xAI-ის ყოფილმა ინჟინერმა კომპანიას სასამართლოში უჩივლა: Grok-ის უსაფრთხოებაზე საუბრის გამო გათავისუფლების ბრალდება

ილონ მასკის კომპანია xAI-ის ყოფილმა ინჟინერმა კომპანიისა და მისი მშობელი ორგანიზაციის, SpaceX-ის წინააღმდეგ სასამართლოში სარჩელი შეიტანა. დევინ კიმი, რომელმაც xAI 2025 წლის სექტემბერში დატოვა, ამტკიცებს, რომ ის სამსახურიდან ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული პრობლემების გახმოვანების გამო გაათავისუფლეს.

სარჩელი კალიფორნიის შტატის სასამართლოში სამშაბათს შევიდა. აღსანიშნავია, რომ ეს პროცესი SpaceX-ის საჯარო ბაზარზე გასვლამდე (IPO) რამდენიმე დღით ადრე დაიწყო, რაც, სავარაუდოდ, ისტორიაში უმსხვილესი პირველადი საჯარო შეთავაზება იქნება.

სასამართლო დოკუმენტების თანახმად, კიმი xAI-ის ჩატბოტზე, Grok-ზე მუშაობისას, ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოების ერთ-ერთი აქტიური დამცველი გახდა. ის არაერთხელ გამოთქვამდა უკმაყოფილებას იმის გამო, რომ კომპანია Grok-ის განვითარებისას უსაფრთხოების პრიორიტეტულობას უგულებელყოფდა. მოგვიანებით, აღნიშნული პროდუქტი მართლაც გახდა კრიტიკის ობიექტი სხვადასხვა ქცევითი და უსაფრთხოების ხარვეზის გამო.

კიმს განსაკუთრებით აშფოთებდა ის ფაქტი, რომ Grok-ს შეეძლო ხელი შეეწყო დისკრიმინაციისთვის და გაევრცელებინა ინფორმაცია მასობრივი განადგურების იარაღის შესახებ.

„Grok-მა დაადასტურა მისტერ კიმის სიმართლე, როდესაც ონლაინ სივრცეში სიძულვილისა და აგრესიის არაერთი შემთხვევა გამოავლინა. მოდელმა საკუთარი თავი ჰიტლერსაც კი შეადარა ('MechaHitler'). ამ ინციდენტის შემდეგ, მისტერ კიმი მუშაობდა Grok-ის პოლიტიკური მიკერძოებულობისა და დისკრიმინაციული ტენდენციების ხელახალ შეფასებაზე“

— ნათქვამია სარჩელში.

კიმის წასვლიდან რამდენიმე თვეში Grok-ი კვლავ მოექცა ყურადღების ცენტრში, როდესაც ჩატბოტი გამოიყენეს სოციალურ ქსელ X-ზე (რომელიც ასევე xAI-ის ქოლგის ქვეშაა) არაეთიკური სექსუალური შინაარსის გამოსახულებების გასავრცელებლად.

სარჩელში კიმი წარმოდგენილია როგორც მამხილებელი, რომელიც შეშფოთებული იყო xAI-ის მხრიდან უსაფრთხოების ნორმების სავარაუდო უგულებელყოფით ისეთ სფეროებში, როგორიცაა ინტერნეტის რეგულირება, მომხმარებელთა დაცვა, არაკეთილსინდისიერი ბიზნესპრაქტიკა და იარაღისა და ფეთქებადი ნივთიერებების რეგულირება.

xAI-სა და SpaceX-ს კომენტარის მოთხოვნაზე ჯერჯერობით არ უპასუხიათ. აღსანიშნავია, რომ კიმის ინტერესი AI უსაფრთხოების მიმართ xAI-ში მუშაობამდეც არსებობდა. Scale AI-ში ყოფნისას ის ხელმძღვანელობდა პროექტს, რომელიც ქმნიდა მონაცემებს ხელოვნური ინტელექტის სისტემებისთვის მავნე კონტენტის ამოსაცნობად და მართვის პოლიტიკასთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად. გასულ კვირას კი არასამთავრობო ორგანიზაციამ, „ხელოვნური ინტელექტის უსაფრთხოების ცენტრმა“ (Center for AI Safety), დევინ კიმი თავის პრეზიდენტად დაასახელა.

საინტერესოა, რომ სარჩელი უსაფრთხოების ნაკლებობაში უშუალოდ ილონ მასკს არ ადანაშაულებს. პირიქით, კიმის ადვოკატები აღნიშნავენ, რომ მასკი xAI-სგან კანონის დაცვასა და უსაფრთხოების ტესტირების პროცესების დანერგვას მოითხოვდა. ბრალდება მიმართულია კიმის უშუალო ხელმძღვანელის, xAI-ის თანადამფუძნებლის, ჯიმი ბას წინააღმდეგ, რომელმაც კომპანია მიმდინარე წლის დასაწყისში დატოვა. სარჩელის მიხედვით, ბა უგულებელყოფდა მასკის მითითებებს და კიმზე შურისძიება განახორციელა მისი მუდმივი საჩივრების „გასაჩუმებლად“.

დოკუმენტებში ბა დახასიათებულია როგორც პირი, რომელიც კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდა უსაფრთხოების ზომებს. ის კიმს ეუბნებოდა: „AI მაინც ყველას დაგვხოცავს“. მისი მთავარი მიზანი იყო, xAI გამხდარიყო პირველი კომპანია, რომელიც „სუპერინტელექტს“ მიაღწევდა.

ევროკავშირის რეგულაციების გვერდის ავლის მცდელობა

სარჩელში მოყვანილია კონკრეტული შემთხვევა: „2025 წლის აგვისტოში, Grok Code 1-ის გამოშვებისას, მისტერ ბა შეეცადა გვერდი აევლო ევროკავშირის უსაფრთხოების რეგულაციებისთვის. მან მოდელის გარკვეული ასპექტები არასწორად წარმოაჩინა, რათა თავი აერიდებინა კანონით მოთხოვნილი ტესტირებისთვის. ბამ აღნიშნა, რომ ერჩივნა გამოეშვა სახიფათო მოდელი, ვიდრე დაბალი წარმადობის მქონე. საბოლოოდ, პროცესში ილონ მასკის ჩარევა გახდა საჭირო“.

სასამართლო მასალების მიხედვით, კიმი 2025 წლის 15 სექტემბრის კვირაში თავისი კვლევის შედეგების პრეზენტაციას გეგმავდა. თუმცა, ბამ ის შეხვედრაზე დაიბარა და ყოველგვარი დამაჯერებელი მიზეზის გარეშე განუცხადა, რომ მათი გზები უნდა გაყრილიყო. TechCrunch-ი კომენტარისთვის ჯიმი ბასაც დაუკავშირდა.

დევინ კიმი ითხოვს კომპენსაციას მიყენებული ზიანისთვის და სასამართლოსგან xAI-ისა და SpaceX-ის ქმედებების უკანონოდ ცნობას.