ცნობილი ინვესტორი ლაჩი გრუმი მხარს უჭერს ინდურ სტარტაპს, რომლის მიზანიც თვითმფრინავის ჰაერში ერთი წლის განმავლობაში გაჩერებაა

ცნობილმა სოლო ინვესტორმა, ლაჩი გრუმმა (Lachy Groom), მხარი დაუჭირა ბენგალურუში ბაზირებულ სტარტაპს, რომელიც ამბიციურ მიზანს ისახავს: შექმნას თვითმფრინავი, რომელიც ოკეანის ქარებიდან მიღებული ენერგიის ხარჯზე ცაში ერთ წელზე მეტხანს დარჩება.

სტარტაპმა Alteon, რომელიც 20 წლის სამაი სანგვიმ (Samay Sanghvi) დააფუძნა, სამშაბათს გამოაცხადა, რომ $2.5 მილიონიანი pre-seed რაუნდი დახურა. ინვესტიციას გრუმი ხელმძღვანელობდა, მასში ასევე მონაწილეობდნენ Together Fund და სხვა მხარდამჭერები. კომპანია ავითარებს ავტონომიურ საფრენ აპარატებს, რომელთა მუშაობის პრინციპი „დინამიკური ლივლივით“ (dynamic soaring) არის შთაგონებული — ეს არის ტექნიკა, რომელსაც ალბატროსები ქარისგან ენერგიის მისაღებად იყენებენ.

სანგვიმ TechCrunch-თან საუბრისას აღნიშნა, რომ გრუმმა ინვესტირების გადაწყვეტილება პირველივე შეხვედრის პირველ 30 წუთში მიიღო. ტრადიციულ თვითმფრინავებს ფრენისთვის საჭირო საწვავის ან ბატარეის მარაგის ტარება სჭირდებათ, Alteon კი ამ შეზღუდვის გადალახვას ცდილობს. მათი მცირე ზომის, ფიქსირებული ფრთის მქონე ავტონომიური აპარატი ენერგიას ოკეანის ზედაპირზე არსებული ქარის ძვრისგან (wind shear) მიიღებს. ეს მანევრი გულისხმობს აპარატის მრავალჯერად გადაადგილებას ჰაერის სხვადასხვა სიჩქარის მქონე ფენებს შორის.

ტექნოლოგია და გამოყენების სფეროები

„როდესაც შექმნით თვითმფრინავებს, რომლებსაც ჰაერში ერთ წელზე მეტხანს დარჩენა შეუძლიათ, მათი გამოყენების მილიონობით გზა ჩნდება“, — აცხადებს სანგვი. Alteon გეგმავს, თავდაპირველად აპარატები საზღვაო ზედამხედველობისთვის გამოიყენოს, რაც მთავრობებს საკუთარ წყლებში მიმდინარე აქტივობებზე რეალურ დროში დაკვირვების საშუალებას მისცემს.

საწყისი გეგმა ითვალისწინებს დაახლოებით სამმეტრიანი ფრთების გაშლილობის მქონე აპარატის აგებას, რომელიც ოკეანის ზედაპირთან ახლოს იფრენს, შემდეგ მაღლა ავა, სწრაფად მოძრავ ჰაერში მანევრს შეასრულებს და ამ ციკლს ქარისგან ენერგიის მისაღებად მუდმივად გაიმეორებს. სამომავლოდ, Alteon გეგმავს პროპელერების ტურბინებად გამოყენებას, რათა მიღებული ენერგიის ნაწილი ელექტროენერგიად გარდაქმნას და ბორტზე არსებული ბატარეები დატენოს.

