Waymo-ს ავტომობილი კატას, სახელად KitKat-ს, დაეჯახა, რამაც მისი სიკვდილი გამოიწვია. კომპანია ამ შემთხვევის გამო ისედაც კრიტიკის ქარცეცხლში იყო, თუმცა ახლად აღმოჩენილმა ვიდეომასალამ შესაძლოა ვითარება კიდევ უფრო გაამწვავოს. ვიდეოში ჩანს, თუ როგორ ცდილობს ქალი კატის უსაფრთხო ადგილას გადაყვანას, სანამ ავტომობილი მოულოდნელად დაიძვრებოდა.

პრობლემები მხოლოდ გზებზე არ არის. ელექტრომობილების მწარმოებელ Lucid Motors-ში ბოლო დროს მნიშვნელოვანი საკადრო ცვლილებები ხდება. კომპანია დატოვეს წამყვანმა აღმასრულებლებმა, მათ შორის ყოფილმა აღმასრულებელმა დირექტორმა და ტექნიკურმა დირექტორმა პიტერ როულინსონმა და მთავარმა დიზაინერმა ერიკ ბახმა. ცოტა ხნის წინ კი ცნობილი გახდა, რომ პროგრამული უზრუნველყოფისა და ელექტრონული სისტემების გუნდებიდან რამდენიმე ტოპ მენეჯერი გაათავისუფლეს, მათ შორის ორი უფროსი დირექტორი, რომლებიც კომპანიაში დაახლოებით ათი წელი მუშაობდნენ.

მომავლის ტრანსპორტის სფეროში საინტერესო ძვრებია საავიაციო სექტორშიც. ელექტრული თვითმფრინავების მწარმოებელი Beta Technologies, რომელიც გასულ თვეს საჯარო კომპანია გახდა, მომწოდებლის ბიზნესს წარმატებით ავითარებს. კომპანიამ საჰაერო ტაქსების მწარმოებელ Eve Air Mobility-სთან გააფორმა ხელშეკრულება ელექტრული ძრავების მიწოდებაზე. Beta-ს განცხადებით, ეს არის პოტენციურად 10-წლიანი და 1 მილიარდი დოლარის ღირებულების შესაძლებლობა, თუმცა ეს თანხა გარანტირებული არ არის. ამის მიუხედავად, კომპანიის აქციების ფასი სიახლის გამო 8%-ით გაიზარდა.

ფინანსური თვალსაზრისით, Beta-ს შემოსავალი მესამე კვარტალში, წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით, გაორმაგდა და 8.9 მილიონი დოლარი შეადგინა. თუმცა, ამავდროულად, წმინდა ზარალი ხუთჯერ გაიზარდა და 452 მილიონ დოლარს მიაღწია. კომპანია აგრძელებს მუშაობას აშშ-ის ფედერალურ საავიაციო ადმინისტრაციასთან კომერციული სერტიფიკაციის მისაღებად.

ინდუსტრიაში აქტიური ინვესტიციები და შერწყმები გრძელდება. სტარტაპმა Autolane, რომელიც ავტონომიური მანქანებისთვის „საჰაერო მოძრაობის კონტროლის“ სისტემას ქმნის, 7.4 მილიონი დოლარი მოიზიდა. Element Fleet Management-მა 80 მილიონ დოლარად შეიძინა Car IQ, ხოლო ჩინურმა ExploMar-მა, რომელიც ნავებისთვის ელექტროძრავებს აწარმოებს, 10 მილიონი დოლარის ინვესტიცია მიიღო. წყალბადზე მომუშავე დრონების მწარმოებელმა Heven AeroTech-მა კი 100 მილიონი დოლარი მოიზიდა და მისი შეფასება 1 მილიარდ დოლარს გადასცდა. ბრიტანულმა სტარტაპმა Wayve-მ კი გერმანული კომპანია Quality Match შეიძინა.

სხვა საყურადღებო სიახლეებს შორისაა Amazon-ის განხილვა, შეწყვიტოს კონტრაქტი აშშ-ის საფოსტო სამსახურთან და საკუთარი მიწოდების ქსელი შექმნას. Tesla-ს სრულად თვითმართვადი (მეთვალყურეობის ქვეშ) პროგრამული უზრუნველყოფის უახლესი ვერსია მძღოლებს საჭესთან ტექსტური შეტყობინებების გაგზავნის საშუალებას აძლევს, მიუხედავად იმისა, რომ ეს უმეტეს შტატებში უკანონოა. პოპულარულ თამაშში Grand Theft Auto Online კი გამოჩნდა გამოგონილი კომპანია „KnoWay“-ს რობოტაქსები, რომელთა ერთადერთი მიზანი ქაოსის გამოწვევაა.

მარეგულირებელ ფრონტზეც მნიშვნელოვანი ცვლილებები იგეგმება. ტრამპის ადმინისტრაციამ განაცხადა, რომ შეამცირებს საწვავის ეკონომიის სტანდარტებს, რათა ავტომობილები უფრო ხელმისაწვდომი გახადოს. ახალი წინადადებით, 2031 წლისთვის საწვავის საშუალო ხარჯი 34.5 მილი გალონზე უნდა იყოს, მაშინ როცა ბაიდენის ადმინისტრაციის მიერ დაწესებული სტანდარტი 50.4 მილს შეადგენდა. აღსანიშნავია, რომ ავტომწარმოებლები უკვე აჭარბებენ არსებულ ნორმებს.

დაბოლოს, როგორია საზოგადოების მოლოდინი? გამოკითხვის თანახმად, მკითხველთა უმრავლესობა (47.2%) ფიქრობს, რომ რობოტაქსები მასობრივად ამ ათწლეულის ბოლომდე დაინერგება. მიუხედავად ოპტიმიზმისა, არსებული ინციდენტები და გამოწვევები ცხადყოფს, რომ სრულად ავტონომიური მომავლისკენ მიმავალი გზა რთული და დაბრკოლებებით სავსე იქნება.