რობოტები, რომლებიც ქალაქებს დატბორვისგან მიწის აწევით იცავენ: სტარტაპის ინოვაციური გეგმა

სან-ფრანცისკოს ჩრდილოეთით მდებარე ქალაქი სან-რაფაელი ყოველწლიურად დაახლოებით ნახევარი დუიმით იძირება. ეს მაჩვენებელი, ერთი შეხედვით, უმნიშვნელო ჩანს, თუმცა წლების განმავლობაში ზოგიერთი უბანი, მაგალითად, ყურის სანაპიროზე მდებარე „კანალის რაიონი“, უკვე სამი ფუტით დაბლა აღმოჩნდა. ეს კი მათ ზღვის დონის მატებით გამოწვეული დატბორვის გაზრდილი რისკის წინაშე აყენებს.

სან-რაფაელი ამ პრობლემის წინაშე მარტო არ არის. მსოფლიოს მასშტაბით ქალაქებს ზღვის დონის მატება ემუქრება, რის გამოც 2050 წლისთვის 300 მილიონი ადამიანი შესაძლოა რეგულარული წყალდიდობის საფრთხის ქვეშ აღმოჩნდეს. მხოლოდ აშშ-ში წყლის შესაკავებელი დამცავი ჯებირების აშენების ღირებულებამ შესაძლოა 400 მილიარდ დოლარს გადააჭარბოს. ამ ფონზე, ახალი სტარტაპი ალტერნატიულ გამოსავალს გვთავაზობს: ჯებირების ნაცვლად, თავად ქალაქის ამაღლებას.

სტარტაპი Terranova ქმნის რობოტებს, რომლებიც მიწაში ხის ნარჩენებისგან დამზადებულ სპეციალურ მასას შეუშვებენ, რაც თანდათანობით აამაღლებს მიწის დონეს, აღმოფხვრის ისტორიულ დაწევას და, იმედია, ქალაქის ნაწილებს დატბორვისგან დაიცავს. „კანალის რაიონი ზღვის დონიდან ძალიან დაბლა მდებარეობს“, - განუცხადა TechCrunch-ს Terranova-ს თანადამფუძნებელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, ლორენს ალენმა.

ალენის თქმით, ქალაქი წყალდიდობის საკითხებზე მომუშავე კონსულტანტებთან ერთად გამოსავალს ეძებდა. „ყველა შემოთავაზებული გადაწყვეტილება, გამონაკლისის გარეშე, 500-დან 900 მილიონ დოლარამდე ღირებულების დამცავი ჯებირების აშენებას გულისხმობდა, რისი საშუალებაც სან-რაფაელს, სადაც 60,000 ადამიანი ცხოვრობს და მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი სიღარიბეშია, უბრალოდ არ აქვს“, - ამბობს ის. Terranova-ს მტკიცებით, მათ შეუძლიათ სან-რაფაელისა და მსგავსი ქალაქების დაცვა ამ თანხის მცირე ნაწილად. კომპანიამ სან-რაფაელს 240 აკრის ოთხი ფუტით ამაღლებისთვის 92 მილიონი დოლარი შესთავაზა.

როგორც TechCrunch-ისთვის ექსკლუზიურად გახდა ცნობილი, კომპანიამ ცოტა ხნის წინ სათესლე რაუნდში 7 მილიონი დოლარი მოიზიდა. რაუნდს Congruent Ventures და Outlander უძღვებოდნენ, მონაწილეობას კი GoAhead Ventures, Gothams და Ponderosa იღებდნენ. ამ ტრანზაქციით კომპანია 25.1 მილიონ დოლარად შეფასდა.

მიწის დონის ამაღლება მიწისქვეშა ინექციებით ახალი იდეა არ არის, თუმცა Terranova-ს ინოვაცია პროცესის გაიაფებაში მდგომარეობს. პირველი ფაქტორი გამოყენებული მასალაა: ხის ნარჩენები იაფი და ადვილად მოსაპოვებელია. სტარტაპი მას სხვა, დაუსახელებელ მასალებს ურევს და თხევად მასად აქცევს. მიღებული ნარევი 20-ფუტიანი სატვირთო კონტეინერიდან მეორე ხარჯების დამზოგავ კომპონენტს — რობოტულ ინჟექტორს მიეწოდება.

ეს მუხლუხა რობოტული მოწყობილობები სამუშაო ტერიტორიაზე ავტონომიურად გადაადგილდებიან, ბურღავენ ჭაბურღილებს და დაახლოებით 40-60 ფუტის სიღრმეზე შეჰყავთ ხის მასა. ალენის თქმით, სანამ მასა მიწისქვეშ სველი რჩება, ხე არ იშლება, რაც კომპანიას ნახშირბადის კრედიტების გაყიდვისა და ხარჯების შემცირების საშუალებას აძლევს.

მთელ პროცესს Terranova-ს მიერ შემუშავებული პროგრამული უზრუნველყოფა მართავს. კომპანია იყენებს საჯარო გეოგრაფიულ ინფორმაციას და კალიფორნიის შტატში, ძირითადად წყლის ჭაბურღილების მშენებლობისას აღებულ მონაცემებს. ამის საფუძველზე იქმნება მიწისქვეშა მოდელი, რომელიც გენეტიკური ალგორითმის მეშვეობით ინექციების სქემას განსაზღვრავს. ქალაქის დამგეგმავებსა და კონტრაქტორებს შეუძლიათ SimCity-ის მსგავსი ინსტრუმენტით ვირტუალური ლანდშაფტის ფორმირება. გეგმის დამტკიცების შემდეგ, ის რობოტ-ინჟექტორებს აძლევს მითითებებს, თუ სად და რა რაოდენობის მასა უნდა შეიყვანონ. უსაფრთხოების მიზნით, პროცესს ადგილზე ადამიანებიც აკონტროლებენ.

ალენის განმარტებით, ინექციის დასრულების შემდეგ მასის გამყარებას დაახლოებით ორი საათი სჭირდება. კომპანია რობოტებსა და პროგრამულ უზრუნველყოფას საპილოტე ობიექტზე უკვე ერთ წელზე მეტია, რაც ტესტავს. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ექსპერტი კითხვის ნიშნის ქვეშ აყენებს, ხომ არ გააუარესებს გამყარებული მასა მიწისძვრის ბიძგებს, ალენი პასუხობს, რომ ალტერნატიულ მეთოდებს, როგორიცაა ჯებირები, ასევე საკუთარი რისკები აქვთ. „ვფიქრობთ, ჩვენი მეთოდი მიწისძვრების დროს დამხმარეც კი იქნება“, - ამბობს ის.

კომპანია შემოსავლის მიღებას კონტრაქტორებთან პროექტებიდან მიღებული მოგების გაყოფით გეგმავს. ისინი იმედოვნებენ, რომ დაბალი ფასი მათ ტექნოლოგიას მიმზიდველს გახდის არა მხოლოდ ქალაქებისთვის, არამედ სხვა პროექტებისთვისაც, როგორიცაა დაწევის ან ზღვის დონის მატების გამო გაქრობის პირას მყოფი ჭარბტენიანი ტერიტორიების აღდგენა. თუმცა, წყლის დონის მატების აქტუალურობიდან გამომდინარე, ქალაქები Terranova-ს მთავარი პრიორიტეტია. „მე სან-რაფაელში დავიბადე და გავიზარდე“, - ამბობს ალენი. „ძალიან მინდა, ჩემი ქალაქი გადავარჩინო“.