საჰაერო ტაქსების მწარმოებელი Archer-ი Joby-ს უჩივის და ჩინეთთან ფარულ კავშირებში ადანაშაულებს

ორშაბათს, ელექტრონული საჰაერო ტაქსების დეველოპერმა Archer Aviation-მა საპასუხო სარჩელი შეიტანა კონკურენტი კომპანიის, Joby Aviation-ის წინააღმდეგ. Archer-ი ამტკიცებს, რომ Joby-მ აშშ-ის მთავრობა და კონკურენტები შეცდომაში შეიყვანა, როდესაც საკუთარი თავი ყალბად წარადგინა, როგორც ამერიკული წარმოების კომპანია.

ფედერალურ სასამართლოში შეტანილი სარჩელის მიხედვით, Joby კრიტიკული კომპონენტების მოსაპოვებლად ჩინურ შვილობილ საწარმოს იყენებდა, რომელიც ჩინეთის მთავრობის მხარდაჭერით სარგებლობს. Archer-ი ასევე აცხადებს, რომ Joby ცდილობდა დაემალა თავისი „ღრმა კავშირები“ ჩინეთთან და ათასობით ფუნტი წონის ჩინური წარმოშობის საავიაციო მასალები სამომხმარებლო საქონლად — თმის სამაგრებად, წინდებად და ფოტოალბომებად — გაასაღა, რათა თავი აერიდებინა აშშ-ის ტარიფებისა და უცხოური გავლენის ზედამხედველობისთვის.

Joby 2009 წელს სანტა-კრუზში, კალიფორნიაში დაარსდა, სადაც დღემდე მდებარეობს მისი სათავო ოფისი. აშშ-ის ფასიანი ქაღალდებისა და ბირჟების კომისიაში (SEC) წარდგენილი დოკუმენტების თანახმად, კომპანიას აქვს ობიექტები აშშ-ის რამდენიმე ქალაქში, ასევე ოპერირებს საერთაშორისო დონეზე გერმანიაში, ავსტრიაში, კოსტა-რიკასა და შენჟენში (ჩინეთი).

Joby-ს ადვოკატმა, ალექს სპირომ, ელექტრონული ფოსტით გავრცელებულ განცხადებაში აღნიშნა, რომ კომპანია „აბსურდზე პასუხს არ სცემს“. მისი თქმით, Archer-ის მუდმივმა იურიდიულმა პრობლემებმა და ბიზნეს ოპერაციების წარუმატებლობამ კომპანიას სხვა გზა არ დაუტოვა, გარდა „გამოგონილი და უაზრო თეორიების“ გამოყენებისა. „ჩვენ მათ სასამართლოში შევხვდებით“, — დასძინა სპირომ.

სამართლებრივი დაპირისპირების საფუძვლები

ეს საპასუხო სარჩელი ოთხი თვის შემდეგ მოჰყვა Joby-ს მიერ Archer-ის წინააღმდეგ დაწყებულ დავას, რომელიც სავაჭრო საიდუმლოების მოპარვას ეხებოდა. ნოემბერში კალიფორნიის სასამართლოში შეტანილ სარჩელში Joby ამტკიცებს, რომ მისმა ყოფილმა თანამშრომელმა, ჯორჯ კივორკმა, Archer-ში გადასვლისას თან წაიღო სავაჭრო საიდუმლოებები, რომლებსაც Archer-ი შემდგომში იყენებდა.

ორივე კომპანია, რომელთაგან Archer-ი სან-ხოსეში (კალიფორნია) ბაზირებს, საფონდო ბირჟაზე 2021 წელს, სპეციალური დანიშნულების შესყიდვების კომპანიებთან (SPAC) შერწყმის გზით გავიდა. კონკურენტები მსგავს და ხშირად გადამკვეთ ბაზრებზე ოპერირებენ — ორივე მათგანი ავითარებს ელექტრონულ საჰაერო ტაქსებს და ეძებს თავისი ტექნოლოგიების გამოყენების გზებს თავდაცვის სფეროში.

პოლიტიკური კონტექსტი და სამთავრობო პროგრამები

Archer-ის საპასუხო სარჩელის დრო განსაკუთრებით საყურადღებოა, ისევე როგორც მასში გამოყენებული ფორმულირებები, რომლებიც პრეზიდენტ ტრამპის ბოლოდროინდელ აღმასრულებელ ბრძანებას ეხება. აღნიშნული ბრძანება აშშ-ის ტრანსპორტის დეპარტამენტსა (DOT) და ფედერალურ საავიაციო ადმინისტრაციას (FAA) ავალებს საპილოტე პროგრამის დაწყებას, რათა დაჩქარდეს ელექტრონული ვერტიკალური აფრენა-დაფრენის (eVTOL) საჰაერო ხომალდების განვითარება და კომერციალიზაცია.

ორივე კომპანიამ ცოტა ხნის წინ შეიტანა განაცხადი ამ პროგრამაში მონაწილეობის მისაღებად, რომელიც ადრე ცნობილი იყო როგორც Advanced Air Mobility and Electric Vertical Takeoff and Landing Integration Pilot Program. სარჩელში ნათქვამია:

„ამერიკული დროშით შენიღბულმა და საკუთარი საჰაერო ხომალდების 'ამერიკული ინოვაციებისადმი ერთგულებად' წარდგენით, Joby-მ ასობით მილიონი დოლარის დაფინანსება მოიპოვა აშშ-ის მთავრობისგან, მათ შორის აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების კონტრაქტები. კომპანიამ საკუთარი თავი პოზიციონირება მოახდინა, როგორც მთავარმა მოთამაშემ პრეზიდენტ ტრამპის მცდელობაში, დააჩქაროს საჰაერო ტაქსების ინტეგრაცია აშშ-ში მისი 2025 წლის აღმასრულებელი ბრძანების — 'ამერიკული დრონების დომინირების გათავისუფლება' (Unleashing American Drone Dominance) — ფარგლებში“.

ორშაბათს, ტრანსპორტის დეპარტამენტმა და ფედერალურმა საავიაციო ადმინისტრაციამ საპილოტე პროგრამისთვის 26 შტატის მასშტაბით რვა წინადადება დაამტკიცეს. Archer-მა მიიღო თანხმობა სამ მათგანში მონაწილეობაზე, ხოლო Joby-მ ხუთი მათგანის განხორციელების უფლება მოიპოვა.