მიუხედავად ამბიციური გეგმებისა, სტარტაპს ჯერ კიდევ არ დაუმტკიცებია, რომ მის აპარატს ფრენის ხანგრძლივად შენარჩუნება მხოლოდ დინამიკური ლივლივის ხარჯზე შეუძლია. თუმცა, ბენგალის ყურის თავზე ავტონომიური ფრენის სისტემის ტესტირება წარმატებით დასრულდა: აპარატმა ავტონომიურად შეასრულა შვიდი O-ს ფორმის ციკლი საათში 62 მილზე მეტი სიჩქარით, წყლის ზედაპირიდან სულ რაღაც ერთი მეტრის სიმაღლეზე.

გამოწვევები და ექსპერტების მოსაზრებები

Alteon-ის შემდეგი მნიშვნელოვანი ეტაპი იქნება ე.წ. „ენერგო-ნეიტრალური დინამიკური ლივლივი“. ეს აპარატს საშუალებას მისცემს, გამორთული ძრავით მუდმივად იფრინოს და ქარისგან მიღებული ენერგია ჰაერში დასარჩენად სრულად გამოიყენოს.

სილიკონ ველიში მოღვაწე აეროკოსმოსური ინჟინერი, დოქტორი გაბრიელ ბუსკე, რომელიც MIT-ში სწავლისას დინამიკურ ლივლივს იკვლევდა, Alteon-ის დაბალ სიმაღლეზე ფრენას „იმედისმომცემ პირველ შედეგს“ უწოდებს. თუმცა, ის აღნიშნავს, რომ გაცილებით რთული იქნება იმის დამტკიცება, რომ აპარატს რეალურ პირობებში ქარისგან საკმარისი ენერგიის მიღება ხანგრძლივი დროით შეუძლია. ბუსკეს თქმით, დაბალ სიმაღლეზე უსაფრთხო ფრენა რთულია, რადგან აპარატს მოუწევს გამკლავება ტურბულენტობასთან, ტალღებთან, წვიმასთან და ცვალებად განათებასთან, თანაც ისე, რომ მუდმივად აღიქვას ოკეანის მოძრავი ზედაპირი.

დოქტორი ბჰარათ სვამინათანი, რომელმაც დინამიკური ლივლივის სტაბილურობა IIT Madras-ში შეისწავლა, მიიჩნევს, რომ ფიზიკის პრინციპები მყარია და Alteon-ის მცდელობას დასაფასებელს უწოდებს. მისი თქმით, აპარატის ჰაერში რამდენიმე დღით გაჩერებაც კი უკვე „ძალიან დიდი ნაბიჯი და მიღწევა“ იქნება. თუმცა, მანაც დასძინა, რომ ლოკალური ქარის ძვრა და ტურბულენტობა შეიძლება მნიშვნელოვნად იცვლებოდეს, რაც ენერგიის მუდმივ მიღებას ართულებს.

სტარტაპის განვითარების გზა

ინვესტორი ლაჩი გრუმი აცნობიერებს ტექნიკურ რისკებს. „ამბიციურ პრობლემებს ყოველთვის ახლავს რისკი. ჩემთვის მთავარი იყო რწმენა იმისა, რომ სამაი და Alteon-ის გუნდი სწორედ ის ადამიანები არიან, ვინც ამ სირთულეებს გადალახავს“, — განაცხადა მან.

სანგვიმ პროექტზე მუშაობა 2023 წელს, სკოლის დამთავრებისთანავე დაიწყო. მან თვითმფრინავების აგება რადიომართვადი მოდელების შექმნითა და მათი გამოცდით (ხშირად დამსხვრევითაც) ისწავლა. Alteon ოფიციალურად 2025 წელს დაფუძნდა და ადრეული მხარდაჭერა Emergent Ventures-ისა და 1517-ისგან მიიღო.

დღეისათვის Alteon-ს ბენგალურუში 20-კაციანი გუნდი ჰყავს და 10,000 კვადრატული ფუტის ფართობის ობიექტზე ოპერირებს. სტარტაპი კვირაში ოთხიდან ხუთამდე საფრენ აპარატს აწყობს ტესტირებისთვის და ბოლო 30 დღის განმავლობაში 200-ზე მეტი სატესტო ფრენა უკვე განახორციელა.